Նրանց, ովքեր գերմաներեն չեն խոսում, մենք ուրախ չենք տեսնել Գերմանիայում. Անգելա Մերկել

Գրվել է Հոկտեմբեր 17, 2010 -ին

Գերմանիայի փորձերը` կառուցել բազմամշակութային հանրություն, որում տարբեր մշակույթների ներկայացուցիչները կապրեին լիարժեք համաձայնության մեջ, ձախողվել են։ Այսպիսի խոստովանություն է արել Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելը՝ ելույթ ունենալով Քրիստոնեա–դեմոկրատական միության երիտասարդական թևի հետ Պոտսդամում կայացած հանդիպման ժամանակ։

«1960–ականներին ԳԴՀ իշխանություններն օտարերկրյա աշխատավորներին կոչ արեցին գալ երկիր, և հիմա նրանք այստեղ են ապրում։ Այն ժամանակ մենք խաբում էինք ինքներս մեզ՝ հայտարարելով, որ նրանք չեն մնա Գերմանիայում և կգնան։ Սակայն դա հեռու է իրականությունից»,– կանցլերի խոսքերն է մեջբերում BBC–ն։

Մերկելը նաև ասել է, որ այսօր ներգաղթյալները, ովքեր ապրում են Գերմանիայում, պետք է լուրջ քայլեր գործադրեն գերմանական հանրությանն ինտեգրվելու համար, մասնավորապես, սովորեն գերմաներեն։ «Նրանց, ովքեր գերմաներեն չեն խոսում, մենք ուրախ չենք տեսնել Գերմանիայում»,– ասել է կանցլերը։

Վերջին սոցհարցումները ցույց են տալիս, որ Գերմանիայի բնակչության 30%–ի կարծիքով՝ երկրում չափից դուրս շատ են ներգաղթյալները։ Բացի դրանից մի շարք գերմանացի քաղաքական գործիչներ հայտարարում են, որ գերմանական հանրության շատ խնդիրներ կապված են արաբական երկրներից և Թուրքիայից եկած ներգաղթյալների հետ, ովքեր գալով Գերմանիա զբաղվում են հանցավոր գործունեությամբ։

www.tert.am

Germany’s Angela Merkel: Multiculturalism has ‘utterly failed’

Գրվել է Հոկտեմբեր 17, 2010 -ին

German Chancellor Angela Merkel’s comments come just days after a study by a German think tank found that more than 30 percent of people believed Germany was ‘overrun by foreigners.

German Chancellor Angela Merkel told a gathering of young members of her conservative Christian Democratic Union (CDU) party this weekend that the “multikulti” concept – where people of different backgrounds would live together happily – does not work in Germany.

At “the beginning of the 1960s our country called the foreign workers to come to Germany and now they live in our country,” said Ms. Merkel at the event in Potsdam, near Berlin. “We kidded ourselves a while. We said: ‘They won’t stay, [after some time] they will be gone,’ but this isn’t reality. And of course, the approach [to build] a multicultural [society] and to live side by side and to enjoy each other … has failed, utterly failed.”

The crowd gathered in Potsdam greeted the above remark, delivered from the podium with fervor by Ms. Merkel, with a standing ovation. And her comments come just days after a study by the Friedrich Ebert Foundation think tank (which is affiliated with the center-left Social Democratic Party) found that more than 30 percent of people believed Germany was “overrun by foreigners” who had come to Germany chiefly for its social benefits.

The study also found that 13 percent of Germans would welcome a “Führer” – a German word for leader that is explicitly associated with Adolf Hitler – to run the country “with a firm hand.” Some 60 percent of Germans would “restrict the practice of Islam,” and 17 percent think Jews have “too much influence,” according to the study.

“The findings signal that Europe’s largest nation, freed from cold-war strictures, is not immune from the extreme and often right-wing politics on the rise around the Continent,” writes the Monitor’s Europe Bureau chief, Robert Marquand. “The year 2010 is marking a clear shift toward extremist politics across Europe, analysts say. An uncertain economy, a gap between elites and ordinary Europeans, and fraying of a traditional sense of national identity has just in the past month brought more hard-line politics and speech, often aimed at Islam or immigrants – into a political mainstream where it had been absent or considered taboo.”

‘Multkulti is dead’

Multiculturalism has taken a beating in recent months in Germany.

Last week, Horst Seehofer, the leader of the CDU’s Bavarian sister party, the CSU, said it was “obvious that immigrants from different cultures like Turkey and Arab countries, all in all, find it harder” to integrate.

” ‘Multikulti’ is dead,” he said.

In August, Thilo Sarrazin, a senior official at Germany’s central bank, who has since resigned, said that “no immigrant group other than Muslims is so strongly connected with claims on the welfare state and crime.”

Not just Germany

The populist, anti-immigrant trend has spread throughout Europe this past year after Swiss voters shocked the world in November with a vote to ban minarets in a move the Monitor flagged at the time as a boost to right-wing parties across the Continent.

In the past month alone, Mr. Marquand points out that Sweden, “long a Scandinavian redoubt of social tolerance and openness, put the far-right Sweden Democrats into parliament for the first time,” and that the cosmopolitan Austrian city of Vienna voted the far-right Freedom Party into a ruling coalition.

In the United States, too, concerns about immigration are increasing as a brutal drug war in Mexico increasingly threatens to cross the border.

“Coming after a record 79 Americans were killed in Mexico in 2009, the [Sept. 30] Falcon Lake shooting [in which Mexican 'pirates' are suspected of having killed a US tourist on the Mexican side of the lake] and the murder of the Mexican investigator have become talking points in the Texas gubernatorial race, and have sparked calls for the White House to get directly involved by further militarizing the border,” writes Monitor staff correspondent Patrik Jonsson.

But it’s not just wealthy countries. Even developing countries are feeling besieged by influxes of immigrants in search of a better life. And in the wake of the global economic crisis, countries around the world are slamming their doors shut on would-be immigrants, as last week’s cover story by Latin America Bureau Chief Sara Miller Llana points out.

Around the world, the welcome mat for outsiders is being rolled up on a scale rarely seen in history as economies continue to struggle and worries about cultural identities rise.

In Europe, some countries have attempted to pay Africans and others to head back home, while Israelis are legislating against immigration in the name of demographic survival. Across continents, countries have closed doors on vulnerable refugees, and, in some places, nativism has reached such heights that urban residents even want their own rural migrants banished outside city limits.

Merkel: Immigrants still welcome

As for Germany, lest anyone get the wrong idea about Merkel’s comments to the CDU this weekend, she sought to make clear that immigrants were, in fact, welcome: “We should not be a country which gives the impression to the outside world that those who don’t speak German immediately or who were not raised speaking German are not welcome here.”

By Matthew Clark

www.csmonitor.com

Բանկային թալան Ամերիկայում

Ահա թե ինչով են զբաղվում հայուհիները թուրքիայում

Un réseau de prostitution démantelé à Trabzon en Turquie

il était géré par une citoyenne d’Arménie qui faisait travailler des arméniennes et des géorgiennes

dimanche17 octobre 2010, par Krikor Amirzayan/armenews

Il y a des jours où notre rôle de journalistes est difficile avec quelquefois des informations qui écorchent notre honneur. Mais la réalité nous dépasse parfois.

Au cours d’une opération menée dans le milieu de la prostitution à Trabzon (Turquie) la police turque a arrêté 18 personnes. Parmi ces dernières un policier et l’organisatrice du réseau de prostitution, une citoyenne d’Arménie, Kohar Guiragossian (48 ans), mariée à un Turc et disposant de la nationalité turque. K. Guiragossian qui semble être également connue des services de police à Erévan aurait organisé la prostitution à Trabzon d’une quinzaine de femmes, essentiellement des Géorgiennes et des Arméniennes. Selon le journal Milliyet, la police turque aurait reçue il y a dix mois des informations sur ce réseau venant d’Arménie et de Géorgie. Après de longs mois d’enquête, le 14 octobre dans la soirée, la police effectuait une descente dans trois hôtels, six bars et huit habitations pour arrêter le groupe de 18 personnes.

Krikor Amirzayan

Երեւանում ճոխանում է վրացագիտությունը

• Oct. 16th, 2010 at 9:11 AM

Երեւանում բացվեց արդեն երկրորդ վրացագիտության կենտրոնը: Ահա երկու հետաքրքիր հոդված այդ մասին.

Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարանում տեղի է ունեցել վրացագիտության կենտրոնի և վրացերեն լեզվի լսարանի բացման հանդիսավոր արարողությունը:
http://hetq.am/am/politics/georgian-center-bryusov/

Յոթ հարց Վրաստանի ԿԳ նախարարի այցի առթիվ: ՀՀ-ում է Վրաստանի թշնամի երկրի ազգության ներկայացուցիչ,Վրաստանի ԿԳ ռուս նախարար Դմիտրի Շաշկինը: Երկօրյա այցի շրջանակներում վերջինս Վ. Բրյուսովի անվան ԵՊԼՀ-ում իր իսկ ձեռամբ բացեց վրացագիտության մի նոր օջախ: Ոգևորված այդ փաստից` կողմերը նշեցին, որ այն մի նոր ազդակ կհաղորդի հայ-վրացական` ջերմությունից արդեն հրաբխի պես ժայթքող հարաբերություններին:
http://times.am/arm/?p=566

Դեբիլի բերանից ճշմարիտ իրողություններ ...

ՀՀ կառավարությանը պատասխանատվության ենթարկելու պահանջն ուժի մեջ է

ՀՀ հանրային խորհրդի պաշտպանության և ազգային անվտանգության հանձնաժողովի անդամ, հիմնարար գիտությունների հայկական կենտրոնի տնօրեն Սիմոն Կամսարականը «7օր»-ին ասել է, որ ՀՀ կառավարությանը պատասխանատվության կանչելու իր պահանջը շարունակում է ուժի մեջ մնալ։

-Հանցագործը պետք է նստի բանտում, ոչ թե հրաժարական տա, հետո գնա, թալանածը վայելի,-նշել է Ս. Կամսարականը։-Ամեն ինչ արվում է Հայաստանը սնանկացնելու, ժողովրդին ծայրահեղ վատ վիճակի մեջ դնելու համար, որ լքեն Հայաստանը և թողնեն-գնան։

Ս. Կամսարականն ասել է, թե որոշ ժամանակ հետո ՀՀ կառավարությանը պատասխանատվության ենթարկելու հարցը բարձրացնելու է նաև Հանրային խորհրդում:

-Կառավարության վերջին 2 տարվա բոլոր որոշումները կարելի է ցուցակով հանել, դնել, տեսնել, որ բոլորը հակապետական, հակաժողովրդական են և ուղղված են Հայաստանը ծնկի բերելուն, ժողովրդին էլ սովի մատնելուն։ Հիմքում դրված է Հայաստանն ընդհանրապես բնաջնջելը, ոչնչացնելը,-հավելել է Կամսարականը։-Իրենք շատ լավ գիտեն, որ հանցագործ են։ Գիտեն՝ Տիգրան Սարգսյանից սկսած, իր ներքևի չինովնիկներով վերջացրած։ Բայց իրենք իրենց էշի տեղ են դնում։

7or.am

Հայերը էլի գնացել մտել են գրողի (թուրքերի) ծոցը ...

Suren Zolyan : l’Arménie doit former une alliance militaro-politique avec le Nagorno Karabakh

mardi12 octobre 2010, par Stéphane/armenews

"Les bases légales pour la proclamation de l’indépendance de Nagorno Karabakh sont idéales ” a déclaré le membre de la Cour Constitutionnelle Kim Balayan lors d’une conférence de presse.

Selon le politologue Suren Zolyan, la République de Nagorno Karabakh a été proclamée sur la base des lois soviétiques et il avait été décidé que le peuple du Nagorno Karabakh devait déterminer son propre statut sur la base du principe du droit des peuples à l’autodétermination.

"Grâce à la décision prise le 2 septembre 1991 nous pouvons insister aujourd’hui sur le fait que les bases légales de l’indépendance du Karabagh sont très fermes et ne peuvent pas être remises en doute ” a dit Suren Zolyan, qui a dirigé la Commission sur l’Artsakh au Conseil Suprême d’Arménie de l’époque.

Selon lui, cette décision était une occasion appropriée pour reconnaître l’indépendance du Karabakh. Il a rappelé que l’Arménie discutait alors de la question de reconnaître l’indépendance du Karabagh. “ Simultanément, l’Arménie aurait dû reconnaître l’indépendance de l’Azerbaïdjan sans le Karabakh et le Nakhijevan, puisque l’Azerbaïdjan avait déclaré qu’il n’était pas l’héritier de l’Azerbaïdjan Soviétique, refusant ainsi de tous les actes légaux adoptés par l’Union soviétique, incluant ceux sur le Nakhijevan et le Karabakh ” a-t-il dit.

Les Dashnaks conspirent ... de nouveau ... contre l'Arménie ... sous le couvert ...

Les Dashnaks discutent de la paix régionale à Bakou

mardi12 octobre 2010, par Stéphane/armenews

Dans une visite surprise en Azerbaïdjan, deux membres importants de la Fédération Révolutionnaire Arménienne (Dashnaktsutyun) suivent une conférence internationale qui a commencé lundi ses travaux à Bakou.

L’International Socialiste a organisé une réunion de deux jours de son Comité pour l’ancienne Union soviétique et la région de la Mer Noire dans la capitale azérie pour souligner son obligation de promouvoir la paix et la stabilité au Sud Caucase.

Le secrétaire général de l’IS, Luis Ayala, a souligné l’importance de résoudre les conflits au Nagorno-Karabakh et ailleurs dans la région alors qu’il ouvrait le forum. Il a dit que l’IS peut contribuer à la paix régionale en facilitant le dialogue entre les deux parties.

Parmi les participants figurent Mario Nalbandian, un membre du bureau de la direction du Dashnaktsutyun et Giro Manoyan, son porte-parole pour la politique étrangère. Ce sont les premiers membres d’un des plus vieux partis arméniens à mettre le pied dans Bakou depuis presque un siècle.

La décision des autorités d’Azerbaidjan de leur permettre leur venue dans le pays est une surprise étant donné leur politique de longue date de s’opposer à toute participation arménienne à des événements internationaux qui se tiennent à Bakou.

Giro Manoyan a parlé de la forte opposition de son parti au moindre règlement qui placerait le Karabakh sous le contrôle de l’Azerbaidjan. “ La résolution du problème ne peut pas être [réalisée] en forçant le Karabakh à revenir dans le giron de l’Azerbaïdjan ” a-t-il dit aux journalistes azéris dans des commentaires séparés.

Giro Manoyan a aussi dit que la démocratisation des systèmes politiques de l’Arménie, de l’Azerbaïdjan et de la Géorgie faciliterait la résolution de ce conflit et d’autres dans la région. “ La démocratie dans chaque pays aidera à résoudre les conflits ” a-t-il dit.

Սերժիկ Թմրամոլյանի ասելով Արցախը իրեն հռչակել է անկախ անջատվելով Ադրբեջանից այլ ոչ թե Խորհրդային Միությունից ինչպես պնդում էր նախկին նախագահ Ռոբերտ Մե

1 ր. 10 վ. մինչև 1 ր. 20 վ

Jewish Religious Leaders in Israel Command Jewish women to Sleep with the Enemy!

Jewish Religious leaders Say Sexual Seduction of Gentile Enemies is a Jewish “Mitzvah” or an “utmost commandment of Jewish Religious law”

By Rev. Ted Pike

Commentary by Dr. David Duke: This excellent article by Rev. Ted Pike once again shows the extraordinary nature of the Jewish “religion” which is more like a handbook of Jewish supremacism and war against Gentiles than a moral foundation of laws. For the Jewish religion, “Do unto others as you would have them do unto you” only applies to fellow Jews. The article quotes recent Jewish publications in Israel. The most respected authorities of Judaism say that the laws of the Jewish “religion” impel a Jewish woman, even if she is married at the time, to deceive Gentiles and have sexual intercourse with them for the sake of Jewish interests!

Question: Is the morality of a “religion” or the morality one would expect from an organized crime outfit?

One could not imagine Protestant, Catholic or Muslim leaders preaching such a doctrine of immorality. Could you imagine the media response in America if the Pope came out and said that it is not only moral but a Christian imperative for Christian women, even married ones, to sexually seduce enemies of Christiandom? If such a Papal policy were to be exposed it would be one of the leading news stories in our Jewish dominated media. The fact that it is hidden by the mainstream media once again shows the Jewish hegemony over it. –dd

What kind of religion sanctions deception and immorality for the sake of political goals? Orthodox Talmudic Judaism. The Babylonian Talmud encourages Jews to cheat and deceive Gentiles whenever necessary! In fact, “by way of deception” is the motto of Israel’s spy agency Mossad. Official license to deceive and even commit sexual immorality was seen in Israel this week.

Eminent Orthodox Rabbi Ari Shvat responded to a female student’s question about the morality of seducing and sleeping with an enemy. “ I was asked a question by a student of mine who was a religious girl that had been recruited by the Mossad. She wanted to know if a woman was allowed to do this kind of work.” Shvat ruled yes and published an essay in Tehumin, an annual collection of articles on law and modernity. The Jewish World summarizes: “A new Halachic study ruled that seducing an enemy for the sake of national security is an important mitzvah…” It is, in fact, an “utmost mitzvah” (legal command). Shvat’s work was published by the Tzomet Institute, a non-profit organization dedicated to “seamlessly merging Judaism with modern Israeli life.”

In the ruling, Shvat says women can be “used to seduce enemy agents in order to cajole information out of them or see them captured.” Jewish World says such women were used to capture nuclear whistleblower Mordechai Vanunu and to assassinate a senior Hamas operative in Dubai last January. Such deception, says the rabbi, is “Halacha,” or binding Talmudic law. Even with homicidal intent, he writes, “sexual intercourse with a Gentile for the sake of a national cause is not only sanctioned, but is a highly important mitzvah…Our Sages of Blessed Memory elevate such acts of dedication to the top of the Halacha’s mitzvahs pyramid.”

Rabbi Yisrael Rosen, head of Tzomet Institute and editor-in-chief of Tehumin, called the study “daring and important…Although it is highly unlikely that Mossad agents will seek rabbinical advice, this essay is very important and courageous. The author is versed in religious discourse and even conservative rabbis would surely agree with his thesis.”

Shvat’s ruling, reported by a major Jewish news agency, is presented without criticism. It reveals a disturbing, even ominous fact: Talmudic Judaism encourages Jews to ensnare and deceive Gentiles in order to advance Jews and Jewish causes, as long as they can get away with it. If they are caught and Israel is embarrassed, the “holy name of God” (synonymous with Israel’s good reputation) may be blasphemed. If that is a real possibility, the Talmud tells Jews to back off. But in order to save the Jewish nation it is even morally permitted to murder and commit adultery.

God “Outlawed” the Gentiles

The Talmudic position concerning deception of Gentiles is embodied in the Halachic dictum, “It is permitted to deceive a goy (Gentile).” [1] In legal and business matters, the Talmud says Gentiles are beneath equality with Jews. As the 1905 Jewish Encyclopedia explains [2], the Gentiles were “outlawed” by God from the beginning.

The passage in Moses’ farewell address: ‘The Lord came form Sinai, and rose up from Seir unto them; he shined forth from Mount Paran’. . . indicates that the Almighty offered the Torah to the Gentile nations also, but, since they refused to accept it, He withdrew His ‘shining’ legal protection form them, and transferred their property rights to Israel, who observed His law. A passage in Habakkuk is quoted as confirming this claim: ‘God came from Teman, and the Holy One from Mount Paran. . .He stood and measured the earth he beheld, and drove asunder [“outlawed”] the nations.’ . . .the Talmud adds that He had observed how the Gentile nations steadfastly refused to obey the seven moral Noachian precepts, and hence He decided to outlaw them.” (Baba Kama 38a).

The rabbis believed Gentiles demonstrated their stupidity by thinking their own laws were worthy of obeying. The Talmud denies the Gentile status as a “man,” so they are also excluded from being the Jews’ neighbor.

Another reason for discrimination was the vile and vicious character of the Gentiles… With such a character… it would naturally be quite unsafe to trust a Gentile as a witness… He could not be depended upon to keep his promise or word of honor like a Jew.” (Bek. 13b) A Gentile. . . is not a ‘neighbor’ in the sense of reciprocating and being responsible for damages caused by his negligence; nor does he watch over his cattle. Even the best Gentile laws were too crude to admit of reciprocity.

The meaning of these passages is obvious: As animals cannot be “neighbors” to men and as the behavior and laws of the animal world do not require observance by humans, so the Gentile world is beneath the Jewish. This source confirms: “The Torah outlawed the issue of a Gentile as that of a beast.”

In a Jewish Courtroom

Jewish contempt for Gentile law was best illustrated in the courtroom. Imagine a Jewish court in Babylon in 350 A.D. as the Jewish Encyclopedia describes:

It sometimes happened that the Gentile, wishing to take advantage of the liberal Jewish laws, summoned his Jewish opponent to a Jewish court. In such cases the Gentile would gain little benefit, as he would be dealt with by the Jewish or Gentile laws, as might be least advantageous to him. The judge would say: ‘This is in accordance with our law’ or ‘with your law’ as the case might be. If this was not satisfactory to the Gentile, legal quibbles and circumventions might be employed against him.

The primary source for the above quote, Baba Kama 113a (Soncino edition), elaborates:

Where a suit arises between an Israelite and a heathen, if you can satisfy the former according to the laws of Israel, justify him and say: ‘this is our law’; so also if you can justify him by the laws of the heathens justify him and say (to the other party): ‘This is your law; but if this cannot be done, we use subterfuges to circumvent them. This is the view of R. Ishmael, but R. Akiba said that we could not attempt to circumvent them on account of the sanctification of the Name.

However, the same source comments: “but were there no infringement of the sanctification of the Name, we could circumvent him.”

By “sanctification of the Name,” Rabbi Akiba refers to the dignity and reputation of God’s name in the eyes of the world. If lying in the court may bring disrespect to Israel and thus to the God of the Hebrews will, then it had better not be done. The real question about perverting justice against a Gentile is whether a Jew can get away with it. The Jewish Encyclopedia summarizes the majority opinion, stating: “The Mishnah. . .declares that if a Gentile sue an Israelite, the verdict is the for defendant; if the Israelite is the plaintiff, he obtains full damages.” [3]

The Divine Right of Cheating

Outright robbery of a Gentile is not endorsed, but the Talmud makes broad provision for indirect thievery; a Jew doesn’t need to return a lost article to a Gentile. Baba Kama 113b continues: “And with all lost things of thy brother’s: it is to your brother that you make restoration, but you need not make restoration to a heathen.”

As Rabbi Akiba warned, the Jew must avoid bringing God’s name into dishonor by cheating Gentiles. Yet, as a passage in B.K. 113b, 114a reveals, Rabbi Samuel was not above cheating a Gentile out of the full price of a gold bowl, while Rabbi Kahana cheated a Gentile out of both the number and price of a quantity of barrels.

A passage from the Talmud describes with praise how the head of a famous Talmudic academy cheated a Gentile out of a gold bowl for less than even a copper one was worth. This passage continues with examples of cheating from the likes of Rabina and Ashi, sages from the academy at Sura in Babylonia, and the two most important figures in the final editing of the Talmud.

“Public Property”

Despite the fear that defrauding Gentiles might bring dishonor God’s name, the Talmud generally upholds the right of Jews to Gentiles’ property. God “outlawed” Gentiles at Mt. Sinai and their property rights were now Israel’s. The Rabbis by their own decree could at least theoretically declare the property of Gentiles to be ownerless. The Jewish Encyclopedia (p. 621) summarizes:

All retaliation or measures of reprisal are based on the Jewish legal maxim of eminent domain, ‘the judicial authority can annul the right to the possession of property and declare such property ownerless.’

Pharisees: The Original Racists

Perhaps the most remarkable feature of Rabbinic bias against the Gentile was that, in most cases, there is no mention of the possibility that the “goy” is doing his best or is the rightful owner of his property. He is viewed as a member of a class with known characteristics: The Jew is good, the Gentile bad; the Jew must be acquitted, the Gentile convicted. An essentially racist view of human nature was assumed. Indeed, the Pharisees were the original racists. Few religions possess such racist undertones as rabbinic Judaism.

The bad example of the most respected sages of Israel had a widespread and corrosive effect on the relations of Jews with their neighbors. One wonders if the Gentiles were aware of their position as fair game to predatory Jews. Choschen Ham spells out some of the ground rules for exploiting Gentiles:

If a Jew is doing good business with an Akum [Gentile] it is not allowed to other Jews in other places to come and do business with the same Akum. In other places, however, it is different, where another Jew is allowed to go to the same Akum, lead him in, do business with him and to deceive him and take his money. For the wealth of the Akum is to be regarded as common property and belongs to the first who can get it.

And again:

If a Jew is doing business with an Akum and a fellow Israelite comes along and defrauds the Akum, either by false measure, weight, or number, he must divide his profit with his fellow Israelite, since both had a part in the deal, and also to help him along. [4]

Secret Hatred

Just as the Talmud gives Jews the right to cheat Gentiles, so any inquiry into its true teachings by Gentiles is answered deceptively. This continues today. Jews must maintain a well-meaning appearance in order to dwell and trade among Gentiles. A commentary in Abodah Zarah (I, 2, fol. 7b) laments: “Since we are in captivity, we cannot live without trading with them, and we depend upon them for our food, and we must fear them. . . .” (Pranaitis, p. 65) For this reason, Jews were encouraged to practice philanthropy, even toward Gentiles. “Needy Gentiles may be helped as well as needy Jews,” for the sake of peace. [5] Yet such expedients are to be employed only when there is no alternative. “Therefore,” the Talmud says,

If you enter a town and find them celebrating a feast, you may pretend to rejoice with them in order to hide your hatred. Those, however, who care about the salvation of their souls, should keep away from such celebrations. You should make it known that it is a hateful thing to rejoice with them, if you can do it without incurring their enmity. [6]

Also:

No one is allowed to praise them or say how good an Akum is. How much less to praise what they do or to recount anything about them which would redound to their glory. If, however, while praising them you intend to give glory to God, namely, because he has created comely creatures, then it is allowed to do so. [7]

Gentiles: Keep Out

Separatism between Jew and the corrupting Canaanites had a divinely sanctioned purpose in the time of Joshua. But the Pharisees nourished and intensified racism long after its usefulness was done. Gentiles were forbidden from becoming acquainted with the Jewish religion—an instruction never given by God. The Pharisees considered a Gentile so far beneath a Jew that hospitality or religious instruction were forbidden to him. In Sanh. 104a, “Hezekiah b. Hiyya deduces from II Kings XX.18 that he who shows hospitality to a heathen brings the penalty of exile upon his children.” The Jewish Encyclopedia article on “Gentiles” (p. 621) heartily agrees:

The Talmud comments on the untruthfulness of Gentiles (a band of strange children whose mouth speaketh vanity, and their right [in raising it to take an oath] is a right hand of falsehood) and contrasts it with the reputation of a Jew: The remnant of Israel shall not do iniquity nor speak lies; neither shall a deceitful tongue be found in their mouth. (Zeph. iii. 13) [8]

Such holiness may be facilitated by following this suggestion from the Talmud as related by the Jewish Encyclopedia, p. 617, “Judah ben Illai recommends the daily recital of the benediction ‘Blessed be thou… who hast not made me a goy.’”

Why Have Jews Been So Persecuted?

What if these passages from the Talmud weren’t written in the Talmud by authority of the Pharisees but in the New Testament by authority of Jesus? If they were, Jesus’ followers would have become the most despised and mistrusted of men. Christians (if any survived) would have faced discrimination and even banishment from civilized society. People today would laugh at any Christian reply that their sufferings were caused by bigoted nations.

Yet history books in our educational system describe the long saga of Jewish suffering as primarily caused by Christian “anti-semitic” bigotry against “innocent” Jews.

Why have the Jews been exiled from 60 countries since they began to follow the leadership of the Pharisees nearly two millennia ago? It’s because of something toxic within the religion of the Pharisees.

Jesus put it most directly: Rabbinic Judaism is the “synagogue of Satan” (Rev 3:9)—the church that Satan goes to, the religion he inspired and owns.

(Adapted from Israel: Our Duty…Our Dilemma by Rev Ted Pike. This 345-page book is available from www.davidduke.com (shop) and from www.truthtellers.org or from National Prayer Network, P.O. Box 828, Clackamas, OR, 97015.)

Footnotes:

1. Baba Kama 113b, quoted in “The Talmud Unmasked,” by Rev. I. B. Pranaitis. This volatile passage is paraphrased or omitted in Jewish translations of the Talmud meant for modern audiences. However scholars of Hebrew and Aramaic have translated passages by Pranaitis for me and found them more accurate than Jewish translations for the public.

2. “Gentile,” p. 620.

3. Ibid. Pg. 620.

4. Choschen Ham 156, 5 Hagah, 183 Hagah, Pranaitis, pp. 72-73. Choschen Ham is a rabbinic treatise not part of the Talmud proper, but of comparable authority. Since the Pranaitis translation is consistent with views expressed in the Talmud and Jewish Encyclopedia, I have included it.

5. Gittin 61a, quoted from the Jewish Encyclopedia article, “Gentile,” p. 623.

6. Iore Deah 147, 12 Hagah, Pranaitis, p. 69. Iore Deah is part of a compendium of Jewish law first formulated by Maimonides. Again, I feel that the Pranaitis translation from the Krakow edition is trustworthy.

7. Ibid. 151, 14 Hagah.

Զրադաշտը եւ Հայաստանը

Գրել է Լուսանցք

08-10-2010

Պատմության մութ ծալքերից` առանց գրաքննության Ո՞վ է եղել իրականում Շամիրամը... առանց քաղաքական դիմերեսի Մարդկության պատմության ձմեռային դարաշրջանին հատուկ է մարդու, այդ թվում՝ մարդու արի տեսակի, պակաս զգացական ու մտահասու լինելը: Այդ ընթացքում ինչ մարդ ասես, մարդկության համար մեծ պատուհաս անգամ դարձած, մարդկության կողմից աստվածային լուսապսակով չի պատվել: Այդ անունները տակավին մեր՝ մարդկության պատմության ձմեռային դարաշրջանի ավարտին՝ շարունակում են վայելել իրենց կեղծ ու անարդար «համբավը»: Բազում այդպիսի անուններից է Զրադաշտ անունը: 19-20-րդ դարերում այդ անվան փքումին զգալի չափով նպաստեց Նիցշեն՝ այդ դարերի հոգեւոր մտքի տիրակալներից մեկը` իր «Այսպես խոսեց Զրադաշտը» իմաստասիրա-գեղարվեստական հիանալի երկով: Բայց մարդկության պատմությունը ինչպես մարդկանց արժեքը անհարկի բարձրացնում է, այնպես էլ իրենց իրական տեղն է դնում: Նույն 19-20-րդ դարերը եղան արիական աշխարհընկալումի (որի որոշ սաղմերը Նիցշեի փիլիսոփայության մեջ արդեն կային)՝ մարդկային ամե-նաբարձր աշխարհընկալումի զարթոնքի դարերը: Եվ դա հիմք է տալիս նորովի ընկալել Զրադաշտ երեւույթն ու անձը,- ընկալում, որն ի տար-բերություն արդեն եղածի, բացասական է1: Փորձենք ասվածը հիմնավորել: Սկսենք Զրադաշտի մասին մեր Խորենացու ասածով, որը զրադաշտագիտության մեջ մնում է տակավին անհայտ, որը, սակայն, Զրադաշտին նորովի ըն-կալելու համար կարեւոր ազդակ է հանդիսանում: Պատմիչը գրում է. «Սա2 շարունակ ամառները, երբ գալիս էր հյուսիս, Հայաստանում շինած իր ամառանոցային քաղաքը, կուսակալ եւ Ասորեստանի ու Նինվեի վերակացու էր թողնում Զրադաշտ մոգին, Մարաց նահապետին: Եվ այս այսպես երկար ժամանակ կարգավորելով՝ նրան է վստահում վարել իր իշխանությունը: Եվ հաճախ իր որդիներից հանդիմանվելով իր սաստիկ վավաշոտ եւ անա-ռակ վարքի պատճառով՝ նրանց բոլորին կոտորում է. ազատվում է միայն ամենափոքրը՝ Նինվասը... Իսկ երբ Զրադաշտը տիկնոջ դեմ մի սխալանք գործեց, եւ մեջտեղը հակառակություն ընկավ, Շամիրամը նրա դեմ պատերազմ սկսեց, որովհետեւ մարացին մտադրվել էր ամենքի վրա բռնանալ: Երբ պատերազմը սաստկացավ, Շամիրամը փախուստ տվեց Զրադաշտից եւ դիմեց Հայաստան: Այստեղ Նինվասը վրեժխնդրության հարմար ժամանակ գտնելով՝ մորն սպանում է եւ ինքը թագավորում է Ասորեստանի Նինվեի վրա»: Կարծելի է՝ Խորենացու հիշատակած Զրադաշտը հենց զրադաշտականության հիմնադիրն է: Դրա օգտին է խոսում Շամիրամի եւ Զրադաշտի ապրած ժամանակների (մոտավորապես 6-5-րդ դդ. ա.թ.ա.) համընկնումը, ինչպես նաեւ այն, որ պատմիչը Զրադաշտին անվանում է մոգ, որպիսին նա եղել է իր կրոնը հիմնելիս (ի օգուտ մեր կարծիքի` այլ փաստարկներ կբերվեն ստորեւ): Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե ի՜նչ վատ բան է արել Զրադաշտը, որ ըմբոստացել է Շամիրամին՝ Հայաստանը, ինչպես նաեւ՝ տարաշածրջանի մյուս գլխավոր երկիր Իրանը նվաճող մեր Արա Գեղեցիկին սպանող թագուհու դեմ: Սակայն հարցի զուտ զգացմունքային ու զուտ քաղաքական դիմերեսը մի կողմ թողնենք եւ դրան մոտենանք հավատքային տեսանկյունից: Խո-րենացու ասածները հիմք են տալիս ենթադրելու, որ Շամիամը թեեւ նվաճեց Հայաստանը, ի վերջո ինքը դարձավ Հայաստանի, նրա բնակչի ու նրա հավատքի (բուն արիական հավատքի) գերին: Նա հարազատացավ Հայաստանի ու հայի (նրա աշխարհի) հետ,- մի դրական հուզական կապ, որին նպաստում էր Շամիրամի՝ արական գծով արիական ծագում ունենալը3: Եվ հարազատանալով քիչ բաներ չարեց Հայաստանի շենացման, երկրի հոգեւոր կյանքի աշխու-ժացման, տարածաշրջանում Հայաստանի դիրքերի ամրապնդման համար: Այս առումով նույն մեր պատմիչը վկայում է, որ «Շամիրամը դեռ իր կենդանության ժամանակ Արայի (Արա Գեղեցիկի,- հեղ.) որդուն, որ ծնված էր նրա սիրելի կնոջից՝ Նվարդից եւ տասներկու տարեկան երեխա էր մնա-ցել Արայի մահվան ժամանակ, դեպի Արա Գեղեցիկը տածած սիրո պատճառով նրա անունով կոչում է Արա եւ նշանակում է մեր երկրի գլխավոր՝ սրտանց նրան վստահելով. եւ ասում են, թե նա պատերազմում Շամիրամի հետ մեռավ»: Ինչ խոսք, Արայան Արան իր հորը սպանողի հետ պատերազմների կգնար բացառապես մի դեպքում միայն, եթե նա քավեր իր մեղքը... Շամիրամին ներեց ոչ միայն Արա Գեղեցիկի ժառանգը, այլեւ նրա երկրի բնակիչը՝ հայը: Խորենացին պատմում է, որ երբ հայոց զորքը Շամիրամի զորքից պարտություն է կրում, եւ Արա Գեղեցիկը Շամիրամի զինվորներից մեկի կողմից սպանվում է՝ «Հայոց զորքը պատ-րաստվում է նորից պատերազմելու Շամիրամ տիկնոջ հետ, Արայի մահվան վրեժն առնելու համար»: Դա Շամիրամին ստիպում է,- Խորենացու ասվածից հետո ասածներից հետեւում է,- բավարարել հայերի ներկայացրած բոլոր պահանջները, մասնա-վորապես, որ հայ հավատքը պետք է մնա անձեռնմխելի (լայն առումով՝ երկրում հավատքային ազատություն պետք է տիրի, ամեն ազգ ու ցեղ իր հավատքով պետք է ապրի), պետք է երաշխավորվի հայոց թագավորության անկախությունը, թագուհին պետք է ընդունի Արա Գեղեցիկի՝ որպես ան-մահ (աստվածամարդ) լինելը: Թագուհին իր կողմից Հայաստանում մասնավորապես վարվելիք հավատքային քաղաքականության մասին հայերին ա-սում է. «Այսուհետեւ նրանք (աստվածները,- հեղ.) ավելի եւս արժանի են մեզանից պաշտվելու եւ փառավորվելու»: Ի հավաստումն այդ բանի՝ Շամիրամը «արձան է կանգնեցնում աստվածների անունով եւ մեծամեծ զոհերով պատվում է նրան (Արային,- հեղ.)» (Խո-րենացի): Այսպես նա հայերի սիրտը շահելով` խռովությունը խաղաղեցնում է: Գանք, սակայն, Զրադաշտին՝ Շամիրամի վերակացուին: 1 Նախկին, նույնպես բացասական, ընկալումները կրոնական (կամ մուսուլմանական կամ քրիստոնեական) են եւ չեն բավարարում առողջ դատողակա-նության ու բանականության պահանջներին: 2 Խոսքը Զրադաշտին ժամանակակից Ասորեստանի թագուհի Շամիրամի մասին է, ում կայսրության մասն էր կազմում նաեւ Հայաստանը: 3 Շամիրամը Տիտանյան Բելի սերունդներից էր, իսկ տիտանյանները, ինչպես հայտնի է, արական գծով արիական (հայկական) ծագում ունեն: Ո՞վ է եղել Շամիրամի վերակացու մոգը եւ ինչ կրոն է ստեղծել նա Շամիրամի մասին մեր Խորենացին մեկ այլ կարեւոր տեղեկություն էլ է հայտնում: Նա «ճշմարտախոս Բերոսյան Սիբիլլայից»1 մի այսպիսի մեջբերում է անում. «Նախքան (Բաբելոնյան,-հեղ.) աշտարակը եւ մարդկային խոսակցության բազմալեզու դառնալը, եւ Քսիսութ-րիոսի (Նոյի,-հեղ.) դեպի Հայաստան նավարկությունից հետո, երկրի իշխաններ են դառնում Զրվանը, Տիտանը եւ Հաբետոսթեն2 (Հաբեթը Հայկի հոր՝ Թորգոմի պապի պապն է,- հեղ.)... Երբ նրանք ամբողջ աշխարհը բաժանում են իրենց իշխանությունների մեջ, Զրվանը զորե-ղանալով տիրում է մյուս երկուսի վրա»: Այդ մեջբերումն անելուց անմիջապես հետո Խորենացին գրում է. «Հետո արդեն Զրադաշտ մոգը՝ բակ-տրիացիների, այսինքն՝ մեդացիների թագավորը, այս Զրվանին կոչեց սկիզբ եւ աստվածների հայր եւ էլի ուրիշ շատ բաներ նրա մասին առաս-պելաբանեց, որոնք կրկնելը անտեղի ենք համարում»: Այս «Զրադաշտ մոգը», դժվար չէ ենթադրել, նույն մեր պատմիչի կողմից վերոհիշյալ Շամիրամի կուսակալ ու վերակացու մարերի նահապետ Զրադաշտն է (նույնը չլինելու մասին պատմիչը ոչինչ չի ասում),- այն Զրադաշտը, ով թագուհու «դեմ սխալանք գործեց», եւ երկուսի մեջ թշնամանք առաջացավ: Քաղաքական առումով սխալանքի մասին Խորենացին ավելացնում է, որ «մարացին մտադրվել էր ամենքի վրա բռնանալ (ինչպես իր նախնի Զրվա-նը,-հեղ.)», որը Շամիրամը չներեց եւ նրա դեմ պատերազմ սկսեց,-պատերազմ, որում նրա դաշնակիցն էր Արայան Արան: Բայց քանի որ Զրադաշտի ուժերն ավելի զորեղ են լինում (նրան դաշնակցում է Շամիրամի որդին՝ Նինվասը` իր ասորական բանակով), Շամիրամը պատերազմում տա-նուլ է տալիս եւ, Զրադաշտից փախուստ տալով, դիմում է դեպի Հայաստան, որտեղ եւ Նինվասի զինվորների կողմից սպանվում է: Այստեղ սա-կայն մի կողմ թողնենք Զրադաշտի՝ մեր պատմիչի կողմից սխալանք գնահատվածի քաղաքական կողմը եւ ուշադրություն դարձնենք դրա հավատքա-յին կողմին: Մինչ այդ՝ բուն զրադաշտական աղբյուրների հիման վրա պատասխանենք այն հարցին, թե ով է Զրադաշտը ու ինչ կրոն ստեղծեց նա: Զրադաշտը եղել է մարական Սպիտամա3 տոհմից սերող Պարուշասպայի որդին: Նրա մոր անունը եղել է Դուգդաուբ: Զրադաշտի հայրենիքը, ըստ մի վարկածի, եղել է Արաքս գետի հովիտը (մասնավորապես Հայաստանը կամ Մեդիան), իսկ ըստ մեկ այլի էլ՝ Խորեզմը կամ Բակտրիան: Սակայն զրա-դաշտագիտությունը համակարծիք է այն բանում, որ Զրադաշտի ուսմունքը առաջինը ընդունել են ոչ թե նրա հայրենիքում, այլ Արեւմտյան Իրանում, այդտեղի Քավի դինաստիային պատկանող Վիշտասպ արքայի կողմից: Զրադաշտի հայրենիքի տեղակայումը Հայաստանում պակաս հավանական չէ, քանզի հնուց ի վեր մարերի ոչ քիչ զանգված ապրելիս են եղել նաեւ Հայկական լեռնաշխարհում: Դեռեւս չծնված Զրադաշտի տոհմը համերկրացիների կողմից բուռն հալածանքի է ենթարկվել (ապագա հեղափոխականի տատը մեղադրվել է կախարդութ-յան մեջ): Դրա հետեւանքով Զրադաշտի տատն ու պապը ստիպված են եղել լքել իրենց հայրենիքը: Նրանք վերջ ի վերջո հանգրվանում են Սպիտամա կոչվող երկրում: Զրադաշտի մայրը ամուսնանում է երկրի գլխավոր տոհմապետերից մեկի տղայի՝ Պարուշասպայի հետ (ըստ երեւույթին Դուգդաուբը եղել է նրա կանանցից մեկը): Խորհրդանշական է, որ զրադաշտական աղբյուրներում նշվում է, որ այդ ամուսնությամբ «բարու եւ չարի դարաշրջանը մոտեցավ իր ավարտին»` ըստ երեւույթին նկատի ունենալով այն, որ արիական բարի ծագում ունեցող Դուգդաուբը ունենալու էր տղա, ով բարու եւ չարի աշխարհների միջեւ սահմանազատում էր մտցնելու: Եվ երկրի վրա բարու աշխարհն էր հաստատելու: Եվ իսկապես էլ` Զրադաշտի ծագումնաբանական էության մասին ասվում է, որ «նրանում երկու էություն կա»՝ «աստվածային-հրեղեն» եւ «մարդկա-յին-հողեղեն» (երկրորդը կապվում է հողեղեն մարդկության նախնիներից մեկի՝ Յամայի հետ): Դա հիմք է տալիս ենթադրելու, որ Զրա-դաշտը եղել է արիական-սեմական խառնածին (ինչպես, ի դեպ, մյուս երկու մեծ կրոնների՝ քրիստոնեության ու բուդդայականության հիմնա-դիրները՝ Հիսուսն ու Բուդդան): Նրա ուղղակի արիական ծագումը մոր կողմից էր (արդեն նշեցինք, որ նրա մար հայրը արիասեմական խառնա-ծին էր): Սպիտամայում Զրադաշտի հայրն ու մայրն էլ են հալածվում: Եվ դա` դարձյալ ընտանիքի մոր պատճառով: Զրադաշտի մասին հրաշապատումներում պատմվում է, որ օրերից մի օր, երբ Զրադաշտի հայրն ու մայրը խաումով արբեցած գրկախառնվում են եւ ցանկանում ապագա զավակի՝ Զրադաշտի բեղմնավորումն ապրել՝ «հեռվից դեւերը գոչում են. ինչու ես դու դա անում, վատաբարո Պարուշասպա: Հիմա եւեթ դադարեցրու՛ եւ մի՛ փոր-ձիր նրան դիպչել»: Երեք անգամ նույն ահազանգը ամուսինները լսում են, սակայն չլսելու տալով դեւերի ասածները՝ իրենց գործն ավարտին են հասցնում: Դրանից հետո դեւերը մտադրվում են Զրադաշտի սաղմը վերացնել: Բայց դիվային այս մտադրությունը Ահուրամազդան ի չիք է անում: Ի վերջո Զրադաշտը ծնվում է, որով, ըստ զրադաշտապատումների, սկսվում է մարդկության պատմության «վերջին դարաշրջանը»՝ բարու՝ չա-րից «բաժանման դարաշրջանը»: Անգրա Մանիան (Ահրիմանը) հրամայում է իր դեւերին լույս աշխարհ եկած նորածնին մեռցնել, բայց Ահուրա-ները՝ Ահուրամազդայի բարի ոգիները, մանկիկին իրենց պաշտպանության տակ են առնում: Զրադաշտապատումներում այնուհետեւ պատմվում է, որ այդուհետ էլ քանիցս Անգրո Մանիան իր դեւերին ուղարկում է Զրադաշտին մեռցնե-լու: Դեւերը իրենց նպատակին հասնելու համար ամեն միջոցի դիմում են, դրդում են անգամ հորը՝ Պարուշասպային եւ Կարապան (մոգ) եղ-բայրներին իրենց ձեռքերով սպանել մանկանը (դա ասում է այն մասին, որ Զրադաշտի հայրն ու հավանաբար խորթ եղբայրները հենց սկզ-բից ցանկացել են նրանից ազատվել, ինչը եղել է նաեւ համայնքի պահանջը): Բայց ամեն անգամ ապագա մարգարեի «սիրառատ մայրը» կամ Ահուրա-մազդայի ուղարկած բարի ոգիները (Վախումանը եւ Սրաուշը) մանկանը փրկում են: Վերջին անգամ Զրադաշտի «սիրառատ մայրը» իր մանկանը փրկելով մահից՝ «նրան սեղմում է իր կրծքին եւ երդվում, որ էլ երբեք ու ոչ մե-կին իր սիրելի զավակին չի տա, անգամ եթե նրանց հետ միասին այստեղ գան Նոդարը եւ Ռակը4»: Զրադաշտի արիածին մոր այս պոռթկումն ասում է այն մասին, որ նրա եւ նրա ամուսնու հարաբերությունները վատ են եղել, ավելին՝ որ Դուգդաուբը չի սիրել իր ամուսնու տոհմը, ծա-գումը... Զրադաշտի մանկությունը այսպիսով անցնում է իր դեմ հյուսված զանազան չարությունների մթնոլորտում: Դա բորբոքում էին հատկապես Պարուշասպայի որդի եւ տոհմակից մյուս մոգերը (կարապանները)՝ Սպիտամայի հոգեւոր կառավարիչները: Լարված է անցնում նաեւ Զրադաշտի երիտասարդությունը: Ինքնին հասկանալի է, որ այս ամենը չէին կարող դրոշմ չթողնել Զրադաշտի հոգում: Ապագա մարգարեի ապրած մանկության ու երիտասարդութ-յան մասին հյուսված պատումներից հետեւում է, որ նրա մայրը՝ Դուգդաուբն է եղել նրա հոգեւոր դաստիարակը: Իսկ նա Պարուշասպայի տոհ-մից ու տոհմակից մոգերից իր երեխայի նկատմամբ անընդհատ վտանգներ տեսնելով` չէր կարող չարությամբ չլցվել դրանց աշխարհի ու կրոնի հանդեպ ու ըստ այդմ չսնել իր զավակին: Այսպես էին Զրադաշտի հոգում ծլարձակում նրա կողմից հետագայում ստեղծված կրոնի սաղմերը: Ինչու զրադաշտականության հիմնադիրը դեմ դուրս եկավ արիական հավատքին Զրադաշտապատումները հիմք են տալիս ենթադրելու, որ Զրադաշտի ինչպես հայրենիքում (ավելի ստույգ՝ հայրենիքի այն հատվածում, որ-տեղ Զրադաշտի նախնիներն ապրել են), այնպես էլ ծննդավայրում դիվապաշտությունն է եղել իշխող դավանանք: Մեր Խորենացին է վկայում, որ մարերին հատուկ է եղել դիվապաշտությունը, իսկ Զրադաշտը մար էր: Իր ժողովրդի դավանանքի դեմ փաստորեն դուրս եկավ Զրադաշտը` իր հիմնած կրոնով (ստորեւ կտեսնենք, որ նա նաեւ արիական հավատքի դեմ դուրս եկավ): Այլ կերպ ասած՝ նրա կրոնական հեղափոխությունն ուղղված էր տարածաշրջանի բոլոր հեթանոսական՝ ազգային հավատքների դեմ: Ազգային՝ հեթանոսական հավատքների այդ ո՞ր գծերն էին Զրադաշտին գրգռում: Հեթանոսական հավատքը բնական (իրական) հավատք էր, դրա հիմքում բնազգացողությունն ու իրականության ապրումն էր ընկած: Ազգի (ցեղի) մեջ ձեւավորված աստծո պատկերը, որքան էլ որ այն խորհրդապաշտական լիներ, միեւնույն է, հավատքային համակարգությունից դուրս չէր մղվում տվյալ աստծուն համապատասխանող բնական զորությունը կամ երեւույթը: Արիական հավատքում, օրինակ, տիեզերական հուր զորության աստված Վահագնը (Վահագն խորհրդանիշը) եւ բուն տիեզերական հուր-զորությունը (դրա ամեն մի արտահայտություն) մեկ միասնություն են կազմում: Մեկն առանց մյուսի անպատկերացնելի է եւ միասին կազմում են պաշտամունքի երկմիասնական խորհուրդը: Հեթանոսական հավատքի աստվածները վերացական չեն, նրանք իրական` դրական կամ բացասական, բնական բացարձակ զորությունների մարմնավորումներ-կրողներ են, որպիսին եւ հայերենի աստված բառ-խորհուրդը նշանակում է: Այդ իրական-բնական զորությունները կարող է ընկալել միայն որոշակի ծագում՝ ազգա-յին ու ցեղային պատկանելիություն եւ դրա հետեւանքով որոշակի ընկալում ունեցողը եւ ոչ խառնածինը, դրա հետեւանքով հոգեւոր խա-թարված ընկալում ձեռք բերածը: Զրադաշտը խառնածին էր, որի հետեւանքով նրա աստվածընկալումը վերացական, շատ վերացական է, ավելի ստույգ՝ դա պար-զապես չկա (նրա Ահուրամազդան եւ Ահրիմանը իրականում, որպես աստված զորություններ, գոյություն չունեն): Կրոնական հեղափոխականի ներքին կենսաբանական ու դրա հետեւանք հոգեւոր երկփեղկվածությունը նրան անընդհատ գրգռում էր ու թույլ չէր տալիս իրականության ամ-բողջական հավատքային ընկալումն ունենալ: Նրա ստեղծածը կրոն էր, ոչ հավատք՝ բնական օրինաչափությունների ներքին հաստատուն ընկալում: Զրադաշտի կողմից մերժված արիական հավատքում ընդունվում էր ոչ միայն դրական արարչակական զորությունների՝ աստվածների (իրանական հավատքա-յին ավանդույթներում նրանք կոչվում էին նաեւ աուրաներ), այլ նաեւ՝ բացասականների՝ դեւերի ու վիշապների գոյությունը, որոնք նույնպես համարվում էին արարչական կարգն ու ճշմարտությունը պահպանող զորություններ: Այդ երկու կարգի զորությունների հակա-մարտությունը համարվում էր, համապատասխանաբար, տիեզերական բարու եւ տիեզերական չարի հավերժական հակամարտություն,- հակամարտութ-յուն, որի կողմերն առանց մեկը մյուսի անպատկերացնելի է համարվում: Զրադաշտն իր միաստվածական կրոնով, փաստորեն, դեմ դուրս եկավ արիական հավատքի այդ՝ բացարձակ բնական զորությունների հարաբերությունն արտահայտող գծին: Հեթանոս հավատքներին ընդհանրապես հատուկ չեն եղել ոչ կարծրատիպերը (դոգմաները) եւ ոչ էլ աղանդավորականությունը: Հեթանոսի տեսանկ-յունից մեկ այլ ազգի հավատքը կարող է լինել թշնամական, անօրեն, նույնիսկ հիմար, բայց ոչ երբեք՝ սխալ. օտար աստվածն ու նրա պաշտա-մունքը հեթանոսի համար նույնքան իրական է, որքան իրենը, այլ հավատքային համակարգությունների նկատմամբ անհանդուրժողականութ-յուն նրանում չկա: Երկու ազգերի միջեւ պատերազմն ընկալվում էր նաեւ նրանց աստվածների միջեւ պատերազմ: Սակայն պարտվող ազգի աստվածները համարվում էին պարտված միայն այն պարագայում, երբ նրանց պաշտամունքն ունեցող քրմությունը անհան-դուրժող էր լինում նվաճողների նկատմամբ, որը վտանգ էր պարունակում, որ հետագայում նրանց հավատքը կարող էր դառնալ ապստամբության խրախուսման դրդիչ. եթե նման վտանգների համար հիմք չէր լինում, ապա նվաճողները ոչ միայն պահպանում էին նվաճվողների սրբարան-ները (մեհյանները), այլեւ իրենք էին հավատում դրանց սրբություններին եւ իրենց կողմից հովանավորում էին դրանց պաշտամունքն ունեցողներին (ինչպես Շամիրամը վարվեց հայոց հավատքի ու հայոց հավատքի նվիրյալների նկատմամբ): Զրադաշտն իր հիմնած կրոնով անհանդուրժող գտնվեց այլ հավատքային համակարգությունների նկատմամբ: Ասել է թե՝ նրա կրոնը հեթանոսական՝ ազգային չէր, այն խառնածնային բնույթ ուներ: 1 Սիբիլլաները հին Հունաստանում Ապոլլոնին նվիրված կույս կանայք էին, ովքեր աչքի էին ընկնում իրենց ճշմարտախոսությամբ եւ հույների մեծ սերն էին վայելում: 2 Աղբյուրների համեմատական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ Զրվանը եւ Տիտանը Հաբեթի եղբայրներն են եղել (Տիտանը հորական գծով, իսկ Զրվանը՝ մորական): Զրվանը հույների եւ պարսիկների (մարերի, մեդացիների) նախնին է եղել, իսկ Տիտանը՝ ասորիների: 3 Սպիտամա նշանակում է սպիտակ: Ըստ երեւույթին, այդ տոհմը արիներին հատուկ սպիտակ գունային երանգավորում է ունեցել, ինչի պատճառով էլ այն կոչվել է Սպիտամա: 4 Պարուշասպայի երեւելի նախնիներն են նկատի առնվում: Այս աստվածաբանական համակարգությունում տեղ չկա արիական Աստվածների համար Ավանդական արիական հավատքերին հատուկ էր երկսեռության, այսինքն՝ արարող բացարձակ զորության՝ Արայի (Արարչի՝ Աստվածների եւ աստվածամարդ-կանց հոր) եւ ծնող, արարումը նորոգող բացարձակ զորության՝ Անահիտի (Աստվածների եւ Աստվածամարդկանց մոր) խորհուրդը (սա այս կամ այն չա-փով հատուկ էր նաեւ այլ դիցաբանական համակարգերին): Զրադաշտը դեմ դուրս եկավ այդ խորհրդին. նրա Ահուրամազդան չունի իր կենակից զուգա-կիցը (ինչպես, ի դեպ, նաեւ բոլոր կրոնների «աստված»-ը): Նա միասեռ է: Ահուրամազդայի պես Զրադաշտի ուսմունքում մեն-մենակ է նաեւ Զրվանը՝ Ահուրամազդայի ու նրա չար երկվորյակ եղբայր Ահրիմանի հայրը, ով, պատկերացնու՞մ եք, ինքն իրենից ծնում է իր երկվորյակնե-րին: Զրադաշտի կողմից Արարչագործության խորհրդի այս միակողմանի ընկալումը պայմանավորված էր նրա հոգեաշխարհում ընտանիքի խորհրդի խեղումով, ինչպես նաեւ արիներին՝ նրա մոր ցեղին հատուկ հայրիշխանական ընտանիքի գլխավորի՝ հոր՝ նրա կողմից չափազանց-ված ընկալմամբ: Ավելին՝ Զրադաշտի «աստվածաբանական» համակարգությունում տեղ չկա նաեւ արիական արարչագործական համակարգության մյուս բացարձակ զորութ-յունների՝ Արարչի եւ Աստվածամոր որակները մարմնավորող-կրող Աստվածների (Վահագնի, Միհրի, տիեզերական բացասական զորության...) համար,- զորություններ, որոնք արիական դիցաբանական պանթեոնում իրական ոգե-մարմնավոր բնական զորություններ են. նրանք Զրադաշտի համակար-գությունում ընդամենը մտացածին, վերացական ոգիներ են: Զրադաշտը խեղեց բուն արարչագործական համակարգության արտացոլում հանդիսացող արիական հավատքին բնորոշ համակարգությունը: Ի հետե-ւանք դրա` նրա պաշտելի աստված Ահուրամազդան (նմանապես նաեւ Զրվանն ու Ահուրամազդային հակոտնյա Ահրիմանը) բուն իմաստով աստված չէ, քան-զի ամեն մի աստված աստված է արարչագործական ամբողջական համակարգությունում միայն. դրա (դրանց) նախատիպարը Զրադաշտի ուսմունքում մար-դիկ են, որոնց մեջ առանցքայինն, իհարկե, ինքը` Զրադաշտն է: Զրադաշտի ստեղծած կրոնը, բոլոր կրոնների` բուդդայականության, հուդայակա-նության, քրիստոնեության, մահմեդականության պես մարդակենտրոն է: Նրա ուսմունքում հանձին նրա Ահուրամազդայի կամ Ահրիմանի (նրանց բարի ու չար ոգիների)՝ գործում ու խոսում է նա ինքը, կամ նրա պես այլ մարդիկ: Այս կապակցությամբ հիշենք նաեւ մեր Խորենա-ցու նուրբ դիտարկումը այն մասին, որ նա աստվածացրեց մարդ, պարզապես մարդ Զրվանին: Այնուամենայնիվ՝ Զրադաշտի կողմից արիական հավատքի դեմ դուրս գալը անգիտակցական մղման արդյունք էր (նրա խառնածնային բնույթը այլ բանի չէր կարող հանգեցնել): Բայց այ, նրա հակադիվապաշտությունը` մարերին (նրա հայրենակիցներին) հատուկ դիվապաշտության դեմ դուրս գա-լը նրա կողմից արդեն գիտակցված էր: Նա այդպես վրեժ էր լուծում իր հորից, ով ու ում տոհմն ու աշխարհը, այդ թվում՝ հավատքը, այնքան դառ-նություններ էին պատճառել նրան... Ավելի որոշակիորեն, սակայն, անդրադառնանք Զրադաշտի «աստվածաբանությանը»: Զրադաշտության մասին պատումներից իմանում ենք, որ, որպես թե, ի սկզբանե, երբ երկնքում ու երկրի վրա ոչինչ գոյություն չու-ներ,-տիեզերքում կար եւ թագավորում էր միայն Զրվանը, ճակատագրի ու ժամանակի Աստվածը: Բայց ոչ ոք չէր պաշտում եւ Արարիչ չէր համարում նրան, քանի որ աշխարհում դատարկություն էր տիրում: Այդ իսկ պատճառով Զրվանը որոշում է արարող զավակ ծնել, որ նա ստեղծի երկինքն ու երկիրը եւ դրանցում ամեն ինչը: Զրվանը գիտեր, որ իր արարիչ որդու անունը Ահուրամազդա պետք է լինի: Դարերով Զրվանը զոհաբերութ-յուն է կատարում, որպեսզի ճակատագիրը իրեն զավակ պարգեւի: Բայց Ահուրամազդան այդպես էլ լույս աշխարհ չի գալիս: Այդպես անցնում է հազար տարի: Զրվանը սկսում է կասկածել, որ իր շարունակական զոհաբերություններն անօգուտ են: Նրա այդ կասկածից նրա որովայնից Ահուրա-մազդայի փոխարեն ծնվում է Անգրա-Մանիան (Ահրիմանը): Մինչ այդ Զրվանը իմացած է լինում, որ ինքը երկու զավակ է ունենալու եւ երդվե-լով որոշում է, որ աշխարհի իշխանությունը հանձնելու են նրան, ով առաջինը կծնվի: Ամենատես Ահուրամազդան գուշակում է հոր մտքերը եւ այդ մասին պատմում Անգրա-Մանիային: Սա լսում եւ չարամտորեն ուրախանում է: Ճակատագրի բերումով առաջինը Ահուրամազդան պետք է ծնվեր եւ դառնար աշխարհի տիրակալը: Բայց ԱնգրաՄանիան որոշում է, որ ճակատագրին հակառակ ինքը պետք է առաջինը ծնվի եւ դառնա աշխարհի տիրա-կալ: Երկվորյակ տիեզերական ուժերի զրադաշտական այս զարմանալիորեն միամիտ ծննդապատումից այնուհետեւ իմանում ենք, որ լինում է այնպես, ինչպես Անգրա-Մանիան է որոշած լինում. նախ նա է ծնվում՝ անմաքուր, գարշահոտ, խավարչտին, հետո՝ Ահուրամազդան՝ լուսավոր, բուրա-վետ: Քանի որ Զրվանը երդվել էր, որ աշխարհի տիրակալ է լինելու առաջինը ծնվողը, ստիպված է լինում ԱնգրաՄանիային հանձնել այդ դերակա-տարումը: Դա անելով նա, ի գիտություն նրան, ասում է. «Դու կիշխես միայն 9 հազար տարի: Հետո ոչ կեցության ծոցը կկորչես եւ իմ Ահուրա-մազդա որդին հավերժորեն կսկսի թագավորել: Նա էլ կվերացնի այն բոլոր չարիքները, որ դու գործել ես»: Ըստ զրադաշտապատումների, այդպես էլ պետք է լինի: Մենք հատուկ մի փոքր ավելի երկար կանգ առանք այդ ծննդապատումի վրա, որպեսզի ընթերցողը համոզվի, թե որքա՞ն է դրա մեջ մարդը՝ իր զուտ մարդկային մղումներով, երազային մտատեսիլքներով, ուղեղային մորմոքումներով ու խառնափնթոր մտքերով. դրանում Աստծո ծննդապատում չկա: Զրադաշտի ուսմունքի մարդակենտրոն բնույթը ավելի պարզորոշ է երեւում դրան հաջորդող մասերում: Նա քարոզում է դուալիստական՝ փոխբացառող տիեզերական ուժերի միաստվածություն (մոնոթեիզմ), որը միաստվածության այն յուրահատուկ տեսակն է, որի «աստվածաբանական» համակարգությունում ժխտվում է այլ աստվածների գոյությունը` բացի մեկից (տվյալ դեպքում՝ Ահուրամազդայից), բայց դրա հետ մեկտեղ ընդունվում է այդ Աստծուն հակոտնյա ու փոխբացառող գերբնական ուժի (տվյալ դեպքում՝ Անգրա-Մանիայի) գոյությունը: Միակ բարի ու բերեվետ աստվածը Ահուրամազդան՝ «Իմաստուն տերն» է, ով զուտ բարի (վերացական,-հեղ.) ոգի է եւ չունի մարմնավոր արտահայտութ-յուններ (մարդկային, «չափազանց մարդկային»,- կասեր Նիցշեն,- մտքի չափազանցություն...): Բարի Ահուրամազդային հակադրվում է չար ոգի Անգրա-Մանիան: Ահուրամազդայի բնույթը բարին, Ճշմարտություն-Աշան եւ Տիեզերական Կենսահուրը՝ Աթարն է: Աստծո ոգեգծերը կրողները (սրանց էլ է Զրադաշտը, պարզ է, հասկանում զուտ ոգեղեն-վերացական իմաստով)՝ 6 Ամեշա Սպենտաները՝ «Անմահ Սրբերն» (հրեշտակները,-հեղ.) են. Վախու Մանը («Բարեմտություն»), Աշա Վախիշտան («Կատարյալ Ճշմարտություն»), Կշատրա Վայրան («Լավագույն Կարգ», «Ցանկալի Իշխանութ-յուն»), Սպենտա Արմայտան («Սուրբ Առաքինություն»), Հաուրվատատը («Ողջություն», «Առողջություն»), Ամերտատը («Անմահություն»): Այս 6 Ամեշա Սպենտաները, այլ կերպ ասած՝ Ահուրաները, տիեզերքի դրական ուժերն են: Ահուրամազդան իր Ամեշա Սպենտաներով ստեղծում ու հովանա-վորում է ամենայն դրական բան` բարին, լավը, ճշմարիտը, լուսավորը: Ահուրամազդային հակադիր Անգրա-Մանիան էլ իր չար ոգեգծերը կրողնե-րը՝ դեւերն ունի, որոնց հետ նա տիեզերքում ու երկրի վրա ստեղծում ու հովանավորում է ամենայն բացասական բան: Հակահեթանոսական կրոնը չընդունեցին ազգերն ու ազգային քրմությունները Ողջ գոյավորը, այդ թվում՝ մարդաշխարհը, ըստ Զրադաշտի, ընդգրկված է երկու տիեզերական նախասկիզբ զորությունների՝ ճշմարտության եւ կեղծիքի, բարի Ահուրամազդայի եւ չար ոգու պայքարի մեջ: Ահուրամազդայի վերջնական հաղթանակով է ավարտվելու այդ պայքարը: Տիեզերքը Ա-հուրամազդայի հրեղեն զորությամբ մաքրվելու է անգրա-մանիական պղծություններից, այն մոխրացնելու է բոլոր դրժավանտներին (անգրա-մանիական կեղծիքի հետեւորդներին) եւ դեւերին: Բայց բոլոր բարեպաշտները հրեղեն բոցերից անվնաս են դուրս գալու. մահացածնե-րը կենդանանալու եւ նոր մարմին են առնելու եւ ողջ ճշմարիտը, ողջ ահուրամազդայականը այդուհետ հայտնվելու է Ահուրամազդայի լու-սավոր թագավորությունում: Եվ չար ոգին մեկընդմիշտ կորչելու է ոչ կեցության մեջ: Այդպիսին էր կրոնական հեղափոխականի կրոնական երա-զային մտատեսիլքը՝ ուտոպիան: Զրադաշտի կողմից տիեզերքում, բնության մեջ ու երկրային կյանքում հակադիր ուժերի գոյության փաստի նկատումը նոր չէր. դա արիական հավատքում վաղուց կար: Օրինակ՝ հայկական դիցաբանությունում կար Վահագնի՝ տիեզերական հուր-զորության (տիեզերական դրական էներգիայի) եւ վիշապի՝ տիեզերական բացասական էներգիայի ու նրա դեւերի (երկրածին այդ ուժերի) հակամարտության խորհուրդը (դա կար նաեւ արիական այլ ազգերի դիցաբանություններում): Բայց հայկական դիցաբանությունում այդ զորությունները, միմյանց նկատմամբ մշտական հակամարտութ-յան մեջ գտնվելով, այնուամենայնիվ, փոխբացառող չեն, այլ մեկը պայմանավորում է մյուսին, մեկի մեջ մյուսը այս կամ այն չափով առկա է: Մեկը լրացնում է մյուսին (որոշ դեպքերում դրանք անգամ հակադարձվում են)` այդպես միասին կազմելով հակադրամիասնություն, արար-չագործական համակարգության էներգետիկ (զորութենական, ուժային) կողմը: Բացասական տիեզերական զորությունը՝ Վիշապը (որը հայ դիցաբա-նական ընկալումներում երբեմն անվանվում է նաեւ չը-ար, ավերիչ ուժ) նույնպես համարվում է բնական տիեզերական զորություն, ինչպես Վահագնը՝ տիեզերական արարող բարի զորությունը: Վիշապը հայկական դիցաբանությունում չի սպանվում ու մեկընդմիշտ հեռանում տիե-զերական ու երկրային կյանքի ասպարեզից, այլ` ընդամենը քաղվում է (Վահագնին հայը այլ կերպ Վիշապաքաղ է անվանում եւ ոչ վիշապասպան, քանզի նրա համար աստվածները մահ չունեն): - Հայկական դիցաբանության այս խորհուրդը այս կամ այն չափով ու ձեւով հատուկ է նաեւ արիական մյուս ազգերին՝ իրանցիներին, հնդարիներին... Զրադաշտը իր դուալիզմով խեղեց արիական հավատքին հատուկ այդ բնական խորհուրդը: Իսկ խեղեց, որովհետեւ ինքը կենսաբանորեն ու դրա հե-տեւանք` հոգեբանորեն երկպառակտված էր (սեմա-արիական խառնածին էր) եւ շատ էր ցանկանում իր մի՝ սեմական կողմը (որը նրա կյանքում շատ ող-բերգությունների պատճառ էր եղել) մյուս՝ արիական կողմից ոչնչացված տեսնել: Երկու՝ միմյանց հակադիր նախասկզբնական ոգի-երկվորյակները՝ Ահուրամազդան ու Անգրա-Մանիան, իրենց ընտրությունները կատարել են կամո-վին՝ բարու եւ չարի միջեւ ազատ ընտրություն կատարելու արդյունքում: Ինչպես որ նախասկզբնական այդ ուժերն են ազատ եղել ընտրութ-յան հարցում, այնպես էլ մարդիկ են ազատ այդ ուժերի նկատմամբ իրենց կողմնորոշումը եւ նրանց հակամարտությունում իրենց մասնակ-ցությունը որոշելիս: Մարդու՝ տիեզերական նախասկիզբ բարի եւ չար ուժերի միջեւ ընտրություն կատարելը եւ, ըստ այդմ, նրանց պայ-քարին այս կամ այն մասնակցությունը ցուցաբերելը կախված չէ նրա կենսաբանական որակներից ու ազգային ծագումնաբանությունից: Նա դրա-նում ազատ է եւ վերջ: Հակառակ հեթանոսական (ազգային) հավատքների, որոնցում մարդու հավատքային կողմնորոշումները պայմանավորված էին նրա ազգային-կենսաբանական որակներից: Այսինքն՝ նա բնավ էլ անհատապես ազատ չէր դրանք ընտրելու հարցում: Ավելի ստույգ՝ ըստ հեթանոսական ընկալման, անհատի ազգային (ցեղային) ծագումնաբանությունն է որոշում նրա կողմից որոշակի հավատք ունենալը, որում է հենց արտա-հայտվում նրա` բուն իմաստով հավատքային ազատությունը: Զրադաշտը, փաստորեն, հավատքի ընտրության «ազատություն», աստծո առաջ որպես թե մարդկանց նախնական հավասարությամբ պայմանավորված իրենց հավատքը ընտրելու անհատական վճիռ կայացնելու գաղափարն է քարոզում: Մարդու՝ տիեզերական դրական ու բացասական զորությունների (էներգիաների) պայքարին մասնակցելու գաղափարը կար նաեւ արիական հավատքում. աստվածները ամբողջ տիեզերքում են կռվում, մարդիկ՝ երկրի վրա,-ասում է արիական հավատքային կարգախոսներից մեկը: Բայց այստեղ այդ մասնակ-ցությունը որոշվում էր այն բանով, թե ով է մասնակիցը (ինչ ցեղա-ազգային բնույթ ունի նա) եւ, բացի այդ, հանուն այս կամ այն աստծո նրա պայքարի ելնելը հոռի պայքարի չէր վերածվում, այլ որոշակի չափի էր բերվում, ինչպես չափաբերված էր նաեւ իրենց պաշտելի աստված-ների պայքարը: Զրադաշտի կրոնը այլ հավատքային կրոններ չհանդուրժող, դրանք կրողներին վերացնող կրոն էր: Զրադաշտի հակահեթանոսական կրոնը չընդունվեց ազգերի, դրանց ազգային քրմության, ազնվականության, զինվորական դասի ու, ընդհանրապես, ա-մեն մի հեթանոսի՝ ցեղա-ազգային դավանանք ունեցողի կողմից: Եվ չընդունվեց, քանի որ նա իր քարոզած կրոնում բոլորին աստծո առաջ հա-վասարեցնում էր եւ նրանց միջեւ ազգային ու դասային տարբերությունները ջնջում էր: Պարզ է, որ նրա ուսմունքը ի վերջո գրավիչ էր դառնալու միայն նրանց համար, ովքեր իր պես խառնածին՝ ցեղա-ազգային որոշակի պատկանելություն չունեցող, անդեմ, դասային որոշակի դիմագծից զուրկ, կարճ՝ ոչ ազնվական էին: Ավելին՝ Զրադաշտի ուսմունքը անընդունելի համարվեց նաեւ իր ծննդավայրում ապրողների եւ հա-րազատների կողմից (այս առումով էլ Զրադաշտն ու Հիսուսը նման են): Նրա հարազատները նրանից անգամ հրաժարվում են: Ուր գնում էր Զրադաշտը իր ուսմունքը քարոզելու, նրան հալածում էին: Ի վերջո, ինչպես գիտենք, նրա քարոզած կրոնն ընդունում է մեդական երկրի թա-գավոր Վիշտասպ արքան եւ դարձնում այն պետական կրոն: Զրադաշտական աղբյուրներում հիշատակություն կա զրադաշտականների եւ արիական ազգերից մեկի՝ հայոնիտների միջեւ տեղի ունեցած պատե-րազմի մասին, որը սանձազերծվում է այն բանից հետո, երբ Վիշտասպը կոչ է անում հայոնիտներին ընդունել զրադաշտականությունը: Այս հայոնիտները եւ զրադաշտական մեկ այլ աղբյուրում հիշատակված հայաները, կարծելի է, նույնն են եւ հայերեն, ըստ երեւույթին, կարելի է թարգմանել որպես հայազուններ: Այսինքն՝ դարձյալ ենթադրության կարգով ասենք, հիշատակված պատերազմը տեղի է ունեցել Վիշտասպի զրադաշտական դարձած երկրի եւ իրենց արիական հավատքը պահող հայերի միջեւ: Զրադաշտական աղբյուրները հիմք են տալիս ենթադրելու, որ պատերազմի ընթացքը սկզբում Վիշտասպի համար անհաջող է ավարտվում (պատերազմում նա մեծ կորուստներ է կրում, նրա շատ հերոսներ են զոհվում), եւ նա սկսում է կասկածել իր արած քայլի ճշմարտացիությանը: Բայց Զրադաշտը համոզում է Վիշտասպին, որ ինչքան էլ սկզբում նախնյաց մոլար հավատքը թողնելը ծանր ու արյունալից է՝ վերջնական հաղթությունը, միեւնույնն է, բարեպաշտության կողմն է... Զրա-դաշտն այսպիսով իր կրոնական թակարդն ընկած արքային համոզում է զրադաշտականությունը տարածել ուժով ու զենքով (ամեն մի կրոն այսպես է տարածվել)` «անմաքուրներին» սպանելը համարելով Ահուրամազդային հաճո ամենաբարի գործերից մեկը: Գանք, սակայն, Շամիրամին: Նրա եւ նրա վերակացու-գործակալ «Զրադաշտ մոգի» հարաբերության մասին բացի մեր Խորենացու «Պատմության» մեջ հիշատակությունից, մեզ այլ հիշատակություն հայտնի չէ: Մնում է մեր կողմից ենթադրության կարգով Խորենացուն լրացնել` հիմք ընդունելով վերը մեր ասածները: Զրադաշտը, մինչ Վիշտասպի երկրում հայտնվելը, Շամիրամի կայսրության մայրաքաղաքում թագուհու վերակացուի պաշտոն է վարել: Վերակացու լինելու ընթացքում նա առիթը բաց չի թողել իր կրոնական հայացքները քարոզելու: Իսկ դրանք կայսրուհու դավանած հայացքներին դեմ էին (նա բազմաստվածությունը չէր ժխտում): Շամիրամի մեջ կտրուկ փոխվում է իր վերակացուի նկատմամբ վերաբերմունքը: Զրադաշտը Նին-վեից փախչում է Վիշտասպի մոտ, ով դժգոհ է եղել թագուհու` իր երկրի հանդեպ վարած քաղաքականությունից1: Շամիրամի դեմ լցված ու նրա կայսրության գաղտնիքներին ծանոթ մոգի` իր մոտ հայտնվելը Վիշտասպին ուրախացնում է: Միասին մտածում են ապստամբել Շամիրամի դեմ: Ապստամբության գաղափարախոսությունը, ի դեմս Զրադաշտի ուսմունքի, արդեն պատրաստ էր: Վիշտասպն ընդունում է այդ ուսմունքը եւ դրա հեղինակի հետ պատրաստվում ապստամբության: Նա գիտեր, որ ապստամբելիս թագուհու դեմ ափեափ լցված նրա որդիները իրենց կողմնակից զի-նուժերով իրեն կաջակցեն: Բայց հզոր կայսրությունը տապալելու համար դա քիչ էր: Վիշտասպը մտածում է տարածաշրջանի արիական ազգերին էլ իր կողմը քաշել: Նա հույս ուներ, որ հատկապես հայերը, ում արքային Շամիրամը մի ժամանակ սպանել էր, իրեն կաջակցեն: Բայց հայերը թե՛ հավատքային եւ թե՛ քաղաքական հիմնավոր պատճառների բերումով նրան չեն աջակցում: Տեղի ունեցած պատերազմի ելքի մասին արդեն գի-տենք: Ավելացնենք, որ պատերազմը չի սասանում կայսրության դիրքերը: Վիշտասպն ու Զրադաշտը իրենց ուզածին չեն հասնում: Բայց կայս-րությունում բարձրանում է Մեդիայի կշիռը, եւ թուլանում են Հայաստանի դիրքերը: Զրադաշտը մահանում է 77 տարեկան հասակում, պատերազմներից մեկի ժամանակ նրան սպանում է մի թուրանցի: 1 Ըստ Հերոդոտոսի, հիշատակված ժամանակաշրջանում տարածաշրջանի բոլոր երկրները` Մեդիան, Պարսկաստանը, Հայաստանը... գտնվում էին Ասորեստա-նի տիրապետության ներքո: Քուրմ Մանուկ «Լուսանցք» թիվ 30-34 (161-165), 2010թ. Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Քրիստոնյաները Ցեղակրոնության մասին չնչին իսկ պատկերացում չունեն

Գրել է Անդրանիկ Աթոյան (ՀԱՄ)

06-10-2010

Վերջերս համացանցում պատահաբար հանդիպեցի Երուսաղեմի ոմն քրիստոնյա հոգևորական Ղևոնդի հոդվածը հետևյալ վերնագրով. «Этновера и есть Христианство! Обращение к Армянской Молодежи!!!» Ցանկացողները կարող են ծանոթանալ բովանդակությանը այստեղ: http://fr-ghevond.livejournal.com/46010.html Հոդվածի հեղինակը բավականին պերճախոս շարադրում է իր տեսակետը՝ անհերքելի ճշմարտության ոգով: Եւ ընթերցողներից քչերը կկռահեն, որ հոդվածը մարդու և իր երևակայության երկխոսության արդյունք է: Հեղինակը չի ալարել Հայ Ցեղակրոններին իմիջայլոց վերագրել նաև ռուսական իրականության թափթփուկային դրսևորումները, թե իբր Ցեղակրոնները ծեծում են քրիստոնյաներին և հեռախոսով նկարահանածը տեղադրում համացանցում: Սակայն Ռուսաստանում թափթփուկները այդ արարքները կրոնական հողի վրա չէ, որ կատարում են: Եւ նման արարքներով զբաղվում են նույնիսկ ոչ թէ սափրագլուխները, այլ դեռահասների թափառախմբերը: Եւ դա քրիստոնեական հոգևորականի միակ «սուրբ» վրիպումը չէ: Նա անընդհատ պնդում է, որ Ցեղակրոնները ատելություն են սերմանում եկեղեցու հանդեպ: Հոգեբանության մեջ տվյալ երևույթը կոչվում է «հետապնդման բարդույթ»: Վերջերս համացանցում պատահաբար հանդիպեցի Երուսաղեմի ոմն քրիստոնյա հոգևորական Ղևոնդի հոդվածը հետևյալ վերնագրով. «Этновера и есть Христианство! Обращение к Армянской Молодежи!!!» Ցանկացողները կարող են ծանոթանալ բովանդակությանը այստեղ: http://fr-ghevond.livejournal.com/46010.html Հոդվածի հեղինակը բավականին պերճախոս շարադրում է իր տեսակետը՝ անհերքելի ճշմարտության ոգով: Եւ ընթերցողներից քչերը կկռահեն, որ հոդվածը մարդու և իր երևակայության երկխոսության արդյունք է: Հեղինակը չի ալարել Հայ Ցեղակրոններին իմիջայլոց վերագրել նաև ռուսական իրականության թափթփուկային դրսևորումները, թե իբր Ցեղակրոնները ծեծում են քրիստոնյաներին և հեռախոսով նկարահանածը տեղադրում համացանցում: Սակայն Ռուսաստանում թափթփուկները այդ արարքները կրոնական հողի վրա չէ, որ կատարում են: Եւ նման արարքներով զբաղվում են նույնիսկ ոչ թէ սափրագլուխները, այլ դեռահասների թափառախմբերը: Եւ դա քրիստոնեական հոգևորականի միակ «սուրբ» վրիպումը չէ: Նա անընդհատ պնդում է, որ Ցեղակրոնները ատելություն են սերմանում եկեղեցու հանդեպ: Հոգեբանության մեջ տվյալ երևույթը կոչվում է «հետապնդման բարդույթ»: Որտեղի՞ց պիտի ատողները գիտենան, որ կա գիտակցության մի տեսակ, որի համար խորթ է ատելության ցանկացած դրսևորում: Եւ նման գիտակցությունը բնորոշ է Ցեղակրոններին(անկախ ազգությունից Միգուցե՞ եկեղեցու որոշ ներկայացուցիչներ նման կերպով են ուզում սեփական ատելության փախադարձը գտնել: Միթե՞ սիրել կարողացողը ատելություն կարող է փնտրել: Տեղին է մեծն Տոլստոյի միտքը մեջբերել. «Մարդիկ առավել հաճախ ատում են ոչ թե իրենց վատություն անողներին, այլ ում իրենք են վատություն արել»: Բոլոր հիմքերը կան, որ քրիստոնեաներից միայն Քրիստոսը գիտեր սիրել: Այն էլ այդ սիրո մասին նրանից հինգ դար առաջ մեծն մտածող Պղատոնն է խոսել: Ի դեպ, Ղևոնդը հաճախ է Հայ Դիցերի հասցեին կիրառում «մեռած աստվածներ» ձևակերպումը: Նախ նա(և ոչ միայն) չի տարբերակում աստված և Դից հասկացությունները: Երկրորդն էլ Դիցերից մեկը Քամու Դիցն է Մարութ անունով: Ցանկացողները կարող են փորձել թքել նրա վրա: Համ էլ կճշտեն մեռած է, թե՞ ոչ: Եւ որքա՞ն պետք է մարդ լինի մակերեսային, որ քրիստոնեական աղանդների առատության մեղքը ցանկանա Ցեղակրոնների վրա բարդել: Ղևոնդը նաև չի զլանում Նժդեհին քրիստոնեական «լույս»ի ներքո ներկայացնել, թե իբր Քրիստոսը նրա համար իդեալ է եղել: Միթե՞ Նժդեհը յուր իդեալին «ցնորամիտ նազովրեցի» կանվաներ: Քրիստոնյա հոգևորականը իր լսարանին է ներկայացնու 3 պատճառ, իբր որոնց պատճառով Ցեղակրոնները մերժում են իր տիրոջը և առաջարկում են վերադառնալ Ցեղային Աստվածներին: Քրիստոնեությունը հաստատվել է ուժով. Քրիստոսը եբրայական աստված է, այլ ոչ մեր ազգային. Ցեղակրոն գաղափարախոսություն. Ըստ երևույթին Ղևոնդը պարտք է համարել նման չնչին հարցերով Ցեղակրոններին չանհանգստացնել, և իր իսկ հարցերին իր պատկերացրած պատասխաններն է տվել(արդյոք չի՞ մեղանչել յուր տիրոջ հանդեպ նման զազիր երևակայությամբ): Կարծում եմ մեր կողմից միանգամայն մարդասիրական կլինի քրիստոնյա հոգևորականին և ընդսմին նաև նրա լսարանը իրական պատասխաններով մոլորությունից դուրս բերելը: Առաջին կետի առումով. Միայն հուդարմատ կրոնների ներկայացուցիչները կարրող են կարծել, որ ինչ որ բանի ուժով են հասել: Ցեղակրոնները նենգ բանսարկությունները երբեկ էլ ուժ չեն համարել:Անհրաժեշտության դեպքում կարող ենք նկարագրել այդ նենգ բանսարկությունները, նույնպես հղվելով նույն Ագաթանգեղոսի և այլ քրիստոնյա պատմիչ-գաղափարախոսների աշխատանքներին: Իդեպ նրանց աշխատանքները բազում փաստեր են ներառում քրիստոնեաների ագրեսիվ բնույթի մասին: Երկրորդ կետի առումով: Ոչ մի Ցեղակրոն Քրիստոսին եբրայական աստված չի համարում: Ցեղակրոնները նրան առհասարակ աստված չէն համարում, այլ եբրայական ծագումով մարդ: Ոչ մի Ցեղակրոն չի հավատում, որ թլպատվածը կարող է աստված լինել, կամ աստծուն հնարավոր է թլպատել: Ցեղակրոնների համար անընդունելի է աստծուն կոչել օտար, տվյալ դեպքում հունարեն լեզվով: Երրորդ կետի առումով. Ղևոնդը շփոթում է Ցեղակրոնությունը կրոնի հետ, և այդ պատճառով է կարծում, որ Ցեղակրոննությունն էլ է հիմնված գաղափարախոսության վրա: Ցեղակրոնները գաղափարը ոչ թե խոսում են, այլ իրագործում: Քրիստոնեական գաղափարախոսությունը մերժելը շատ ավելի մեծ ու սկզբունքային պատճառներ ունի, քան որևէ քրիստոնյա հոգևորական կարող է պատկերացնել: Անհրաժեշտության դեպքում կարող ենք օգնել դա էլ հասկանալ: Մասնավորապես ուղղելով թափառող ուշադրության պատասխանները, տրամադրում ենք մեր պատասխանները Ղևոնդի հարցադրումներին(մանկական), որոնք նա իր հոդվածի վերջում անհայտությանն է ուղղել: 1. Ինչպե՞ս «մեռած եբրայեցին» կարողացավ հաղթել «հայոց աստվածներին» և գրավել մեր ժողովրդի սրտերը: Ոչ ոք մեռած եբրայեցու և Հայոց Դիցերի գոտեմարտի ականատեսը չի եղել: Ըստ երևույթին մեռած եբրայեցու «հաղթանակ»ի ներքո նկատի է առնված 317 թվականին տեղի ունեցած հավատակործան ողբերգությունը, որի ժամանակ լուսավորիչ կոչվող պարթևի որդին կազմակերպեց հայ շինականների կոտորածը: 2. Ինչո՞ւ «հայկական աստվածները» չպաշտպանեցին իրենց պաշտողներին օտարից: Հայ Դիցերը երբեկ մարդկանց փոխարեն չեն մարտնչել, ու նման բան չեն խոստացել: Նրանք մարմնավորում են Ճշմարտությունը և համապատասխանաբար չեն խառնվում մարդկանց ընտրություններին: Մարդիկ պետք է հետևեն Դիցերին, այլ ոչ Դիցերը մարդկանց: Այս հարցը նաև ունի հանդիպակածը: Ինչո՞ւ է քրիստոնեական «աստված»ը թույլատրում իր անունից այդքան մեծաքանակ աղանդներ բացել: 3. Ինչու՞ «հայկական աստվածները» 17դար շարունակ սեփական ժողովրդին թողեցին բախտի քմահաճույքին և միայն այսօր հիշեցին նրան: Կրկնում եմ. Մարդիկ պետք է հետևեն Դիցերին, այլ ոչ Դիցերը մարդկանց: Իսկ ով հետևել է, ինքնագովազդով չի զբաղվել: Անդրհասարակածային մտածելակերպով դա դժվար է հասկանալ: Կրկին հանդիպակած հարց. Իսկ ինչո՞ւ թլպատվածը երբևէ չհիշեց ու տիրություն չարեց մեր ժողովրդին: 4. Ի՞նչ են տվել մեր ժողովրդին «հայկական աստվածները» 17 դարերի ընթացքում և ի՞նչ կարող են տալ այսօր: Առողջ դատողություն:Բայց ոչ բռնությամբ, քանզի բռնությամբ անհնար է լուսավորել: Միշտ են տվել և տալիս: Իմաստ ունեցողը ստանում է: 5. Ինչպե՞ս եք Ձեզ պատկերացնում ազգային կերպարը հեթանոսական գաղափարախոսության լույսի ներքո: Առողջ, Զորեղ և Ազնիվ: Առանց երկնային ու երկրային տերերի, բայց ոչ որևէ գաղափարախոսության ներքո, այլ Գաղափարի մեջ: 6. Ինչի՞ց պետք է հրաժարվենք և ի՞նչ ընդունենք: Պետք է հրաժարվել սնահավատ ու սնափառ «հոգևոր» նյութապաշտությունից և ընդունել Կենդանի Բնությունը, այլ ոչ անապատը: 7. Արդյոք գործածվելու են «եբրայեցու» շնորհած «աստվածատուր գրերը»: Նախ գրերը շնորհված չեն, այն էլ եբրայեցու կողմից: Նրանք Հայ Հանճարեղ Մտքի արգասիքն են(նախապաշարվածները դա չեն հասկանա):' Երկրորդը՝ գործածվելու են: Հ.գ. - Համայն Ցեղակրոնների անունից շնորհակալություն եմ հայտնում Ղևոնդ քահանային, աշխարհին հերթական ապացույցը մատուցելու համար առ այն, որ քրիստոնյաները Ցեղակրոնության մասին չնչին իսկ պատկերացում չունեն:

Un général arménien défend les fuites liées aux abus dans l’armée

mardi5 octobre 2010, par Stéphane/armenews

Le conseiller militaire en chef du Président Serge Sarkissian a défendu jeudi les individus qui ont tourné et rendu public le traitement abusif de deux soldats par leur commandant ce qui a causé l’effroi public en Arménie.

Le fonctionnaire, le Général Mikael Harutiunian, a dit au service arménien de RFE/RL que le scandale pourrait en réalité aider à combattre le bizutage chronique dans l’armée arménienne.

Le vidéo amateur posté sur Youtube montre au début du mois un homme vêtu d’un uniforme et humiliant des conscrits pendant ce qui ressemble à un pique-nique. Le Ministère arménien de la Défense Nationale l’a par la suite identifié comme Sasun Grigorian. Grigorian a été la semaine dernière arrêté et accusé d’abus de pouvoir, un crime punissable de deux à cinq ans de prison.

Le ministère a au commencement mis en doute la véracité du film et a dit que ceux qui l’ont posté sur internet voulaient « discréditer » les Forces armées. Une déclaration de ministère publiée mercredi a dit que des investigateurs militaires interrogent actuellement un autre militaire qui a filmé la scène sur un portable en présence de son père et frère.

« Bien sûr, il aurait été préférable qu’ils aient immédiatement annoncé l’incident à leurs commandants pour qu’ils puissent prendre des mesures » a dit Harutiunian. « Mais je ne vois rien de mal dans la diffusion de cette vidéo. Peut-être cela aidera la commandement des armées à faire un meilleur travail ».

Harutiunian, qui a précédemment servi comme ministre de la Défense Nationale et le chef de l’Etat Major de l’armée arménienne, a dénoncé la scène violente comme « inacceptable ». « De tels officiers n’ont aucune place dans l’armée » a-t-il dit, exprimant sa confiance que l’on « nettoiera l’armée de ces derniers dans un proche avenir ».

Artur Sakunts, un défenseur des droits de l’homme contrôlant les incidents violents dans l’armée, a dit qu’il est inquiet que le Ministère de la Défense Nationale cherche à punir ceux qui ont tournée la vidéo. « Au lieu d’encourager la diffusion d’information sur les crimes de l’armée, le Ministère de la Défense Nationale essaye de museler les gens » a dit Sakunts à RFE/RL.

Sakunts a aussi exigé que les enquêteurs portent des accusations plus sérieuses contre l’officier arrêté. Armen Harutiunian n’a pas exclu une telle possibilité.

«Մենք դե՛մ ենք օտարալեզու դպրոցների վերաբացմանը» նախաձեռնության հայտարարությունը

Գրվել է Հոկտեմբեր 4, 2010 -ին

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ սեպտեմբերի 27-ին Ազգային ժողովում կայացած հանրային լսումների ժամանակ հայտարարվեց ՀՀ «Լեզվի մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելուց հրաժարվելու և օտարալեզու դպրոցների բացումը միայն «Հանրակրթության մասին» օրենքով կարգավորելու’ կոալիցիայի որոշման մասին, հարկ ենք համարում նախաձեռնող խմբի անունից հանդես գալ հետևյալ հայտարարությամբ.

1. Վերջին հինգ ամիսների ընթացքում Հայաստանում և սփյուռքում ծավալված աննախադեպ հասարակական ընդվզումը և յուրատեսակ շարժման վերածված դիմադրությունն ուղղված են եղել ոչ թե այս կամ այն օրինագծի, այլ կոնկրետ օտարալեզու դպրոցներ բացելու գաղափարի ու ծրագրի դեմ:

2. «Լեզվի մասին» օրենքում փոփոխություն չկատարելու պարագայում ցանկացած հանրակրթական հաստատության գործունեություն, որը դասավանդումն իրականացնում է օտար լեզվով, լինելու է հակաօրինական, քանի որ հակասելու է վերհիշյալ օրենքի Հոդված 2-ին, համաձայն որի’ «Հայաստանի Հանրապետության տարածքում գտնվող կրթական և ուսումնական համակարգերում դասավանդման և դասիտարակության լեզուն գրական հայերենն է», և ըստ նույն օրենքի’ բացառություն կարող է լինել միայն ազգային փոքրամասնությունների ու ոչ հանրակրթական ուսումնական հաստատությունների համար: Ի դեպ, սրա մասին ամիսներ շարունակ հայտարարել են թե՛ վարչապետ Սարգսյանը, թե՛ նախարար Աշոտյանը’ վկայակոչելով Կառավարության իրավաբանների կարծիքը, ում մասնագիտական կարողություններին կասկածելու որևէ հիմք չունենք: Այժմ, հայտարարելով, թե «Լեզվի մասին» օրենքում փոփոխություն կատարելու անհրաժեշտություն չկա, նախագծի հեղինակները պարտավոր են առնվազն մատնանշել այն իրավական հիմքերը և հիմնավորումները, որոնք թույլ են տալիս խուսափել օրենսդրական հակասություններից, ինչը չի արվում:

3. Նույն հիմնավորմամբ «Լեզվի մասին» օրենքին հակասող է պետք ճանաչել Կառավարության կողմից ԱԺ ներկայացված’ «Հանրակրթության մասին» օրենքում փոփոխությունների նախագիծը, ըստ որի’ «Օտար լեզվով կրթական ծրագրեր կարող են իրականացնել բացառապես ոչ պետական ուսումնական հաստատությունները, ինչպես նաև միջպետական, միջկառավարական համաձայնագրերով ստեղծված ուսումնական հաստատությունները»:

4. Մասնավոր դպրոցներից մեկի տնօրենի և ԱԺ կրթության, գիտության, մշակույթի, սպորտի և երիտասարդության հարցերով մշտական հանձնաժողովի նախագահի բանավոր հղումը «Հանրակրթության մասին» օրենքի Հոդված 6-ի կետ 5-ին’ որպես ավագ դասարաններում որոշ առարկաներ օտար լեզվով դասավանդելու հիմքի, բացարձակ անհեթեթություն է, քանի որ նշված կետը սահմանում է ընդամենը «ուսումնական բնագավառներին հատկացվող պարտադիր նվազագույն ժամաքանակի» տոկոսը և որևէ հնարավորություն չի տալիս պարտադիր ժամաքանակից դուրս դասաժամերն անցկացնել օտար լեզվով, ինչը նույնպես կհակասեր «Լեզվի մասին» օրենքին:

5. Վերոհիշյալ դրույթներից պարզ է դառնում, որ Հայաստանում արդեն գործող այն հանրակրթական ուսումնական հաստատությունները, որտեղ ՀՀ’ ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչ չհանդիսացող քաղաքացիների համար դասավանդումը կազմակերպում է օտար լեզվով, հակաօրինական են’ անկախ նրանից, որ նրանք չեն տրամադրում ՀՀ պետական նմուշի ավարտական վկայական. «Լեզվի մասին» օրենքն այդպիսի բացառություն չի ենթադրում, և պետք է փակվեն կամ իրենց գործունեությունն անհապաղ համապատասխանեցնեն ՀՀ օրենսդրությանը:

6. «Ազգային ինքնությունը, լեզուն, ժառանգականությունը պահպանելու, ձուլման և հեռացման հերթական ռիսկերից խուսափելու, իսկ մյուս կողմից’ միջազգային համագործակցությունը, սերունդների դաստիարակման գործում փորձի փոխանակումը չսահմանափակելու, կրթության հարցերում ճկուն, արագ արձագանքող և մրցունակ լինելու» (ԱԺ նախագահի ելույթի անուղղակի մեջբերում) միակ և բոլորի կողմից ընդունելի ճանապարհը կարող է լինել միայն միջազգային կրթական ծրագրերի տեղայնացումը և բացառապես հայոց լեզվով դրանց մատուցումը: Ընդ որում, մի քանի փորձարարական և նորարարական դպրոցներում հաջողություններ արձանագրելու պարագայում ՀՀ Կառավարությունը պարտավոր է այդ փորձը տարածել նաև Հայաստանի բոլոր հանրակրթական դպրոցների վրա’ այդպիսով բարձրացնելով ամբողջ հանրակրթության մրցունակության մակարդակը և խուսափելով որակյալ դպրոցական կրթության «էլիտարացումից» և «կլանայնացումից»:

7. Նախաձեռնությունը կոչ է անում Հայաստանում բարձրակարգ կրթությամբ մտահոգ բոլոր անհատներին ու կազմակերպություններին (ներառյալ’ կուսակցություններին և բիզնեսի ներկայացուցիչներին) և առաջին հերթին’ դրա համար պատասխանատվություն կրող պետական մարմիններին գործուն միջոցներ ձեռնարկել միջազգային կրթական ծրագրերի (մասնավորապես, Միջազգային բակալավրիատի) տեղայնացման, ինչպես նաև ուսուցիչների պատշաճ վերապատրաստման ուղղությամբ: Մինչ այդ հարկավոր է շրջանառությունից հանել օտարալեզու դպրոցներ բացելու բոլոր տեսակի մասնավոր և կառավարական նախագծերը և ստեղծել հատուկ հանձնաժողով’ ազգային կրթության մրցունակության բարձրացման ռազմավարությունը մշակելու և իրականացնելու համար: Պատրաստ ենք մեր ողջ ներուժը (գիտելիքներ, կազմակերպչական հնարավորություններ, հանրային լայն աջակցություն և այլն) ներդնել սույն գործի իրականացման համար:

«Մենք դե՛մ ենք օտարալեզու դպրոցների վերաբացմանը» քաղաքացիական նախաձեռնություն:

www.7or.am

ՉԿՐԱԿՎԱԾ ՓԱՄՓՈՒՇՏՆԵՐ

հրաշալի ֆիլմ է Արցախյան պատերազմի ու Հայ Ազգի ուժի մասին

Վրաստանի ԱԳ նախարար. «Ես չգիտեմ, թե ինչ է Ջավախքը»

Բաշիբոզուկ Նալբանդյանն էլ ծպտուն չի հանել



Ջավախքի խնդիրների վերաբերյալ, մասնավորապես՝ «Ինչո՞ւ է Վրաստանը ձգձգում ազգային փոքրամասնությունների և տարածաշրջանային լեզուների մասին Եվրոպական կոնվենցիայի վավերացումը» հարցին անդրադառնալով՝ Վրաստանի ԱԳ նախարար Գրիգոլ Վաշաձեն լրագրողներին ասել է.

-Ես չգիտեմ, թե ի՞նչ կարգի խնդիրների մասին եք խոսում, քանի որ առաջին հերթին ես չգիտեմ, թե ի՞նչ է Ջավախքը։ Քաղաքական քարտեզի վրա նման տեղ նշված չէ։ Երբ մենք խոսում ենք կրթական խնդիրներից, կցանկանայի ձեր ուշադրությունը հրավիրել այն բանի վրա, որ 103 հայկական դպրոց վերականգնվել է պետական ծրագրով։

Նա նշել է, որ Սամցխե-Ջավախքի յուրաքանչյուր ուսանող պետք է վրացական համալսարաններում և ինստիտուտներում քննություն հանձնի հայերեն, այնուհետև բոլոր ուսանողները վրացերենի դասընթացներ կանցնեն, ինչից հետո նրանք կանցնեն մասնագիտական ուսուցման։

Մեկնաբանելով Վրաստանի արտգործնախարարի վերոհիշյալ խոսքերը՝ «Ելք» հասարակական բարեփոխումների կենտրոնի նախագահ Ստեփան Մարգարյանն ասել է, թե Ջավախքը՝ որպես աշխարհագրական անուն, իհարկե, քարտեզում նշված չէ, սակայն իր կարծիքով Վրաստանի իշխանություններն ուղղակի չեն ցանկանում Ջավախք անվանումը գործածության մեջ դնել՝ դրա մեջ որոշակի քաղաքական ենթատեքստ տեսնելով։

Ինչ վերաբերում է Ջավախքում եղած կրթական և լեզվական խնդիրների մասին արտգործնախարարի տեղյակ չլինելուն, Ստեփան Մարգարյան ասել է, որ եթե արտգործնախարարը նշում է իրենց կողմից վերանորոգված դպրոցների մասին, դրանց հատկացված գումարների մասին, նշանակում է՝ լավ էլ տեղյակ է այդ խնդիրներին։ Խնդիրները, նրա խոսքերով, վերաբերում են կրթական համակարգին ամբողջությամբ՝ մասնագետների պակաս, հայագիտական առարկաների ուսուցում, դպրոցների մակարդակ, որոնց լուծման ուղղությամբ քայլեր չկան։

7or.am

Համազգային ,,Ոչ,, - ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոցներին

Գրել է Լուսանցք
01-10-2010
«Մտավորականները կոյուղի մաքրողներ չեն, որպեսզի մաքրեն իշխանավորների մունտառությունները»

ՀՀ ԱԺ լսումներ օտարալեզու դպրոցների վերաբացման մասին

Սեպտեմբերի 27-ին ՀՀ ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովը կազմակերպել էր խորհրդարանական լսումներ օտարալեզու դպրոցների վերաբացմանը միտված «Լեզվի մասին» եւ «Հանրակրթության մասին» օրենքներում փո-փոխությունների օրինագծերի մասին: Հիշեցնենք, որ ԱԺ կոալիցիոն մեծամասնությունը ս. թ. հունիսի 24-ին առաջին ընթերցմամբ ըն-դունել էր այդ չարափոխությունները:

Լսումներն սկսվեցին ժամը 11-ին: Սկզբում ելույթ ունեցավ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը: Նա հավաստեց, որ «ՀՀ-ում հանրակրթութ-յունն ինչպես եղել է, այնպես էլ լինելու է հայոց լեզվով»,- որեւէ բան չասող թութակաբանություն, մինչդեռ գործնականում ճիշտ հակա-ռակն է իրականացվելու հենց այս նախագծերով: Այնուհետեւ ելույթ ունեցավ չարափոխումների գլխավոր «հերոսը»` կրթության եւ գիտության նա-խարար Արմեն Աշոտյանը: Վերջինս թե՛ այս եւ թե՛ իր մյուս ելույթներում ու հարցումների պատասխաններում հայտնապես ձգում էր ժամա-նակը ավելորդաբանություններով, որպեսզի լսումների ժամանակն սպառվի` առանց որոշակի արդյունքի: Նախարարի մեկ ուրիշ վարքագիծն էլ ու-շագրավ էր. նա հաճախ դուրս էր գալիս դահլիճից, երբ իր ու իր ղեկավարած նախարարության հասցեին հնչում էին խիստ քննադատություններ կամ էլ ինքը կանխավ գիտեր, թե ելույթ ունեցողն այդպիսին է անելու: Սովորական չինովնիկական վարվելակերպ... Ուշագրավ էր նաեւ այն, որ «Լեզվի մասին» օրենքից բարբառող սույն պատկառելի այրը գործածում էր ռուսաբանություններ եւ հայերեն համարժեք ունեցող բառեր, ինչ-պես‘«տրյուկ», «լիցենզիա», «կոնսպիրոլոգիա», «սեկտոր», «մենթալիտետ», «ռեյտինգ» (հնչեց «ռեյծինգ» ձեւով), «պրոյեկտ», «կոմպոնենտ», «մաս-սայական», «լոկոմոտիվ», էլ չենք ասում բազմիցս հնչեցրած «խոսքը գնում է» ռուսաբանության մասին: Ո՞ր մեկը թվենք: Ի՞նչ անի խեղճ մարդը, եթե իր ուղեղը կաղապարված է դպրոցական հասակում ձեռք բերած ռուսերեն լեզվամտածողությամբ, թեեւ օրնիբուն խոսում է հայոց լեզվից... Ի դեպ, օտարաբանություններից զերծ չէին նաեւ շատ շատերի ելույթները, այդ թվում` օրինագծին կատաղի հակառակորդների խոսքը: Պարզապես ցավալի է արձանագրել, որ հայոց լեզուն հերթական անգամ հոշոտվում էր հենց օրենսդիրի շենքում, մինչդեռ հայոց լեզվի անա-ղարտության ապահովումը բոլորի պարտավորությունն է` ըստ այսօր խաչվող նույն «Լեզվի մասին» օրենքի: Սա ապացուցում է, որ նախարարը հենց ինքը կա՛մ չի կարդացել այս օրենքը, կա՛մ թքած ունի լեզվական պարտավորությունների վրա:…
Ուշադրություն գրավեց լսումներին ներկա Լեզվի պետական տեսչության պետ, ԿԳ նախկին նախարար, օպտիմալացման տխրահռչակ «հերոս» Սերգո Ե-րիցյանի բացարձակ լռությունը: Նա հլու հնազանդ աշակերտի պես լսում էր իր վերադասի` Աշոտյանի մտքի փայլատակումները:
Լսումներին նախագահող ԱԺ նշված հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Դավթյանը (նրա խոսքում էլ հայերենը հոշոտվում էր. օրինակ, նա արտաբերեց` «հերթը պաշտպանել», «շնորհակալ կըլնեմ» եւ այլ սխալներ ու ժարգոնային բառաձեւեր) այնուհետեւ ներկաներին հնարավորություն տվեց հարցումներ ուղղելու նախարարին: Դավթյանը իր մեկ ռեպլիկում հայոց եւ օտար լեզուներով դպրոցները համեմատեց ոչ ավել, ոչ պակաս` «Մերսեդես» ու «Երազ» ավտոմեքենաների հետ: Դե ի՞նչ անես, մարդու խելքը նման նյութական արժեքներով է առաջնորդվում նույնիսկ հայոց լեզվի նման սրբազնասուրբ հոգեւոր արժեքը գնահատելիս: Հարցումների ժամանակ բավականին աշխույժ էին «Ժառանգություն» կուսակցության կին պատգամավորները` Անահիտ Բախշյանն ու Լարիսա Ալավերդյանը:
Մոտ 10 րոպե ընդմիջումից հետո լսումները շարունակվեցին ելույթների համար հերթագրվածների խոսքերով: Մինչ այդ, ներկա ԱԺ պատգամա-վորների մեծ մասը, այդ թվում` դաշնակցականները, օգտվելով առիթից, կծիկը դրել էին..., այնպես որ լսումների ավարտին շուրջ 10 պատգամավոր էր մնացել, հիմնականում հանրապետականներ եւ ժառանգականներ: Սա եւս մեկ ապացույց է, որ մեր փառապանծ խորհրդարանականներին հայոց լեզվի ու հայեցի կրթության հարցերը բնավ չեն հետաքրքրում, քանի որ մեջը փող չկա...…
Ստորեւ ներկայացնենք Աշոտյանի պայծառ մտքի փայլատակումների արդյունք «գոհարներն» ու ներկաների ելույթներից ընտրված տեսակետներ ու վերլուծություններ:
Աշոտյանի արտահայտած մտքերից.
- «Լեզվի մասին» օրենքը ունի փոփոխության կարիք թեկուզ նրա իրավաբանական տերմինաբանության (հայերենն է` «եզրաբանության» - Գ. Յ.) տեսակետից»:
- «Այս քննարկումները դրական կողմ էլ ունեցան, քանի որ շատերն իմացան, որ երկրում գոյություն ունի «Լեզվի մասին» օրենք»:
- «Լեզուն կապ չունի կրթության որակի հետ» (այս «հանճարեղ» ցնդաբանությունը նախարարը ասաց մի քանի անգամ):
- «Կործանարար չի լինի, եթե բնագիտական ուսումնասիրությունները կատարվեն օտար լեզուներով: Բացի հայագիտական առարկաներից, չգիտեմ, թե կա-րո՞ղ է լինել ազգային գիտություն» (չգիտե՞ս` բարի եղիր իմանալ կամ` պաշտոնից հրաժարվել - Գ. Յ.):
- «Լեզվաքաղաքականության պետական ծրագիր չունենք: Նախկինի ժամկետը վաղուց անցել է, իսկ նորը չի ընդունվել» (եթե այդպես է, ապա` 1. 12 տա-րուց ավել իշխանության գլխին գտնվելով, ՀՀԿ-ն ի՞նչ էր անում, 2. Աշոտյանի տեղակալներից Արա Ավետիսյանը հեռուսատատեսային մի բանավե-ճում հայտարարել էր, թե «լեզուն քաղաքականություն չէ»: Նույն նախարարության երկու բարձրաստիճան չինովնիկները մեկը մյուսի ասա-ծին 180 աստիճան հակադրվող հայտարարություններ են անում):
- «Գիտելիքի կարեւորության նկատմամբ սոցիալական պատվեր չկա, նոր է ձեւավորվում»: Նույն հարցումը` 12 տարի ի՞նչ էիք անում, բացի նման պատվեր չձեւավորելու ուղղությամբ ձեր քայլերից` ուսանողության ընդգրկումը ընտրական կեղծիքների, կոռուպցիայի եւ նման այպանելի երեւույթների մեջ... Հենց մեկն էլ նույնինքն Աշոտյանի օրինակը:
- «Մենք ունենք բարոյական հեղափոխության կարիք»: Հլա մի տեսեք ո՞վ է նման բան ասում...…
- «Ռուսական կողմը օտարալեզու դպրոցների բացման հետ բնավ կապ չունի»:
- «Ներկա աշխարհում անհնար է բռնի միջոցներով պայքարել ուղեղների արտահոսքի դեմ»:
Հարցումներին պատասխանելուց հետո Աշոտյանը լքեց դահլիճը` երեւի ծխելու համար (հիշեցնենք, որ Աշոտյանը մանկաբույժ է... դիպլոմով. եւս մեկ` թեկուզ կենցաղային ոլորտից վերցրած հակասություն անզուգական նախարարի վարքագծում), ինչը պարզապես կոչվում է անամոթություն ու անհարգալից վերաբերմունք թե՛ ներկաների եւ թե՛ քննակման թեմայի նկատմամբ:
Ելույթների համար հերթագրվել էր 16 հոգի: Երկրորդ ելույթ ունեցողն էր «Մենք դեմ ենք օտարալեզու դպրոցների բացմանը» շարժման պա-րագլուխներից Արմեն Հովհաննիսյանը: Նա ընթերցեց շարժման հայտարարությունը, ուր ասվում էր, թե իրենք չեն եկել մասնակցելու քննարկման, քանի որ նման բանն իսկ վիրավորական է, հիմնովին անընդունելի եւ նշանակում է համակերպվել դավադրական նախագծին: Նա այս լսումնե-րը համարեց իրենց շարժման 2-րդ համագումար ու հայտարարեց, թե իրենք դահլիճում կմնան այդ համագումարին մասնակցողի կարգավիճակով: Այս ելույթը, ինչպես նաեւ շարժման ուրիշ անդամների նմանօրինակ հայտարարությունները հունից հանեցին Արտակ Դավթյանին, որ լսումների ավարտին նրանցից մի քանիսին նույնիսկ զրկեց ելույթի իրավունքից, թեեւ նրանք նախօրոք հերթագրվել էին:
ԵՊՀ արվեստի պատմության ամբիոնի վարիչ, պրոֆ. Լեւոն Չուգասզյանը հեգնական արտահայտություններով համեմված խստագույնս քննադատեց Աշոտ-յանին: Վերջինիս ելույթները «երկարաշունչ» ու «մանվածապատ» որակելուց հետո, նա Աշոտյանին ամբաստանեց գրագետ հայերենին չտիրապետելու, նույնիսկ օտար լեզուներ բարձր մակարդակով չիմանալու համար: Նախարարին նա խորհուրդ տվեց անցնել մեկ ուրիշ պաշտոնի, որտեղ կարող է իր մասնագիտական կարողությունները դրսեւորել: Այս ելույթը կատաղեցրեց Աշոտյանին, ով հայտարարեց, թե շնորհակալ է խորհրդի համար եւ առա-ջինը կզբաղվի հենց Լեւոն Չուգասզյանի առողջական հարցերով: Ներկաներից մեկը տեղից ռեպլիկ արեց. «Բժի՛շկ, բժշկեա՛ զանձն քո»` նույ-նը ասելով աշխարհաբարով (որպեսզի Աշոտյանը հասկանա):
ԱԺ անկախ պատգամավոր, նախկինում ԱԺ նախագահ ու ՀՀԿ ղեկավար դեմք եղած Տիգրան Թորոսյանը տրամաբանական հարցադրում արեց` խոսքն ուղղելով Ա-շոտյանին. «Եթե, ըստ ձեզ, նախատեսված 2 օտարալեզու դպրոցը օգտակար է լինելու ՀՀ-ին ու մեր հասարակությանը, ապա, տրամաբանորեն, նույնպի-սի 12 դպրոց է՛լ ավելի օգտակար է լինելու, 22 դպրոցը` դրանից էլ ավելի օգտակար եւ այսպես շարունակ: Դե եկե՛ք ՀՀ բոլոր 1400 դպրոցները օտա-րալեզու դարձրեք պրծեք, այդպիսով ամենամեծ օգուտը տված կլինեք»,- հեգնեց պրն. Թորոսյանը: Նա բուն խնդիրը համարեց մասնագետների իրենց տեղում չլինելը եւ առաջարկեց փոփոխությունների փաթեթը հանել շրջանառությունից ու «լրջորեն զբաղվել հանրակրթության գործե-րով»:
Տողերս ստորագրողը հայտնեց, թե ինքը որոշել էր ելույթ ունենալ թուրքերենով, սակայն, նըկատի ունենալով, որ ներկաների մեծամասնութ-յունը դեմ է այս դավադրությանը, նրանց հասցեին անարգական է համարում թուրքերենով խոսելը, ավելացնելով, որ «հոգեպես թուրքացածները» իր ելույթը թող համարեն թուրքերենով հնչած: Նա ներկայացրեց այս չարափոխումների վերաբերյալ սփյուռքահայ մամուլի բազմատասնյակ արձագանքներից մի քանի նմուշներ` շեշտելով, թե սփյուռքահայ մամուլում չի եղել նույնիսկ մեկ հրապարակում, որտեղ այս չարափո-խումները քննադատված չլինեին ու մերժելի չհամարվեին: «Տարբերությունը միայն քննադատությունների չափավոր կամ արմատական լինելու մեջ է»,- նկատեց նա: Իր ելույթի վերջում Գեւորգ Յազըճյանը վրդովված հայտարարեց, որ «մտավորականները կոյուղի մաքրողներ չեն, որպեսզի մաքրեն, հա մաքրեն ՀՀ իշխանավորների մունտառությունները բոլոր բնագավառներում»...…
Հայերենի թվայնացման մասնագետ Գարեգին Չուգասզյանը հարցադրեց, թե «աշխարհն արդյո՞ք գլոբալացվում է, թե՞ լոկալացվում (հայերենն է` «տեղայնացվում»-Գ. Յ.)»: Նա բերեց Թուրքիայի օրինակը, որն աշխարհի տարբեր մասերում եռանդուն աշխատանք է ծավալել թուրքալեզու ժողո-վուրդների մոտ թուրքական դպրոցներ բացելու ուղղությամբ: «Առանց հայերենի ու Հայաստանի «Հայկական աշխարհ» գաղափարը ձախողած է»,- հաս-տատեց նա: «Ի՞նչ ոգի ենք տարածում Հայաստանում»,- հարցադրեց Գ. Չուգասզյանը ու անմիջապես պատասխանեց. «Պարտվողականությա՛ն ոգի»: Նրա կարծի-քով, ՀՀ-ում կրթության որակը ցածր է քանի որ այդ բնագավառը կառավարողները ոլորտի մասնագետներ չեն:
ՀՀ-ում հաստատված ֆրանսահայ Սեդա Մավյանը հիմնովին ջրեց Աշոտյանի` հօգուտ օտարալեզու դպրոցի բացման նշած բոլոր փաստարկները` մեկ առ մեկ: «Չե՞ք տեսնում, որ նման նախագիծ մեջտեղ հանելու ժամանակը չէ»,- հարց տվեց նա Աշոտյանին: «Երբ Խորհրդային Հայաստանում մրցակցութ-յան դրվեցին հայկական ու ռուսական դպրոցները` ո՞վ հաղթեց»,- քիչ անց Աշոտյանին իր հերթական հարցումն ուղղեց տիկ. Մավյանը, որի դիմաց նախարարը թուքը կուլ տվեց: Նախագիծը համարելով արտագաղթը խթանող` նա համոզում հայտնեց, որ կրթության որակը կբարձրանա կոռուպցիայի վե-րացումով միայն: Դիմելով ԱԺ պատգամավորներին` նա առաջարկեց. «Ունեցե՛ք քաջությունը շրջանառությունից հանելու այս նախագիծը եւ քվե-արկելու ոչ թե պատվերներով, այլ` ձեր խղճով միայն եւ ապա նոր միայն խելոք բաներ առաջարկել հասարակությանը»:
Իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանը ՀՀ դպրոցներից շրջանավարտների օտար լեզուների իմացության ցածր մակարդակը վերագրեց դասավանդման մեթոդ-ների ժամանակավրեպության: Նա պահանջեց որեւէ սողանցք չբացել կրթությանն առնչված օրենքներում` հավելելով, թե օտարալեզու դպրոցների քանակի եւ/կամ դրանց աշակերտների թվի սահմանափակումը (ինչի մասին խոսել էր Ա. Աշոտյանը) նշանակում է խտրականություն ՀՀ քաղաքացիների միջեւ, ինչը հակասահմանադրական է: «Հայոց լեզուն զարգանում է ոչ միայն հայագիտական առարկաների, այլեւ բոլոր առարկաների` այդ թվում բնագիտականների շնորհիվ»,- եզրափակեց ելույթը Ա. Իշխանյանը:
«Մենք դեմ ենք օտարալեզու դպրոցների բացմանը» շարժման ակտիվիստներից Նվարդ Բաղդասարյանը Արտակ Դավթյանի հետ «մենամարտում» հաղթելուց հետո առաջարկեց փոփոխությունների փաթեթն առհասարակ հետ կանչել, ապա նոր միայն քննարկումներ սկսել (այս պահանջը հնչեց նաեւ ուրիշ-ների ելույթներում): Նա հայտնեց, թե «մեր շարժումն անցնում է երկրորդ հանգրվան` պայքար հանուն հայալեզու կրթության որակի բարձ-րացման»: Նա զգուշացրեց, որ օտարալեզու դպրոցների միջոցով «այլ մշակութային հոսքեր են թափանցելու Հայկական աշխարհ» ու ներսից ցե-ցի նման սպառելու են հայկական ներուժը: Նա խորհուրդ տվեց նախագծի կողմնակիցներին` «պատմությունից դասեր քաղել» եւ գաղութարարների հետ չգործակցել, որոնց նմաններին մեր ժողովուրդը միայն պարսավանքի է արժանացրել:
Լեզվի պետական տեսչության պետի նախկին տեղակալ, լեզվաբան Հովհաննես Զաքարյանը հայտնեց, թե Աշոտյանի ելույթում հնչած` աշխարհի լավա-գույն կրթահամակարգն ունեցող Ֆինլանդիայում օտարալեզու դպրոցներ չկան:
ԵՊՀ հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի վարիչ, ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ Բաբկեն Հարությունյանը հայտնեց, թե նախընտրելի էր այս լսում-ներն անցկացնել առաջին ընթերցումից, նույնիսկ փոփոխությունները մշակելուց առաջ: Նա իր վճռական ընդդիմությունը հայտարարեց ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոցի բացմանը` միաժամանակ հույժ կարեւորելով մի քանի օտար լեզուների տիրապետումը: Նա առաջարկեց ուժեղացնել թե-քումով դպրոցները` ավելացնելով դրանց քանակն ու օտար լեզուներով դասաժամերը: «Հայերենը մեր ամենամեծ արժեքն է, կորցրեցի՞նք հայերե-նը` խաչ կքաշենք մեր հանրապետության (կավելացնեինք` նաեւ մեր ազգի - Գ. Յ.) վրա»,- զգուշացրեց գիտնականը:
ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Լ. Ալավերդյանը դժգոհություն հայտնեց, որ «քննարկում ենք մի նախագիծ, որը չենք տեսել, որը գրավոր տեսքով որեւէ մեկը ձեռքի տակ չի ունեցել»: «Որեւէ օրենքի նախագիծ իր հետեւում ունի քաղաքականություն»,- նշեց տիկ. Ալավերդյանը ու հարց տվեց. «Ո՞րն է այս նախագծի հետեւում թաքնված քաղաքականությունը»: Նա վերահաստատեց, թե «Ժառանգություն» կուսակցությունը դեմ է ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոց-ներ բացելու հայեցակարգին: «Փոփոխությունների այս փաթեթը չի լուծում գլխավոր հարցը` ՀՀ-ում կրթության զարգացման խնդիրը: Դա հատ-վածական խնդիր է լուծում միայն»,- հավելեց նա:
Այս ելույթից հետո, լսումների ժամանակն սպառած հայտարարելով` ԱԺ հանձնաժողովի նախագահ Արտակ Դավթյանն ավարտած համարեց ելույթները` ձայնից զրկելով մի քանի հերթագրված «դեմ»ականների: Այս փաստն ու վերջին խոսքի իրավունքը վերստին Արմեն Աշոտյանին տալը առաջացրեց «Մենք դեմ ենք...» շարժման անդամների ընդվզումը, եւ նրանք վայրկյանական որոշեցին լքել դահլիճը: Տողերս գրողը, լինելով այդ շարժման անդամ, եւս դուրս եկավ դահլիճից, մինչդեռ բարձրախոսի մոտ ՀՀ ԿԳՆ անզուգական նախարարը շարունակում էր դուրս տալ իր մտքի փայլատակումնե-րը...…

Գեւորգ Յազըճյանի
ազատ լրագրող, պատմաբան,
Հայ ազգայնականների համախմբման (ՀԱՀ) խորհրդի անդամ

* * *

Կկարգավորվի՞ ի վերջո մեր կրթական համակարգը

ՀՀ կրթության եւ գիտության նախարարությունն առայժմ չի որոշել, թե 2012թ. ավագ դպրոցի շրջանավարտներն ու դիմորդները ավարտական ու միասնական քննություններին «Հայոց պատմություն» առարկայի ինչ ծրագրով ու դասագրքերով պետք է առաջնորդվեն: Այդ որոշման համար ԿԳՆ-ն ժա-մանակ ունի՝ մինչեւ 2011թ. դեկտեմբերի 1-ը: Սակայն, մարդկանց համար դեռ պարզ չէ, թե 3 խումբ դասագրքերից որը անհրաժեշտ կլինի 2012թ. դիմորդին: Հայոց պատմության դասագրքերը տարբեր են եւ միջին դպրոցի ու ավագ դպրոցի, եւ ընդհանուր ու բնագիտամաթեմատիկական կամ հումա-նիտար հոսքերի համար,- հայտնում է «A1+»-ը:
Սա կարծես թե քիչ է, մյուս կողմից էլ «Հայոց պատմության» դասագրքերում բավականաչափ լուրջ հակասություններ ու ծավալաբովանդակային տարբե-րություններ կան:

* * *

Զլմ-ներն անդրադառնալով «Լեզվի մասին» եւ «Հանրակրթության մասին» օրենքներում փոփոխություններ կատարելու նախագծին` նշել են, որ ըստ այդմ՝ օտար լեզուներով կրթություն կարող են կազմակերպել նաեւ տեղական ոչ պետական ուսումնական հաստատությունները: «Արդեն ակնհայտ է, որ այս հնարավորությունից կօգտվեն «Անանիա Շիրակացի» քոլեջը, որ համագործակցում է Թաիլանդի Ռեջենտների դպրոցի հետ, եւ «Քվանտ» վարժարա-նը, որի տնօրենը հայտնել է, թե հավակնում են մաս կազմել Միջազգային բակալավրիատի ծրագրին, ինչը նաեւ ենթադրում է 5 առարկաների ուսու-ցում անգլերենով»,- գրում է «Առավոտ»-ը:
Իսկ ահա, «Մենք դեմ ենք օտարալեզու դպրոցների բացմանը» նախաձեռնության անդամ Արմեն Հովհաննիսյանը ասել է, «Մենք դեմ ենք յուրա-քանչյուր միջազգային ծրագրի՝ առանց տեղայնացման եւ գոնե մասնակի հայկականացման՝ արհեստական ներմուծմանը մեր հանրակրթական հաստատութ-յուններ»:

Նարե Մշեցյան

ԱԺ նախագահի հերթական ձեւական ելույթը «հանուն լեզվի»
(գոնե ասածի կեսի չափով պայքարե~ր)…

«Մեր առջեւ խնդիր է դրված պահպանել ազգային նկարագիրը, լեզուն, ժառանգականությունը, խուսափել հերթական ձուլման ու օտարացման ռիսկե-րից: Մյուս կողմից էլ չսահմանափակել միջազգային համագործակցությունը` սերունդներին կրթելու փորձի փոխանակումը, կրթության կազմակերպման հարցում լինել ճկուն, արագ, արձագանքման ընդունակ եւ մրցունակ: Այս առումով օրենսդրական փաթեթը հանգամանորեն քննարկվել է հանրապետության նախագահի եւ կոալիցիոն մեր գործընկերների հետ, եւ հաշվի առնելով օտար լեզվով հանրակրթական ծրագրերի իրականացման հարցի օրենսդրական կարգավորման շուրջ արտահայտված հանրային բազմակարծությունը, հայեցի լեզվամտածողության ձեւավորման ձգտումը եւ ցանկութ-յուն ունենալով հասնել որակյալ ազգային կրթության համաչափ զարգացմանը, առաջարկվում է վերանայել երկրորդ ընթերցման ներկայացված օրի-նագծերը` հիմք ընդունելով հետեւյալ մոտեցումները»,- Ազգային Ժողովում այսօր հայտարարեց ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը:
«Լեզվի մասին» եւ «Հանրակրթության մասին» օրենքներում փոփոխություններ նախատեսող նախագծի խորհրդարանական լսումների ժամանակ ՀՀ ԱԺ նախագահն Հ. Աբրահամյանն իր ելույթում նշեց որ հարցն այսուհետ կարգավորվելու է միայն «Հանրակրթության մասին» օրենքում լրացում եւ փոփոխություն կատարելու միջոցով, քանի որ օրենսդրական նախաձեռնության փաթեթից հանվել է «Լեզվի մասին» օրենքում փո-փոխություն կատարելու օրենքի նախագիծը, ինչն էլ ամենից շատն էր անհանգստացնում նախագծին դեմ արտահայտվողներին: Ինչ մնում է «Հան-րակրթության մասին» օրենքին, ապա, ըստ Հ.Աբրահամյանի, դրանում անհրաժեշտ է սահմանել` այլընտրանքային կրթական ծրագիր, հեղինակային կրթական ծրագիր, փորձարարական կրթական ծրագիր եւ միջազգային կրրթական ծրագիր հասկացությունները:
«Այլընտրանքային ու միջազգային ծրագրերով կրթությունը պետք է կառուցվի ձեւավորված հայեցի լեզվամտածողության հիմքի վրա: Անկախ հան-րակրթական ծրագրից եւ ուսումնական հաստատության ձեւից, ՀՀ քաղաքացու համար հայոց լեզվի եւ հայագիտական առարկաների հայերենով ուսու-ցումը պետք է պարտադիր լինի եւ համապատասխանի պետական կրթական չափորոշիչի պահանջներին, ինչպես սահմանված է օրենքում: Կարծում եմ սա կա-րող է սփյուռքահայության համար հնարավորությունների դաշտ ստեղծել` հայրենիքում կրթություն ստանալու եւ աստիճանաբար հայեցի կրթության անցնելու համար,- նշել է ԱԺ նախագահը եւ հավելել, որ- պետությունը չի կարող ստեղծել կամ եւ հիմնադրել միջազգային ծրագրե-րով դպրոցներ, երբ պետական միջոցներ չեն դրվում այդ ծրագրերի վրա, այսինքն 1400 հանրակրթական դպրոց շարունակում են գործել բացառապես հա-յեցի հենքով: Կարծում եմ առաջընթացի ցանկացած ձգտում կարող է արդարացված լինել, եթե տեսանելի են հեռանկարներն ու հետեւանքները եւ հա-մոզված եմ, որ այսօրվա քննարկումներն առաջին հերթին հենց միտված կլինեն դրանց բացահայտմանը»:

«Լուսանցք» թիվ 33 (164), 2010թ.
Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում