ԼՈՒՅՍ ԱՇԽԱՐՀ – ԱՐԱՐԱՏԻՑ ՍԻՈՆ՝ ԱՌԱՆՑ ԱՐԱՐԱՏԻ… (part-2)

ԼՈՒՅՍ ԱՇԽԱՐՀ – ԱՐԱՐԱՏԻՑ ՍԻՈՆ՝ ԱՌԱՆՑ ԱՐԱՐԱՏԻ… (part-2)

Armenian Group Sues Federal Reserve Over ‘Turkish Gold’ Data (1)

By Don Jeffrey - March 4, 2011 11:32 EST

March 4 (Bloomberg) -- An Armenian group sued the U.S. Federal Reserve under the Freedom of Information Act to force the disclosure of information on gold or other assets allegedly seized from Armenians by the Turkish government in 1915.
The nonprofit Center for Armenian Remembrance said that Armenian assets called “Turkish gold” -- money totaling about 5 million pounds ($8.13 million) -- were seized during the “Armenian Holocaust,” in a court papers filed today in U.S. District Court in New York.
The seizure was made under “a Turkish directive to deem all Armenians’ assets abandoned,” Julia Greenberg, the lawyer for the nonprofit group, said in a letter to the Federal Reserve board.
The Turkish government deposited the assets in Germany’s Reichsbank, and they were later taken by the U.S. and other Allied powers at the end of World War I under the Treaty of Versailles, the center said.
The organization filed a Freedom of Information request last June with the Federal Reserve, it said. The agency said it couldn’t locate any information and forwarded the request to the Federal Reserve Bank of New York, which also said it couldn’t find any records.
The case is Center for Armenian Remembrance v. Board of Governors of the Federal Reserve System, 1:11-cv-01483, U.S. District Court, Southern District of New York (Manhattan.)
To contact the reporter on this story: Don Jeffrey in New York at djeffrey1@bloomberg.net.
To contact the editor responsible for this story: John Pickering at jpickering@bloomberg.net.

ԱՐԱՐԱՏԻՑ ՍԻՈՆ՝ ԱՌԱՆՑ ԱՐԱՐԱՏԻ…

ԼՈՒՅՍ ԱՇԽԱՐՀ – ԱՐԱՐԱՏԻՑ ՍԻՈՆ՝ ԱՌԱՆՑ ԱՐԱՐԱՏԻ…

Պլասիդո Դոմինգո ///ԵՐԵՎԱՆ-ԷՐԵԲՈՒՆԻ///

People Of Earth: Prepare For Economic Disaster

The Economic Collapse
March 5, 2011
It is not just the United States that is headed for an economic collapse.  The truth is that the entire world is heading for a massive economic meltdown and the people of earth need to be warned about the coming economic disaster that is going to sweep the globe.  The current world financial system is based on debt, and there are alarming signs that the gigantic global debt bubble is getting ready to burst.  In addition, global prices for the key resources that the major economies of the planet depend on are rising very rapidly.  Despite all of our advanced technology, the truth is that human civilization simply cannot function without oil and food.  But now the price of oil and the price of food are both increasing dramatically.  So how is the current global economy supposed to keep functioning properly if it soon costs much more to ship products between continents?  How are the billions of people that are just barely surviving today supposed to feed themselves if the price of food goes up another 30 or 40 percent?  For decades, most of the major economies around the globe have been able to take for granted that massive amounts of cheap oil and massive amounts of cheap food will always be there.  So what happens when that paradigm changes?
At last check, the price of U.S. crude was over 104 dollars a barrel and the price of Brent crude was over 115 dollars a barrel.  Many analysts fear that if the crisis in Libya escalates or if the chaos in the Middle East spreads that we could see the all-time record of 147 dollars a barrel broken by the end of the year.  That would be absolutely disastrous for the global economy.
But it isn’t just the chaos in the Middle East that is driving oil prices.  The truth is that oil prices have been moving upwards for months.  The recent revolutions in the Middle East have only accelerated the trend.
Let’s just hope that the “day of rage” being called for in Saudi Arabia later this month does not turn into a full-blown revolution like we have seen in other Middle Eastern countries.  The Saudis keep a pretty tight grip on their people, but at this point anything is possible.  A true revolution in Saudi Arabia would send oil prices into unprecedented territory very quickly.
But even without all of the trouble in the Middle East the world was already heading for an oil crunch.  The global demand for oil is rising at a very vigorous pace.  For example, last year Chinese demand for oil increased by almost 1 million barrels per day.  That is absolutely staggering.  The Chinese are now buying more new cars every year than Americans are, and so Chinese demand for oil is only going to continue to increase.

Stock up with Fresh Food that lasts with eFoodsDirect (AD)
Much could be done to increase the global supply of oil, but so far our politicians and the major oil company executives are sitting on their hands.  They seem to like the increasing oil prices.
So for now it looks like oil prices will continue to rise and this is going to result in much higher prices at the gas pump.
Already, ABC News is reporting that regular unleaded gasoline is going for $5.29 a gallon at one gas station in Orlando, Florida.
The U.S. economy in particular is vulnerable to rising oil prices because our entire economic system is designed around cheap gasoline.  If the price of gas goes up to 5 or 6 dollars a gallon and it stays there it is going to have a catastrophic effect on the U.S. economy.
Just remember what happened back in 2008.  The price of oil hit an all-time high of $147 a barrel and then a few months later the entire financial system had a major meltdown.
Well, as the price of oil rises it is going to create a whole lot of imbalances in the global financial system once again.
This is definitely a situation that we should all be watching.
But it is not just the price of oil that could cause a global economic disaster.
The global price of food could potentially be even more concerning.  As you read this, there are about 3 billion people around the globe that live on the equivalent of 2 dollars a day or less.  Those people cannot afford for food prices to go up much.
But global food prices are rising.  According to the United Nations, the global price of food has risen for 8 consecutive months.  Last month, the global price of food set a brand new all-time record high.  Many are starting to fear that we could actually be in the early stages of a major global food crisis.
The price of just about every major agricultural commodity has been absolutely soaring during the past year….
*The price of corn has doubled over the last six months.
*The price of wheat has more than doubled over the past year.
*The price of soybeans is up about 50% since last June.
*The price of cotton has more than doubled over the past year.
*The commodity price of orange juice has doubled since 2009.
*The price of sugar is the highest it has been in 30 years.
Unfortunately, the production of food in most countries around the world is very highly dependent on oil, so as oil goes up in price this is going to make the food crisis even worse.
Hold on to your hats folks.
Also, as I have written about previously, the world is facing some very serious problems when it comes to water.  Due to the greed of the global elite, there is not nearly enough fresh water to go around.  The following are some very disturbing facts about the global water situation….
*Worldwide demand for fresh water tripled during the last century, and is now doubling every 21 years.
*According to USAID, one-third of all humans will face severe or chronic water shortages by the year 2025.
*Of the 60 million people added to the world’s cities every year, the vast majority of them live in impoverished slums and shanty-towns with no sanitation facilities whatsoever.
*It is estimated that 75 percent of India’s surface water is now contaminated by human and agricultural waste.
*Not only that, but according to a UN study on sanitation, far more people in India have access to a mobile phone than to a toilet.
*In northern China, the water table is dropping one meter per year due to overpumping.
These days, one of the trendy things to do is to call water “the oil of the 21st century”, but unfortunately that is not a completely inaccurate statement.  Fresh, clean water is something that we all need, but right now world supplies are getting tight.
Our politicians and the global elite could be doing something about this if they really wanted to, but right now they seem perfectly fine with what is happening.
On top of everything else, the sovereign debt crisis is worse than it has ever been before.
All of the major global central banks have been feverishly printing money in an attempt to “paper over” this crisis, but it is not going to work.
Most Americans don’t realize it, but right now the continent of Europe is a financial basket case.  Greece and Ireland would have imploded already if they had not been bailed out, and now Portugal is on the verge of collapse.  The interest rate on Portugal’s 10-year notes has now been above 7% for about 3 weeks, and most analysts believe that it is only a matter of time before they are forced to accept a bailout.
Sadly, if the entire global economy experiences a slowdown because of rising oil prices, we could see half a dozen European nations default on their debts if they are not bailed out.
For now the Germans seem fine with bailing out the weak sisters that are all around them, but that isn’t going to last forever.
A day or reckoning is coming for Europe, and when it arrives the reverberations are going to be felt all across the face of the earth.  The euro is on very shaky ground already, and whether or not it can survive the coming crisis is an open question.
Of course there are some very serious concerns about Asia as well.  The national debt of Japan is now well over 200% of GDP and nobody seems to have a solution for their problems.  Up to this point, Japan has been able to borrow massive amounts of money at extremely low interest rates from their own people, but that isn’t going to last forever either.
As I have written about so many times before, the biggest debt problem of all is the United States.  Barack Obama is projecting that the federal budget deficit for this fiscal year will be a new all-time record 1.65 trillion dollars.  It is expected that the total U.S. national debt will surpass the 15 trillion dollar mark by the end of the fiscal year.
Shouldn’t we have some sort of celebration when that happens?
15 trillion dollars is quite an achievement.
Most Americans cannot even conceive of a debt that large.  If the federal government began right at this moment to repay the U.S. national debt at a rate of one dollar per second, it would take over 440,000 years to pay off the national debt.
But the United States is not alone.  The truth is that wherever you look, there is a sea of red ink covering the planet.
The current global financial system is entirely based on debt.  If the total amount of debt does not continually expand, the system will crash.  If somehow a way was found to keep this system going perpetually (which is impossible), the size of global debt would keep on increasing infinitely.
Now the World Economic Forum says that we need to grow the total amount of debt by another 100 trillion dollars over the next ten years to “support” the anticipated amount of “economic growth” around the world that they expect to see.
The entire global financial system is a gigantic Ponzi scheme.  It is designed to keep everyone enslaved to perpetual debt.  If at some point the debt spiral gets interrupted in some significant way, we are going to witness an economic disaster that is going to make what happened in 2008 look like a Sunday picnic.
The more research that one does on the current global economic situation, the more clear it becomes that we are absolutely doomed.
So people of earth you had better get ready.
An economic disaster is coming.

THE ARMENIAN QUESTION TODAY. II – 3

Published: 04/03/2011Posted in: Analysis, Discrimination, defamation and offense, Genocide Denial

This article was first published in Armenian and Russian in the
“Sobesednik Armenii/Hayastani Zrutsakits” weekly (Yerevan), #4 (167), February 4, 2011.
For the earlier parts of this series,
see “Sobesednik Armenii/Hayastani Zrutsakits”, 2010 г., № 41 (159), № 45 (163); 2011, № 1 (164)

II. International Legal Level

4. The Artsakh Case

The full realization of Armenian people’s inalienable right over Artsakh (in its current de-facto frontiers/including the liberated native Armenian territories around it), either through the final reunification with the Republic of Armenia or the international recognition of Nagorno-Karabakh Republic, might be advanced by an international legal process. The groundbreaking ruling by the UN International Court of Justice (ICJ), following its deliberations of 1 December 2009 to 22 July 2010, on the precedent case of “Accordance with international law of the unilateral declaration of independence in respect of Kosovo” points towards just such a real possibility. In its advisory opinion, the principal judicial organ of the United Nations ruled that Kosovo’s declaration of independence from Serbia of 17 February 2008 did not violate general international law, since “general international law contains no applicable prohibition of declarations of independence.” Thus, the ICJ has recognized the legitimacy of self-proclaimed independence of Kosovo.
However, it should be clearly realized and recognized that, in view of long-term strategic realities of the Armenian Question, the option of “one nation, two states” (RoA and NKR) is dangerous and can be acceptable for the Armenian side only as a nominal and transitional solution (later we will address this issue in detail).
It is also important to bear in mind that some of the above cases, in one way or another, may be brought before the international courts not by Armenia, but by Azerbaijan or Turkey, naturally with the opposite demands, and by the complete distortion of historical facts. Consequently, Armenia may unintentionally find itself before the international courts, and must therefore have complete international legal portfolio of the Armenian Question, which demands daily scrupulous work starting today.

5. Church Related Series of Cases:

Armenian Church vs. Turkey, Azerbaijan and Georgia

Namaz (Muslim Prayer) at the Ruins of the Armenian Church in 2010, Ani

The Armenian Apostolic Church (AAC) was the largest Armenian landowner and proprietor on the territories of modern Turkey, Georgia and Azerbaijan. During the genocide, the Armenian clergy suffered irreplaceable human loss: thousands of priests who were the unique carriers of the collective knowledge, culture, customs and traditions of the Armenian people were murdered. From 1915 to date, thousands of Armenian churches and monasteries have been destroyed in Turkey, while some others have been turned into mosques. The same fate befell the absolute majority of Armenian churches in the Soviet and post-Soviet Azerbaijan, a few having been classified as “Albanian” and subjected to “restoration” with the sole purpose of erasing any traces of their Armenian origins. Cultural and historical relics, the extensive real estate and possessions of AAC, as well as that of Armenian Catholic Church and Armenian Evangelical Church were confiscated and plundered.[1]
Early in 1990s there were, on the territories of Georgia, Abkhazia and South Ossetia, a few hundred Armenian churches in good and semi-ruined condition.  After the collapse of the USSR, the Republic of Georgia and the Georgian Orthodox Church not only declined to return these Armenian churches and monasteries to their rightful owner, the AAC, they also declared many of these as Georgian, and moreover in general did not recognize the legal status of AAC’s Georgian Diocese. The city of Tbilisi alone can serve as a vivid example for the entire situation: in 1899, there were 27 Armenian churches and one monastery operating in the city, while today there are only two Armenian churches, with five others being called “questionable” by the Georgian side.
The Armenian Apostolic Church is a legal entity separate from the state. Structurally, it is a transnational organization with four administratively independent hierarchal sees — namely, the Catholicosates of St. Etchmiadzin and Cilicia, as well as the Patriarchates of Jerusalem and Constantinople (the latter three recognize the spiritual supremacy of the Catholicosate of All Armenians in Etchmiadzin). After the collapse of the Soviet Union and the proclamation of Armenia as an independent state, AAC, making use of the fundamental change in Armenia’s international political and legal standing, could have pursued international legal remedies and pressed for a special autonomous action program to address  the consequences of the Armenian Genocide in the church sphere. This, however, was not done. Nevertheless, the absence of such a program is not so much the fault of AAC, as that of RoA’s political leadership, which failed to develop adequate policies vis-à-vis the Turkish-Armenian conflict and the issue of overcoming the consequences of the Armenian Genocide. On the contrary, throughout its 19 years of independence RoA’s policy towards Turkey has been and still remains defeatist, becoming distinctly capitulatory in the past few years. The epitome of this “masterpiece of diplomacy” was the stillborn Zurich Protocols of October 10^th, 2009, by which, RoA, of its own accord all but renounced any claims with respect to Turkey. In fact, the RoA by signing these protocols naively and carelessly skirted the catastrophic consequences of the Armenian Genocide and undermined the Armenians’ legitimate demands for compensation and retribution against the territorial, cultural, moral, proprietary and financial losses suffered by Armenia and all Armenians. In this situation, the AAC was simply unable to single-handedly initiate any international prosecution mechanisms against Turkey, especially when one considers that the Armenian Church to this day has not recovered from the effects of the genocide and the ensuing seventy long years of Soviet totalitarianism, while during the Cold War falling victim to superpower confrontation, it suffered a painful and disorganizing schism.

The Saint Karapet Monastery, also known as Glakavank in 1923, Mush

The Saint Karapet Monastery at present

Meanwhile, provided that there is support from the Armenian state and the structures of Diaspora, the AAC (except for the Patriarchate of Constantinople, which is under tremendous pressure from Turkish government) may now develop and submit to international courts a standalone program of overcoming the effects of Armenian Genocide as they particularly relate to the realm of Armenian Church. This program should include the following basic requirements (detailed legal language is an imperative task for the future):
a) the return of all Armenian churches and/or the land on which they existed before 1915  to the spiritual and administrative jurisdiction of AAC;
b) the moral and financial compensation for the destruction of Armenian churches, the confiscation and looting of their property and historically and culturally valuable items, as well as the killing of thousands of Armenian clergymen during the Genocide;
c) to grant Armenians, citizens of the Republic of Armenia and other states, the right freely and without hindrance to visit and fulfil their spiritual needs at AAC’s sacred sites situated on the territories of Turkey, Azerbaijan and Georgia;
d) to coordinate with the AAC all conservation and restoration work on monuments of Armenian church architecture if such are carried out on the territories of Turkey, Azerbaijan and Georgia, as well as give the AAC the right to conduct its own restoration work with its own funds.
e) recognition and permanent protection of AAC monuments and sacred sites as part of European and world cultural heritage.
Exactly due to the absence of such an independent position on the Turkish-Armenian conflict and lack of well-developed claims from Turkey and the international community, in 2010 the AAC was taken by surprise when the anti-Armenian Turkish propaganda machine unveiled yet another operation in the information war, namely the opening ceremony after the Turkish “restoration” of Surb Khach Church on Akhtamar island and, in connection with it, the performance of Holy Liturgy at that church. Contrary to its duty and expectations, as the builder, keeper and rightful owner of this sacred place, the ACC countenanced this “restoration,” without the participation of AAC-appointed specialists on Armenian medieval architecture and art (it should be noted that the formal presence of the Turkish-controlled Armenian Patriarchate of Constantinople was clearly of a compulsory nature). Instead of condemning this entire Turkish venture as a grave insult to the Armenian sanctuary, and immediately rejecting the invitation of the hostile Turkish state to attend the ceremony of Holy Liturgy at the Church of Surb Khach, the St. Etchmiadzin Catholicosate, with orders from official Yerevan, at first even announced its intention to dispatch a delegation, and only at the last minute did it reject the Turkish invitation. Moreover the reason given for this last minute rejection was announced to be the indefinite postponement by the Turks of the installation of the cross on the dome of the Church of Surb Khach (literally Saint Cross in Armenian!), as if there were no other, and better, reasons to reject the Turkish invitation! Whereas the very act of the current rulers of Turkey, who are the unrepentant heirs of criminal Young Turks and staunch deniers of Armenian Genocide, daring to initiate this grand mockery of “restoring” the holy monastery of their own unrecognized victims, shamelessly posing as guardians and restorers of historic monuments, should have been condemned as outright sacrilege.
The time has come for Holy Echmiadzin to distance itself from the externally dictated, and consequently – if viewed from the standpoint of Armenian interests – non compos mentis foreign policy of Armenia. As the traditional national-religious organization of the Armenian people, which has legal independence, historical authority, international status and friendly relations with the world’s Christian churches, the AAC simply must fight for the reinstatement and enforcement of trampled religious rights of the Armenians and save the remnants of the Armenian religious-historical heritage in Turkey, Azerbaijan and Georgia, regardless of the foreign policy exercised at a given moment by the leadership of Republic of Armenia towards these countries.
In order to give an approximate idea of the colossal volume of the Armenian Church’s case, we can merely note that, according to the latest research of archival materials, during the genocide the Turks completely or partially destroyed 2538 Armenian churches and 451 monasteries.[2] A range of international conventions and treaties, including The Hague Convention for the Protection of Cultural Property in the Event of Armed Conflict of 1954 (signed by Turkey in 1965), Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage of 1972, the aforementioned Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide of 1951 as well as other treaties and agreements within the framework of UN and UNESCO can form as the international legal basis for a series of cases “Armenian Church vs. Turkey, Azerbaijan and Georgia.

6. Separate Cases Related to the Estate and Property

of Armenians and Their Families

This is the only international legal field, in which the Diaspora Armenians, although with long delay have made an entrance. Until now, individual lawsuits brought by direct heirs, focused mostly on the assets of their ancestors, the victims of genocide, which were accumulated by foreign banks and insurance companies. However, a much more serious case was initiated in December of 2010, when three Armenian-American plaintiffs filed a federal lawsuit against the Republic of Turkey, Turkish Central Bank and “Ziraat” Bank demanding compensation and redress for “unlawful expropriation of and unjust enrichment on account of unlawful use of their land”, where part of the U.S. strategic Air Base in Incirlik (Turkey) is located. Filing of other similar lawsuits is expected soon, including a claim for the Turkish Presidential Palace in Ankara, which was built on land owned by the Kasabian family (there is sufficient documentary evidence, as in previous cases).
Possible or potential (initiated by the Azerbaijani or Turkish side) international judicial proceedings relating to any of the above components of the Armenian Question demand from the Armenian side the highest level of professionalism in several specialized fields at once, including contemporary international law in its many forms, disciplines and case law, international relations and world politics, history of regional conflicts, etc. It is urgent to comprehend that the Turkish-Armenian and Azerbaijani-Armenian conflicts are, first and foremost, an intellectual confrontation of the states and nations.
It is not hard to see also that our fundamental international legal problems cannot get an acceptable solution for the Armenian side if they are considered in isolation from each other. Consequently, their strong and skillful linkage in a single portfolio should be a priority for Armenian diplomacy and jurisprudence. Paradoxically, such a linkage is considered a political taboo in Armenia, yet no one, of course, presents any intelligible justifications for it.
[1] A large, but not exhaustive inventory of such properties and human losses based primarily on Turkish archival sources, can be found at http://www.arak29.am/duringgenocide/index.php.
[2] Raymond H. Kévorkian and Paul B Paboudjian, Les Arméniens dans l’Empire ottoman a la veille du Génocide, Paris: Arhis, 1992, pp. 57-60.

Armen Ayvazyan

Doctor of Political Sciences
(To be continued)

Հայոց ազնվականության հրեականացման միտումը...

Գրել է Լուսանցք

04-03-2011

Անցյալ, իրականություն եւ ճշմարտություն – Հայոց ազնվականության հրեականացման միտումը«Արցախ-Ղարաբաղը հրեական հող է». այս անհեթեթությունն ասվել է 1985-ին Հայկական մամուլում հաճախ են լույս տեսնում անհեթեթ, ստահոդ, հայոց հին ու նոր պատմությունն աղավաղող, յուրովի մեկնաբանութ-յուններ ունեցող հոդվածներ, որոնց միտումը մեկն է՝ հայ ազգին ներարկել թերարժեքության բարդույթ, զրկել նրան, արմատախիլ անել իր Բնօրրանից եւ տեղը լցնել օտար ցեղերով: Քաղաքական պատվեր կատարող պանթուրքիզմի, մասոնա-սիոնիզմի ջահակիրների շարքում (Ռաս-սել, Թոմսոն, Ավդոյան, Գարսոյան, Բուռնաթյան, Սյունի, Հյուսն, Դյակոնով, Պյատրովսկի եւ այլք) արժանի տեղ գրավեց նաեւ Գեւորգ Խռլոպյա-նը: Նա Երեւանի պետական համալսարանում դասավանդել է պատմական մատերիալիզմ եւ ոչ մի առնչություն չի ունեցել լեզվաբանության, հայոց պատմագրության ուսումնասիրության հետ: Նյութին մասնագիտական ծանոթություն չունենալով՝ գրել է հոդված՝ «Տրդատ Ա. Արշակունի եւ հայ նոր ազնվականությունը» («Մասիս»-ի էջերում) ու բացահայտ աղավաղելով Մովսես Խորենացուն՝ առաջ է քաշել յուրովի մեկնաբանություն, ըստ որի Բագրատունյաց տոհմն ունի հրեական ծագում: Խորենացու գրվածքի այն հատվածը, որը նա մեջբերում է, վերաբերում է առնվազն 1-2 հազար տարի քրիստոնեությունից առաջ շրջանին եւ, ո՜վ -զարմանք, Խռլոպյանն աճպարարությամբ ծագումնաբանական կամուրջ է նետում նախքան քրիստոնեությունը 2000 տարվա ու քրիստոնեությու-նից հետո 9-րդ դարում կազմավորված Բագրատունյաց թագավորության միջեւ: Ըստ նրա՝ Արտաշես առաջին զորավարներից Սմբատն ունեցել է հրեական ծագում: Ի գիտություն խռլոպյանների, Շմբատը (Սմբատը) պատկանում է ասորի մի մեծատոհմիկ Շամբիատ սերնդին, որի պապերը շատ ավելի վաղ Հայաստանում էին ապաստանել Ասորիքից եւ բնակություն հաստատել Բագրեւանդում: Շա կամ չամ արմատը բուն ասորական է (Շամդի, Շամաշ, Շամաշշա, Շամիրամ, Շմբատ) եւ Շմբատը կամ Սմբատը որեւէ կապ չունի հրեական արմատի հետ, որը փորձում է զեղծարարը ներկայացնել հայ հասարակությա-նը՝ աղավաղելով Խորենացու բուն պատմությունը, առավել եւս, որ հազարամյակներով սերնդափոխված Սմբատ զորավարի գերդաստանը վաղուց արդեն հայացած էր: Ինչ վերաբերում է Բագրատունի անվանմանը (Խռլոպյանը եւս համարում է հրեական անուն՝ Բագարատ), այն բուն հայկական է եւ արիական: Այսպես, Բագարան նշանակում է տաճարների քաղաք, աստվածների տեղանք, մատաղատեղ: Բագարանից կամ Բագրեւանդից ծագել է Բագրատ անունը, որն աղերսում է հայկական անվանատեղի հետ, ինչպես նաեւ՝ հնագույն Արարատի աստծո Բագ-Բար-տուի հետ:Զարմանալի է այս հայախոս, բայց հակահայ էությամբ անհատների ու կեղծ պատմաբանների տքնաջան աշխատանքը՝ հայ ազգի ծագումնաբանությու-նը նենգափոխելու փորձերում, իրենց ետին նպատակների իրագործման համար: Հետաքրքիր է, երբեւէ ռուս պատմաբանների կամ անհատ մտավորական-ների մտքով կանցնե՞ր գրել, որ Ռուսաստանի վերջին Ռոմանովների ցարերի երակներում միայն 25%-ով էր հոսում ռուսական արյուն: Կամ ո-րեւէ մեկի մտքով կանցնե՞ր աղաղակել, որ Եկատերինա թագուհին ռուս չէր, այլ՝ գերմանուհի, քանզի նրանք այդ թագուհու մեջ տեսնում էին ռուս թագուհու, ով անմնացորդ նվիրվեց ռուս ժողովրդի եւ Ռուսաստանի հզորացմանը...Եթե համեմատենք եվրոպական երկրների թագավորական դինաստիաների էթնոգենեզի հետ, ապա Հայոց թագավորական դինաստիաները զտարյուն են: Եվրո-պական երկրների թագավորական դինաստիաները դարեր շարունակ ամուսնացել են տարբեր երկրների թագաժառանգների ու թագաժառանգորդուհիների հետ՝ արյունակցորեն ամրապնդելու իրենց երկրների բարեկամությունը, որը տիրող բարքերի հոլովույթում եղել է շատ բնական: Արդյոք այդ երկրների պատմաբաններն ու անհատները երբեւէ միտումնավոր կդավաճանեի՞ն իրենց ազգին՝ կասկածի տակ դնելով իրենց թագավորություննե-րի կամ ազգի էթնոգենեզը: Իհարկե՝ ոչ. կար եւ կա հստակ գաղափարաքաղաքականություն: Եթե մեր մեջի հայախոսները կարող են անհարկի, մի-տումնավոր խեղաթյուրել մեր պատմությունը, մեր էթնոգենեզը, ապա միանգամայն հասկանալի են օտար ուժերի կողմից կատարվող հարձա-կումները, որոնց համար հիմք են հանդիսանում մեր ներսի թշնամու սադրանքները, զեղծարարությունները:Շարունակենք Խռլոպյանի «հայտնագործությունները»: Ըստ նրա՝ հայ ազգի էթնոգենեզին մասնակցել են իրանական, չինական, հնդկական, սեմական, կովկասյան եւ այլ ցեղեր: Ինչպիսի՜ տգիտություն, այս «լուրջ գիտնականին» պետք է հայտնի լինի, որ էթնոգենեզի հարցերը որոշվում են ոչ թե «դատարկ կրակոցներով», այլ՝ այն պետք է հենված լինի գիտական փաստերի վրա, փաստեր, որոնք Հայկական բարձրավանդակում բազմաթիվ են ու ի վնաս՝ այս եւ նմանատիպ այլ «գիտնականների»: Լեզվաբանական, գանգաբանական, երկրաբանական, հնագիտական, ազգագրական, ծինաբանական, դիցաբանական, մշակութա-յին ու առհասարակ պատմական աղբյուրների բազմակողմանի ամփոփումները բերում են անժխտելի մի եզրակացության, որ հայ (հայա) ազգը եղել է ի սկզբանե եւ հայ ազգի էթնոգենեզի կազմավորման ժամանակ այդ ազգերն ընդհանրապես գոյություն չեն ունեցել: Միայն Պարիս Հերունու Քարահունջի (Զորաց քարեր) աստղադիտարանի հայտնագործումը բավական է ժխտելու ամեն մի վարկած, որը կարող է կասկածի տակ դնել հայ ազգի տեղաբնիկությունը կամ հայ ազգի էթնոգենեզի մաքրությունը, քանզի աստղադիտարանի տարիքը հաստատված է 7.500 տարի նախքան քրիստո-նեությունը (տարիքն ընդունված է ամերիկացի խոշոր հնագետ Հոկինսի կողմից, ով որոշում է հին հուշարձանների տարիքը): Ըստ արդեն հանգուցյալ գիտնականի (Հերունու), առնվազն 40.000 տարվա կյանք ունեցող ազգը կարող էր ունենալ ավելի քան 7.000-ամյա աստղադիտարան: Իսկ աստղադիտարանն անխափան գործել է շուրջ 5.000 տարի, այսինքն՝ ինչպես Հերունին է նշում՝ մենք պետք է ունենայինք կայացած եւ հզոր պետականություն, որպեսզի կարողանայինք պահել մեր այսօրինակ (եւ այլ) ունեցվածքը՝ հակառակ դեպքում այն կթալանվեր շրջապատի վայրի ցեղերի կողմից եւ հազարամյակներ շարունակ չէր գործի...Այն, որ Խռլոպյանը հետապնդում է մի նպատակ՝ հրեականացնել Հայկական լեռնաշխարհի իրավատիրոջը իր յուրովի մեկնաբանություններով, շատ ավելի բացահայտ է դառնում նրա «հրեական Սիկարները պալատական նախարար» բաժնում: Այստեղ պատմահայր Խորենացին գրում է. «Իսկ զմոկացին ի նույն գավառե գտյալ այր, որ ուներ իւրեաւ սրիկայս բազումս՝ նախարարություն հաստատե»: Այսպես շատ պարզ Խորենացին գրում է այդ մոկա-ցու մասին, որը սրիկա էր եւ բազում նախարարություն էր հաստատում: Բայց Խռլոպյանը հարցին մոտենում է իրեն հատուկ միտումով, զրկում է բառն իր բնական իմաստից, բերում կապում է սիկարիուս բառի հետ եւ ասում է. «սրիկա բառը, որը բանալի է նախադասության իմաստի ձեռագրում, աղավաղվել է, պետք է լինի սիկարիուս, որը տրված էր մատնիչ հուդային»: Այսպիսի լկտի նենգափոխությունը Խռլոպյանի կող-մից ապշեցուցիչ է, միտումը պարզ է՝ հրեականացնել նաեւ Մոկաց նախարարներին:Հոդվածի ամբողջ իմաստը Հայ ազնվականության հրեականացումն է, որը կատարվում է բավականին ճչացող աղավաղումներով, հակագիտական մեթոդներով ու ամբողջ հոդվածում ընդգծվում է մի միտում՝ Հայկական լեռնաշխարհի իրավատիրոջ հրեականացում:Հայկական լեռնաշխարհը հրեականացնելու լուսաբանումը տրված է նաեւ ռուս հեղինակ Նիկոլայ Ալեքսանդրովի կողմից՝ «Սոբեսեդնիկ» ամսա-թերթում, ուր նա գրում է. «Իսրայելի մեջ կան պրոֆեսորի գիտական աստիճանի հասած մարդիկ, որոնք փորձում են ապացուցել, որ Արցախ-Ղա-րաբաղը հրեական հող է. ըստ նրանց՝ Մովսեսի առաջնորդությամբ, հրեաները 40 տարի ոչ թե Սինայի անապատի մեջ են թափառել, այլ՝ Ղարաբաղի լեռների վրա: Այս չափազանց մեծ անհեթեթությունը ասված եւ օգտագործած է 1985թ., Իսրայելի վարչապետ Մանահիմ Բեգինի կողմից»: Ինչու՞ է կատարվում այս հարձակումը ներքին եւ արտաքին թշնամիների կողմից: Ինչու՞ են Հայքն ու Հայերը դարձել թիրախ:Պատասխանը հետեւյալն է՝ սիոնական ուժերը աստծո կողմից իրենց ընտրյալ ազգ լինելու հավակնությունը ապացուցելու համար պետք է ցույց տան, որ աշխարհի քաղաքակրթությունը սկսել է իրենցից: Ահա ինչքան պարզ է պատճառը: Խորհրդային համակարգի փլուզումով՝ փլուզվեց նաեւ հին աշխարհի պատմության նկատմամբ դրված պատնեշը, որտեղից հանվել էր հայ պատմությունը, հայ անունն ընդհանրապես եւ, ինչպես Հերունին էր ասում, «ստեղծել են արհեստական վակում, որը կամ լցվել է ուրիշներով կամ գողացվել է ուրիշների կողմից»: Այժմ բացահայտված ճշմարտությունը եւ բազմաթիվ փաստերը միանշանակ ցույց են տալիս, որ աշխարհի քաղաքակրթությունը սկսվել է Հայկական լեռ-նաշխարհից ու Հայ Ազգը, որպես Աշխարհի Ամենահին Ազգ, սկիզբ է դրել համաշխարհային քաղաքակրթությանը: Ահա հին աշխարհի Հայոց Քաղաքակրթությանը տիրանալու համար ուզում են զավթել Հայոց Բնօրրանը, տեղահանել կամ ոչնչացնել Բնիկ Հայերին ու տեղը լցնել ու-րիշներով, որոնց կառավարելը հեշտ է: Այս նպատակի իրագործման առաջին քայլը 1915թ. սիոնիստական ուժերի կողմից (Սալոնիկի հրեաներ, թվով՝ 32) կազմակերպված Հայոց ցեղասպանությունն էր, որում օգտագործվեցին թուրք եւ քուրդ ցեղերի արյունախում հատկանիշները: Այս տե-սակետից այլ նյութերի շարքում խիստ արժեքավոր է «Այդ անհնարին հայը» հարցազրույցը, ուր ամերիկացի լրագրող Լինքոլն Սթիվենսը հարցազրույց է ունենում բրիտանացի հետախույզ, ազգությամբ հրեա Լոուրենս Արաբացու հետ: Նյութը գրվել է 1919թ., Փարիզի խաղա-ղարար կոնֆերանսի ժամանակ ու 1-ին անգամ հրատարակվել է «Աութլուք ընդ ինդեփենդենթ» ամսագրում՝ 1931թ., սակայն, մինչեւ հիմա էլ չի կորցրել արդիականությունը («Աշխարհի շուրջ», ապրիլ, 2000թ., առանձին տպագրություններ): Հարցազրույցում հետախույզ Արաբացին հա-յերի մասին ասում է. «Հայերը առավել ինտելեկտուալ, կատարելապես ընտրված, առավել զարգացած ռասան են աշխարհում՝ քաղաքակրթության տեսակետ-ից», որի համար նա արդարացնում է թուրքերի կատարած ցեղասպանությունը՝ համարելով, որ դա Հայկական Հարցի միակ լուծումն է»: Ըստ նրա, հա-յերին պետք է բնաջնջել ամենուրեք, որ երկիրն էլ որ գնան, որովհետեւ նրանք իրենց որակական հատկությունների պատճառով կարող են գրավել աշխարհը: Նա նշում է. հայերն առաջադիմել են տրամաբանության, հոգեբանության, ֆիզիոլոգիայի մեջ, նրանք տարբերվում են մանուկ՝ իս-կապես հետամնաց ազգերից: Համարում է հայերին ծույլ, չաշխատող, որ նրանք շահագործող են եւ այլն: Դրա համար, ասում է նա, հայերը չպետք է տիրապետեն Հայաստանին, բարերար հողերին, Հայաստանը պետք է տարանջատել, հայերին ոչնչացնել եւ տեղը լցնել ուրիշ ժողովուրդներով՝ Բալկաններից, փոքր Ասիայից, Հնդկաստանից, Աֆրիկայից: Իսկ երբ ամերիկացի լրագրողը հարցնում է. թե ինչ է անելու Ամերիկան հայերի հետ, նա պատասխանում է. «Նրանց պետք է կոտորել այնպես, ինչպես կոտորեցիք հնդկացիներին, չթողնել հայերից անգամ Ադամ եւ Եվա, որ կարողա-նային բեղմնավորել Կայենին»: Իհարկե, այդպես էլ արվեց. Հայաստանը բաժանվեց, բարեբեր հողերը տրվեցին թուրքերին, վրացիներին ու ադրբեջանցիներին եւ թողեցին մի ժայռակտոր: Ահա սա՛ է սիոնիզմի եւ պանթուրքիզմի միջեւ գոյություն ունեցող համագործակցության կամուրջը՝ իրենց հեռահար նպատակների հա-մար: Ահա ա՛յս ջրաղացին են ջուր լցնում այսօրվա հայախոս ամերիկյան համալսարանների վայ-հայագետներն ու նրանց մանկլավիկները՝ հանձինս խռլոպյանների ու նրա նմանների: Ինչպես տեսնում ենք, հայության նկատմամբ գործադրվող դաժանությունների պատճառը այս 21-րդ դարասկզբում բացահայտվում է: Բացահայտվում է որոշակի երկրների, որոշակի պատմագետների ու նրանց մանկլավիկների մի ստվար բանակ, ո-րոնց նպատակն է խեղաթյուրել Հայոց Պատմագրությունն ու Ծագումնաբանությունը, ոչնչացնել Հայ Ազգին իր Բնօրրանում, եւ եթե դա չի հաջողվում պատերազմի միջոցով, ապա տնտեսական ահաբեկչությամբ ստեղծում են նախապայմաններ արտագաղթի համար եւ Հայաստանը ցանկա-նում են դատարկել ու բնակեցնել օտարներով: Հայաստանի վերաբնակեցման գործընթացը սկսված է. տարիներ առաջ «Ասպարեզ»-ում լույս տեսավ մի հա-ղորդագիր, ուր նշված էր, որ շուրջ 200 հոգի՝ սոմալացի, արաբ, այլ աֆրիկացիներ, թուրք, քուրդ եւ այլք դիմել են ՀՀ կառավարությանը՝ քա-ղաքական ապաստան ստանալու համար, որոնցից 6-ին շնորհվել էր ապաստան ստանալու իրավունքը... Նման դեպքեր հաջորդ տարիներին նույնպես ե-ղել են, թվերին չեմ տիրապետում: Կարծես իրականություն են դառնում Արաբացու եւ նմանների հայահալած ծրագրերը: Իսկ ի՞նչ են մտածում այս ուղղությամբ մեր ավանդական եւ մի քանի տասնյակի հասնող կուսակցությունները՝ հայտնի չէ (բացառությամբ մի քանիսի, դիցուկ՝ Հայ Արիական Միաբանությունը), իսկ իշխանությունները, սկսած Լեւոն Տեր-Պետրոսյանից շարունակյալ Ռոբերտ Քոչարյանով եւ այժմ՝ Սերժ Սարգսյանով, այդ ուժերի կամ հլու հնազանդ կամակատարներն են, կամ՝ լուրջ հակադրվելու կարողություն չունեն, որոնց համար անձնական շահը հաճախ լինում է առաջնային... Ու այժմ էլ ավելի է խորանում տնտեսական տեղապտույտը՝ ավելի նպաստելով Հայաստանի դատարկմանը...Իմ կարծիքով՝ ունենք հարցի լուծման 2 ճանապարհ: 1-ինը՝ պետք է կարողանանք ընտրել հայասեր, մաքուր անցյալով, բարոյական նկարագիր ունե-ցող ազգային մի նախագահ, որի անցյալն ամենայն ուշադրությամբ պետք է զննել, որովհետեւ փորձված է՝ մաքուր, բարեխիղճ անձնավորութ-յունն անձնական շահերով չի առաջնորդվի ու Արեւմուտքի եւ այլոց ճնշումներին ավելի հեշտությամբ կկարողանա դիմակայել: 2-րդը՝ մենք պետք է վերադառնանք մեր Բնօրրանը՝ մեր Մայր Հողը շենացնելու եւ բարգավաճեցնելու համար: Համոզված եմ, այս դեպքում սույն դավադրությունը եւս դատապարտված կլինի անհաջողության, եւ Հայաստանը կբարգավաճի, կլինի հողահավաք, կազատվի մեր Պատմական Հայրենի-քը ցեղասպան պանթուրքիզմի ու սիոնիզմի ճիրաններից, եւ կստեղծվի ազատ, անկախ ու միացյալ Հայաստան, որից արդարության, հույսի, լույսի ու սիրո հզոր ալիքները արեւի ճառագայթների հետ սփռվելու են աշխարհի վրա՝ իր հետ բերելով խաղաղության ու համագործակ-ցության մի նոր ուղի՝ աշխարհի տարբեր ազգերի եւ պետությունների միջեւ... Ռոզա Արվահի,  ԱՄՆ Ամերիկահայ մտավորական գործիչ «Լուսանցք» թիվ 8 (184), 2011թ.Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Ովքե՞ր են ի վերջո Մամիկոնյանները - բանավեճ «Լուսանցք-ում

Գրել է Լուսանցք

04-03-2011

Պատմության մութ ծալքերից՝ առանց գրաքննության – Ովքե՞ր են, ի վերջո, Մամիկոնյանները «Լուսանցք»-ը արդեն երեք տարի փորձում է պատմության մութ ծալքերից վերհանել այս կամ այն ժամանակահատվածը, ցույց տալ դրա իրա-կան կողմերը, խեղաթյուրումները, ճշմարտացիությունը: Բանավեճեր հիմնականում չեն լինում կամ շատ կարճ են տեւում: Դա մեզ հիմք է տալիս եզրակացնելու, որ թեման ավարտուն է ներկայացվել: Բոլորովին այլ եղավ Մամիկոնյաններին վերաբերող թեմա-յի պարագայում: Մեր թերթի այս տարվա թիվ 5 եւ թիվ 6 թողարկումներում տպագրվեց «Զամուրհայ Մամիկ» հոդվածաշարը (հեղինակ՝ Արամ Մկրտչյան, Գեր-մանիա)՝ նպատակ ունենալով ցույց տալ, որ Մամիկոնյաններին օտար ծագում վերագրելը հիմնովին սխալ է եւ որ Մամիկոնյան տոհմը վահագնական-արծվակիր է, վիշապասանձող եւ Զամուր Հայ օրենքի կրող:Եվ արդեն երկու շաբաթ անընդհատ զանգահարում են մեզ. ոմանց հետաքրքրել են հեղինակի ապացուցումները, ոմանց զայրացրել, ուրախացրել նրանց, ովքեր երբեք չեն ուզել հավատալ, որ Մամիկոնյաններն այլազգի են: Խմբագրությունը «Զամուրհայ Մամի-կին» տրամագծորեն հակառակ հոդված է ստացել, որը ներկայացնում ենք ստորեւ: Թերթը առողջ բանավեճի կողմնակից է, որովհետեւ առողջ բանավեճը միշտ ողջունելի է, քանզի կարող են երեւան գալ այնպիսի փաստեր, որոնք ցայսօր չեն էլ հնչել: Այս էջի խորագրի ներքո պատրաստ ենք խնդրո առարկայի (եւ ոչ միայն) շուրջ բանավեճի հրա-վիրել շահագրգիռ մասնագետներին: * * * «Հնուց հետե, նախնյաց ժամանակներից ի վեր, Մամիկոնյաններն են կորստի մատնել ձեր ¥խոսքն ուղղված է Արշակունի Վարազդատ թագավորին, - Ս.Մ.¤ Արշակունյաց տոհմը, որովհետեւ ի բնե ձեր հակառակորդներն են եղել, դրանք են միշտ կերել հայոց աշխարհը» ¥հայոց Բատ Սահառունի նախարարի ասածն է՝ ըստ Փավստոս Բուզանդի¤£ «Պտուղը ծառից հեռու չի ընկնի», - ասում է հայկական ասացվածքը: Վերհանելով  միջին դարերում հայ կյանքում զգալի դերակատարում ունեցած Մամիկոնյաննների ծագումնաբանությունը՝ դրանով իսկ կպարզենք, թե ովքեր էին նրանք, եւ, վերջ ի վերջո, թե ինչպես պետք է գնահատել նր-անց վարքուբարքը Հայաստանում ¥այս հարցը տակավին այսօր էլ՝ հայ պատմագիտության՝ ըստ պատշաճի չլուսաբանված հարցերից է¤:Մամիկոնյանների  նախնիների մասին առաջին վկայությունը հանդիպում ենք Փավստոս Բուզանդի «Պատմության» մեջ. Մամիկոնյանների «նախնիները, - ասում է պատմիչը, - թողել են Ճենաց աշխարհի ¥այսինքն՝ Չինաստանի, - Ս.Մ.¤ թագավորությունն ու եկել են մեզ մոտ...». «Մեր նախնիները, - ասում է Մամիկոնյաններից մեկը՝ Մուշեղ Մամիկոնյանը ¥նույն տեղում¤, Ճենաց աշխարհի թագավորներ են եղել. եւ եղբայրների մեջ տեղի ունեցած տարաձայնությունների պատճառով, որպեսզի մեծ արյունահեղություն չլինի, այնտեղից հեռացել ենք եւ խաղաղ հանգստություն գտնելու համար եկել դադարել ենք այստեղ ¥այսինքն՝ Հայաստանում, - Ս.Մ.¤»£Մամիկոնյանների ծագման մասին, բացի Փավստոսից, հիշատակում են նաեւ Խորենացին, Սեբեոսը, Ստեփանոս Օրբելյանը, եւ, նրանց ասածների հիման վրա, նաեւ հետագա պատմիչները: Նրանք բոլորը համաձայն են այն բանում, որ Մամիկոնյանները ծագում են Ճենաց աշխարհից, այդտեղ եղել են երկու ազնվազարմ  եղբայր՝ Մամիկը եւ Կոնակը, սրանք թագավորության գլխավորի հետ հակասության մեջ են մտնում եւ այդ պատճառով փախչում Պարսկաստան, որտեղից էլ, ի վերջո, հայտնվում են Հայաստանում ¥Պարսկաստանի թագավորը՝ Արտավանը, խռովարարներին փաստորեն աքսո-րում է Հայաստան. որը համընկնում է հայոց  Խոսրով Մեծ թագավորի ժամանակների հետ¤: Այնուամենայնիվ՝ պատմիչների հաղորդած տեղեկութ-յուններում կան կարեւոր մանրամասներ:Խորենացին ասում է, որ Մամիկոնյանների ծագման, գաղթի պատճառի մասին իր պատմությունը քաղել է շրջիկ «զրույց»-ից, ասել է թե՝ այն պատմագիտական հիմք չունի, այլ հենվում է, անշուշտ, հենց իրենց իսկ՝ Մամիկոնյանների տարածած լուրերի վրա: Ինչեւէ, այդ պատմությու-նից իմանում ենք, որ պարսից Արտաշիր թագավորի ժամանակներում Ճենաստանում Արբոկ անունով մի թագավոր է լինում£ Սա ունենում է Բղդող եւ Մամգուն անունով երկու դայակորդիներ, որոնք լինում են մեծ նախարարներ£ Բղդողը Մամգունի մասին չարախոսում է, եւ Ճենաց թագավո-րը որոշում է Մամգունին սպանել£ Վերջինս, իմանալով այդ մասին, իր տունուտեղով փախչում, ապավինում է Արտաշիր թագավորի մոտ£ Ճենաց թագավորը դեսպաններ է ուղարկում Պարսկաստան՝ նրան հետ ուղարկելու պահանջով, հակառակ դեպքում՝ պատերազմելու սպառնալիք է տալիս: Այնպես է լինում, որ Արտաշիրը մահանում է եւ նրան փոխարինում է որդին՝ Շապուհը: Վերջինս, սակայն, Մամգունին չի հանձնում Ճենաց թագավո-րին: Բայց եւ այնպես նրան չի էլ թողնում Պարսկաստանում, այլ «ամբողջ տունուտեղով, իբրեւ աքսորական, ուղարկում է Հայաստան իր գործա-կալների մոտ»՝ Ճենաց թագավորին լուր ուղարկելով, որ «Մի՛ վիրավորվիր, որ ես Մամգունին չկարողացա քո ձեռքը տալ, որովհետեւ հայրս նրան երդվել էր արեգակի լույսով. այլ որպեսզի քեզ հանգստացնեմ, ես նրան իմ երկրից հալածեցի արեւմտյան կողմը, աշխարհի ծայրը, որ նրա հա-մար մահի հավասար է. ուրեմն թող իմ եւ քո մեջ պատերազմ չլինի»: Այն, որ պատերազմ չի լինում, պատմիչը  բացատրում է նրանով, որ «Ճե-նաց ազգը խաղաղասեր է»£ Մամգունի Հայաստան աքսորվելը, - հավելում է  Խորենացին, համընկնում է Տրդատի՝ թագավորական տիտղոսով Հայաստան գա-լու հետ ¥այսինքն դա, փաստորեն, տեղի է ունեցել 3-րդ դարի վերջերին¤: Մամգունը, օգտվելով բարեպատեհ առիթից, «իր բոլոր տնով-տեղով» նրան «ընդառաջ» է գնում «մեծ ընծաներով»: Դեհ, իսկ բազում տնտեսական պետքեր ունեցող Տրդատ թագավորը, մեր կողմից հավելենք, գայթակղվելով ընծաներով, Մամգունին ընդունում, նրա գերդաստանին «բնակության տեղ» եւ «ապրուստի միջոց» է տալիս: Պատմիչը մեկ այլ կարեւոր տեղեկութ-յուն էլ է հայտնում Մամգունի մասին ¥սա արդեն, երեւի, հավաստի¤. թագավորը, ճիշտ է, ընդունում ու տեղավորում է աքսորյալին, բայց միաժամանակ, «բավական երկար տարիներ տեղից-տեղ» է տեղափոխում նրան, ըստ երեւույթին, ¥մեր կողմից ենթադրենք¤, սկզբունքորեն այլ վար-քուբարք ունեցող տեղաբնիկ հայերի կողմից համառորեն չընդունվելու պատճառով: Բայց դե արքան «ընծաներ» ¥մերօրյա լեզվով՝ կաշառք¤  էր վերցրել, ինչպե՜ս ուրանար դա:Ի՞նչ է հետեւում Խորենացու այս պատմածներից£ - Մամիկոնյանները եկվոր են, Ճենաստանից են, հայ չեն: Իսկ բուն չին ազգի՞ց են, արդ-յոք, - այս հարցի պատասխանը Խորենացին չի տալիս, բայց նաեւ ընթերցողի մեջ կասկած է ստեղծում դրա այդպես լինելու վերաբերյալ, քանի որ նույն տեղում, բնութագրելով չին ազգին, ասում է, որ ճենացիք «խաղաղասեր», անչար մարդիկ են, այն դեպքում, երբ էջեր անց Մամիկոն-յանների՝ հայոց աշխարհում արյունռուշտ վարքուբարք դրսեւորելու բազմաթիվ փաստեր է հիշատակում ¥մեր պատմահայրը ակնհայտորեն ցույց է տալիս, որ ինքը չի սիրում Մամիկոնյաններին¤: - Զրույցի հանգամանքը շեշտելով, պատմիչը դրանով ասել կուզի, որ ընթեր-ցո՛ղ, Մամիկոնյանների՝ իրենք իրենց մասին պատմածներին մի՛ հավատա, որ նրանք Ճենաց աշխարհում, ըստ երեւույթին, ինչ-որ ծանր հան-ցանք են կատարել ¥ո՛չ պատմածի նման¤, որի համար էլ թագավորը ջանք չի խնայել նրանց հետ բերել-տալու եւ պատժելու համար: Բացի այդ, կասկածե-լի է Մամիկոնյանների՝ «մեծ» Ճենաց ազգից լինելու պատմությունը, որը Մամիկոնյան տան զրույցները ներկայացնում են£ - Շատ բան ա-սող է պատմիչի՝ Մամիկոնյանների՝ Տրդատին «մեծ ընծաներով» ընդառաջ գնալու հանգամանքի մատնանշումը£ Այն, որ արքան Հայաստանի գեղատե-սիլ ու հարուստ վայրերից մեկում հող է հատկացնում եկվորներին ¥նաեւ ապրելու միջոցներ¤, - վկայում է այն մասին,որ «ընծան» պատկառե-լի չափսեր է ունեցել: Ի՞նչ իմանաս՝ Տրդատ ու նրան հաջորդող Արշակունի թագավորների այս թուլությունը չէ՞ր այն գլխավոր դրդապատճառը, որ Մամիկոնյանների՝ Հայաստան աքսորվելուց կարճ ժամանակ անց Արշակունի թագավորները սպարապետությունը վստահեցին նրանց ¥Խորենացու հիշատակածը, համենայն դեպս, հիմք տալիս է նման եզրակացության հանգելու¤, - հայոց թագավորության երկրորդ գլխավոր պաշտոնը օտարին տա-լու աննախադեպ քայլ, որը ոչ քիչ դեր կատարեց Հայոց թագավորության վերացման հարցում: Մամիկոնյաններին «տեղից տեղ» տեղափոխելու մա-սին ասածից էլ հետեւում է այն, որ հետագայում եկեղեցական պատմագրության կողմից լուսապսակով պատված Մամիկոնյաներին հայոց աշխարհի բուն տերը՝ Հայը չի ընդունել, Հայի ու Մամգունների մարդկային կերպերը միմյանց չեն բռնել, նրանք միմյանց հետ անընդհատ ընդհար-վել են, մեկ - մեկու հետ բարեկամություն չեն արել, եւ դա, հատկապես, մինչ Մամիկոնյանների սպարապետության տիտղոս ձեռք բերելը ¥թեեւ դրանից հետո էլ հայ-մամգուն սրտալից հարաբերություններ չեն եղել¤. Մամիկոնյաններին Հայաստանում փաստորեն թեւ-թի-կունք էին, նրանց հետ շատից-քչից բարեկամական հարաբերություններ հաստատում էին ¥եւ դա էլ քաղաքական իրենց շահերից ելնելով¤ սեմա-ծին քրիստոնյաները ¥սրանց մեջ առավելապես՝ Գրիգորիսի տոհմը¤ եւ ոչ զտարյուն հայերը£ * * *Սեբեոսը հետեւելով Խորենացուն՝ եւս համարում է, որ Մամիկոնյանները հայեր չեն. «Սրանք  նահապետ Արամենակի որդիները չեն, - գրում է նա, - այլ եկել են Ճենաստանից պարթեւների Արտավան արքայի եւ հայոց արքա Խոսրով Մեծի տարիներին»: Դա գրելուց հետո պատմիչը ավելաց-նում է, որ այդ մասին ինքը լսել է մի ճենացուց, ով «բանագնացությամբ ճենաց թագավորի կողմից եկել էր Խոսրով արքայի մոտ»: Ուստի, եթե հավատալու լինենք Սեբեոսի այդ ասածին, ապա դուրս է գալիս, որ նրա՝ Մամիկոնյանների ծագումնաբանության մասին պատմելիքն ա-վելի ճշմարտահարույց ու մանրամասն է լինելու, քան  Խորենացունը: Ինչպես եւ, կարծես թե, է: Ահա թե ինչ է լսում մեր պատմիչը ճենա-ցուց ճենացու մասին. «Նաեւ մեր աշխարհում են գուսաններն իրենց երգերի մեջ հիշատակում Մամիկին ու Կոնակին, որոնք երկու քաջ ու նշանավոր հարազատ եղբայրներ են եղել՝ որդիները Կառնում նախարարի, որը Ճենաստանի թագավորության երկրորդն էր: Այս մարդու մահից հե-տո սրանց թագավորը կնության առավ սրա կնոջը: Նրանից որդի ծնվեց, որը իր հոր մահից հետո նստեց հայրենի թագավորության աթոռին: Իսկ նրանք՝ նրա երկու եղբայրները՝ «նույն» մորից եւ ոչ հորից, ապստամբելով հեռացան նրանից, եւ իրենց հետ միաբանելով նախարարության ու զորքերի մի մասը՝ միաբանության ուխտ արին: Նրանք ուխտեցին չար խորհուրդ՝ սպանել իրենց եղբորը՝ երկրի թագավոր Ճենբակուրին, եւ վերցնել նրա թագավորությունը: Եվ Մամիկն ու Կոնակը իրենց երկրում մի տեղ զորաժողով արին նրա դեմ, եւ երկրի զորքը բաժանվեց եր-կու մասի: Լուր տրվեց ճենբակուրին. նա եւս հավաքեց իր կողմի զորքերը եւ գնաց նրանց դեմ պատերազմի: Եվ հարձակվեցին միմյանց վրա, եւ իսպառ կոտորեցին ապստամբ զորքին: Փախուստի դիմելով Մամիկն ու Կոնակը գնացին Արշակունի արքայի մոտ, որը նստում էր քուշանների երկ-րում Բահլ Շահաստանում»: Սերգեյ ՄանուկյանԵՊՀ փիլիսոփայության եւ հոգեբանության ֆակուլտետի դոցենտ «Լուսանցք» թիվ 8 (184), 2011թ.Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Հեղափոխություն տարածող ԱՄՆ-ն չի՞ վերածվի հեղափոխական ԽՍՀՄ-ի

Գրել է Լուսանցք

04-03-2011

Հեղափոխություն տարածող ԱՄՆ-ն չի՞ վերածվի հեղափոխական ԽՍՀՄ-ի Երեւանում արշալույսները դեռ խաղաղ են Շուրջ 1 դար առաջ սիոնա-մասոնական «հեղափոխական ալիք»-ը Ռուսաստանին եւ աշխարհին պարտադրվեց. «Պրոլետարներ բոլոր երկրների, միացե՛ք»-ով, իսկ այժմ ԱՄՆ-ին եւ աշխարհին այն պարտադրվում է. «Ժողովրդավարներ բոլոր երկրների, միացե՛ք»-ով... Որեւէ տարբերություն չկա: Այն ժամանակ սոված պրոլետարիատը (բանվորա-գյուղացիական դասակարգը) իբր ձերբազատվեց անխիղճ հարուստներից, տապալեց ցարին... բայց իրականում ներդրված մասոն հեղափոխականներին բերեց իշխանության (որոշ պրոլետարներ գուցեեւ հարստացան ըստ նպատակահարմարության): Իսկ հիմա, տար-բեր երկրների սոված ժողովուրդը պայքարում է իշխանափոխությունների եւ հասարակարգերի փոփոխման համար... բայց իրականում էլի ներդր-վածներին իշխանության բերելու հարցն է լուծվում, որից հետո սոված պրոլետարիատի նման սոված ժողովրդական զանգվածները պիտի բողոքեն, որ միեւնույնն է բան չի փոխվում... Եթե սովետական հասարակարգը միակուսակցական էր ու ինչպես ասում են՝ ձուկը գլխից էր հոտած, որն էլ նպաստեց բազմազգ հանրության ընդվզման հզոր «սովետաքանդ» ալիքին, քանզի չկար այլընտրանք, ապա ամերիկյան հասարակարգը երկկուսակցական է եւ չնայած ձուկն էլի գլխից է հոտած, բայց երկկուսակցական «այլընտրանքը» դեռ փրկում է ԱՄՆ-ին: Վաշինգտոնը հավասարապես սարսափում է եւ՛ միակուսակցական համակարգից եւ՛ բազմակուսակցա-կանից: Երկուսը բավ է՝ հերթով եւ նախընտրական շոուներով դեռ բավարարվում են «աշխարհի գաղտնի տերերը»...Բայց ինչպես պնդում են շատ ամերիկահայեր (ովքեր բնակվել են ԽՍՀՄ-ում), ԱՄՆ-ում օրենքների հընթացս փոփոխությունները (սարսափած են ահաբեկչական վտանգներից) արդեն սովետականացնում են ամերիկյան հասարակարգը՝ փորձելով կտրուկ ու խիստ օրենսդրական քայլերը «ժողովրդավարա-բար» տեղավորել համաշխարհային ահաբեկչության դեմ պատերազմ հայտարարելով... * * *Վերջին շրջանում պարբերաբար հրապարակումներ են լինում այն մասին, թե «արաբական հեղափոխական ալիք»-ը ինչ շարունակություն կարող է ունենալ: Այս հարցը հուզում է հատկապես այն երկրների իշխանություններին, որոնք հակված են քիչ թե շատ, լավ թե վատ՝ անկախ քաղաքականութ-յուն վարելուն...  «Լուսանցք»-ն էլ վերջին թողարկումներում անդրադառնում է «արաբական հեղափոխական ալիք»-ի ձեւին ու բովանդակությանը... Մեր թերթի նա-խորդ համարում ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը չակերտները բացած վերլուծել էր այդ խնդիրը՝ «Արաբական ալիքի ոչ արաբական վերջնակետը» հոդվա-ծում, որում եւս մեկ անգամ անդրադարձել էր իսրայելա-ամերիկյան «Նոր Մերձավոր Արեւելք» ծրագրի հերթական փուլին: Թերթի ընթերցողներին տեղեկացրել էինք նաեւ, որ արաբական աշխարհի վերաձեւումներից առաջ, ԱՄՆ պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնի մոտ խորհրդակցություն էր հրավիրվել, որին մասնակցել էին ԱՄՆ դեսպաններ եւ դիվանագիտական ներկայացուցիչներ շուրջ 180 պետություննե-րից: Դրանց թիվը հետագայում հստակեցվեց՝ 260.- դիվանագիտական առաքելությունների բարձրաստիճան աշխատակիցներ՝ դեսպաններ, հյուպատոսներ եւ պետդեպի տարբեր կառույցներում աշխատողներ:Այսինքն՝ տրամաբանությունը հուշում է, որ ավելի քան 20 արաբական երկրների հարցերը լուծելուց հետո Վաշինգտոնը, ըստ ամենայնի, կանց-նի մոտ 7-8 տասնյակ իսլամական երկրների «ժողովրդավարացման գործընթացին»: Սակայն, աշխարհի ավելի քան 200 պետություններից երեւի միայն ինքը՝ ԱՄՆ-ն, եւ եվրոպական ու այլ մի 2-3 տասնյակ համարժեքակիր երկրներ են «պլստացել» ամերիկյան «հեղափոխական բարեփոխում-ներ»-ից...Արաբական «ժողովրդավարացման գործընթաց»-ը զարմանալիորեն չհասավ Սաուդյան Արաբիա, Քուվեյթ, ԱՄԷ եւ նմանատիպ մի քանի արաբական երկրներ, ո-րոնք ԱՄՆ-ի շահերի պաշտպաններն են տարածաշրջանում: Ավելին՝ Սաուդյան Արաբիան, ԱՄԷ-ն ու Օմանը կարող են հեռու մնալ «արաբական հեղափոխա-կան ալիք»-ից, քանի որ հնարավոր է հետագայում գործածվեն Իրանի դեմ: Նույնիսկ ԱՄԷ-ի միջոցով տարածքային պահանջներ կարող են ներկայացվել պաշտոնական Թեհրանին, ինչպես դա այսօր Ադրբեջանն է անում... Իսկ ահա, Սիրիայում, Լիբանանում եւ Հորդանանում այդ գործընթացը «սառեց-վեց» (կարծում ենք՝ առժամանակ, ըստ երեւույթին այս պահին Իսրայելի հետ առճակատում չստեղծելու նպատակով): Իսկ այն, ինչ եղավ Սուդանում եւ Եգիպտոսում, անհամեմատելի էր, նույնիսկ քննարկվում էր այդ երկրներ զորքեր մտցնելու հարցը եւ այժմ էլ նույնը Լիբիայի նկատմամբ է կիրառվում՝ նույնպես փորձում են պատճառներ գտնել՝ ՆԱՏՕ-ի օժանդակությամբ գործընթացն ավարտին հասցնելու համար:Լիբիայի ղեկավար Մուամար Քադաֆին այս անգամ էլ արաբական աշխարհի խառնակչության մեջ մեղադրեց աշխարհի թիվ 1 ահաբեկիչ հռչակված Ուսամա Բեն լադենին: Նա ելույթում հայտարարել է, թե ցուցարարները «չունեն իրական պահանջներ ու գործում են բացառապես «Ալ Քաիդա»-ի թելադրան-քով», նաեւ հավելել է, թե Լիբիան Թունիս կամ Եգիպտոս չէ, եւ լիբիացիներն իրենք կարող են փոխել իրենց երկիրը... Մենք թերթի էջե-րում այս ահաբեկչական կառույցին էլի ենք անդրադարձել՝ նկատելով, որ ժամանակին ԱՄՆ-ի ստեղծած «Ալ-Քաիդա»-ն եւ նրա ղեկավար Բեն Լադենը անմ-ռունչ պայքարում էին ԽՍՀՄ-ի դեմ Աֆղանստանում՝ կատարելով ամերիկյան բոլոր հրահանգները... եւ հանկարծ մի օր «թարսվեցին» ու դարձան ԱՄՆ-ի ու Արեւմուտքի թիվ 1 թշնամին: Սակայն, առ այսօր, ԱՄՆ-ում (նյույորքյան երկնաքերերի ահաբեկչությունը դեռ կասկածներ ու տարբեր վարկածներ ունի, ընդհուպ՝ իսրայելական հետքի մասին է խոսքը), նաեւ Եվրոպայում ու Իսրայելում այնքան էլ չի թնդում բենլադենյան ահա-բեկչության որոտը, բայց ահա մի շարք արաբական եւ իսլամական երկրների իշխանություններ պարբերաբար դժգոհում են նշյալ ահաբեկչի՝ Արեւ-մուտքի հետ գործակցելուց... Նաեւ զարմանալի է, որ «Ալ-Քաիդա»-ի կազմից պարբերաբար հայտնաբերվում եւ ոչնչացվում են այն ահաբեկիչները (մասնավորապես՝ Բեն Լադենի տեղակալները, եթե կարելի է այսպես ձեւակերպել), ովքեր սկսում են որոշակի ինքնուրույնություն դրսեւորել եւ առավել կտրուկ լինել, իսկ «անորսալի Ուսաման» այդպես էլ չի հայտնաբերվում: Գուցե վատ օրինակ բերենք, բայց սա նման է մեր իմացած այն ձեւին, որ ձերբակալված մեկին քննում են լավ եւ վատ քննիչները, եւ վատից խուսափե-լու համար «մեղադրյալները» լավին են լսում ու ենթարկվում... Հասկանալի է արդեն, որ այսօր աշխարհի «լավ ոստիկանը» ԱՄՆ-ն է, իսկ վատը՝ «Ալ-Քաիդան» կամ նման այլ կառույցները...Իզուր չէ, որ արաբական վահաբականները (հատկապես Սաուդյան Արաբիայի, որտեղից է նաեւ Բեն Լադենը), ովքեր կռվեցին Չեչնիայում՝ Ռուսաստանի դեմ, ըստ հավաստի լուրերի, Բեն Լադենից անկախ են գործում եւ առավելապես իսլամական աշխարհի խնդիրներ են փորձում լուծել: Ուստի մենք՝ հայերս, նույնպես պետք է զգոն լինենք, քանի որ «ժողովրդավարացման գործընթաց»-ը կարող է Հայաստան էլ հասնել (թեկուզ՝ Արցախի հարցով) ինչպես «լավ ոստիկան»-ԱՄՆ-ի, այնպես էլ «վատ ոստիկան»-բենլադենյան կամ վահաբական, թե այլ ահաբեկչության «քննչական գործողությունների» պատճառով...Պետք է միշտ հիշել, որ սիոնիստական, համաիսլամական կամ համաթուրքական առաջխաղացումները պայմանավորված են եւ՛ ներկայիս ՀՀ տարածքի, եւ՛ առհասարակ Հայկական լեռնաշխարհի (ամբողջական-միացյալ Հայաստանի)՝ հայերից օտարմամբ, այլ ազգերի եւ այլ մշակույթների ներդրմամբ, ինչին դիմագրավելու մեծ համահայկական կամք է անհրաժեշտ:Վերջերս «The Wall Street Journal»-ի հեղինակներից Ալեն Մատիչն էլ է անդրադարձել «հեղափոխական ալիք»-ին՝ «հեղափոխականության ցուցի-չ» հրապարակումով, որով փորձում է պարզել, թե որտեղ են հնարավոր իշխանափոխության հանգեցնող նոր բախումներ: Նա նշել է, որ հետազո-տությունն անցկացրել է հյուսիսաֆրիկյան տարածաշրջանի զարգացումների ազդեցության արդյունքում եւ կարծում է, որ ցուցիչը պետք չէ համարել փորձագիտական զեկույց, որի հիման վրա կարելի է ինչ-ինչ կանխատեսումներ անել:Մատիչը պարզաբանում է, որ «ցուցիչ»-ը կազմելիս հաշվի չի առել, ասենք, միջցեղային տարաձայնությունները, որոնք դեր են կատարում ա-րաբական որոշ երկրներում, անտեսել է բջջային կապի եւ հեռուստատեսության տարածվածությունը, ինչպես նաեւ արեւմտյան արժեքների հանդեպ այս կամ այն երկրի վերաբերմունքը: Նա հետազոտության հիմքում դրել է 3 գործոններ: 1. Սոցիալական անարդարությունը, որը կազմելիս վերլուծաբանն օգտագործել է «Թրանսփարենսի ինթերնեյշնլ»-ի Կոռուպցիայի ընկալման եւ ՄԱԿ-ի Մարդկային զարգացման ցուցիչները:2. Տվյալ երկրի բնակչության միջին տարիքը, գործազրկության եւ համախառն ներքին արդյունքի վիճակագրությունը, որը վերցված է ԱՄՆ-ի Կենտ-րոնական հետախուզական վարչության տեղեկատուից («աղքատ երկրները, որտեղ ապրում են մեծ թվով երիտասարդներ, կարող են ավելի արագ բռնկվել, քան ծերացող բուրժուական Եվրոպան»,- նշել է հեղինակը):3. Ընտանեկան բյուջեներում պարենին հատկացվող բաժինը: Որքան այն բարձր է, այնքան մեծ է ընդվզումների վտանգը:Եվ ըստ Ալեն Մատիչի կազմած ցուցիչի, առավել կայուն եւ հեղափոխական ընդվզումներից ապահովագրված են Շվեդիան, Ավստրիան, Կանադան, Դանիան, Գերմա-նիան, Շվեյցարիան, Նորվեգիան, Հոլանդիան, Ֆինլանդիան, Ավստրալիան եւ բարեկեցիկ համարվող մնացյալ պետությունները:Առավել վտանգված երկրների թվում են Քենիան, Կամերունը, Պակիստանը, Նիգերիան, Ինդոնեզիան, Ֆիլիպինները, Գվատեմալան, Մարոկկոն, Հորդա-նանը եւ Ադրբեջանը: Վրաստանը 18-րդն է, Իրանը՝ 27-րդը, Թուրքիան՝ 36-րդը, Հայաստանի դաշնակից Ռուսաստանը՝ 40-րդը: Ցանկում կա 85 պետութ-յուն: Տասնյակ այլ երկրներ, դրանց թվում՝ Հայաստանը, այս ցանկում ընդհանրապես ընդգրկված չեն, ինչը կարծես թե չի վկայում ո՛չ վտանգի եւ ո՛չ էլ վտանգից պաշտպանված լինելու մասին:Բայց մեր՝ իրեն արմատական կոչած ընդդիմությունը՝ ՀԱԿ-ը, այս վերլուծությանը երեւի չի հավատում եւ այս ընդդիմադիրներն ասում են՝ «Ոչ թե հեղաշրջում, այլ՝ իշխանափոխություն»: Մարտի 1-ի ողբերգությունից 3 տարի անց կարծես նոր հեղաշրջման ծրագիր չի առաջադրվում: Ընդ-հակառակը՝ ընդդիմության տեսակետով ռազմական հեղաշրջում կատարել է իշխանությունը՝ «ապօրինի կիրառվել է բանակը, զինված ուժերը, որն ար-գելված է Սահմանադրությամբ»... Նույնիսկ Հաագայի դատարան դիմելու հեռանկար է փայփայում ՀԱԿ-ՀՀՇ ընդդիմությունը:  Կարծում ենք՝ արդեն ԱՄՆ-ի եւ Արեւմուտքի համար մեկ անգամ ընդվզած, նաեւ իսրայելական դրոշները երեւանյան հանրահավաքներում խրոխտ ծածա-նած (իհարկե, մի քանի երկրների դրոշներ էլ կային, ասենք՝ «գունավոր հեղափոխություններ»-ով անցած Վրաստանի կամ Ուկրաինայի, նաեւ Եվրա-միության...) այս ընդդիմությունը «լավ կամ բարի ոստիկան»-ԱՄՆ-ի ուշադրության կենտրոնում կարող է դեռ հայտնվել, իսկ «վատ կամ չար ոստի-կան»-ահաբեկչական խմբավորումները դա կարող են նախաձեռնել «վատ հարեւան»-Ադրբեջանի միջոցով՝ Արցախում...Ցավոք, մարտիմեկյան իրադարձությունների մեկ տասնյակ զոհերը մեր երկրում ուշքի չեն բերել ոմանց, եւ արտաքին ուժերի հրահրման դեպքում վերստին չի բացառվում նոր զոհերի գնով «հեղափոխական ալիք»-ի ներմուծումը՝ «գունավոր հեղափոխության» չհաջողված փորձը, իհարկե, հաշվի առած...  Մեր երկրում տնտեսական վիճակը շատ բարդ է, եւ նրանք, ովքեր ասում են, որ Հայաստանում «սոցիալական բունտեր չեն լինի», պարզապես թյուրիմա-ցության մեջ են: Հայերը նույնպես սովոր են դուրս գալ փողոց, հանրահավաքների, սակայն հայտնի է նաեւ, որ երբ ՀՀ-ում եւ ԼՂՀ-ում առա-վել լուրջ մարտահրավերներ են առաջանում, ապա ժողովուրդը կարող է դուրս գալ փողոց... արդեն դրանք պաշտպանելու համար: Իհարկե, չմոռանալով առժամանակ հետաձգել սոցիալականը: Համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս, որ եթե տեւական ժամանակ սոցիալական խնդիրները չեն լուծվում, ապա ժողովուրդը ներկայացնում է քա-ղաքական պահանջ՝ իշխանության հեռացման, եւ եթե միայն դրանից հետո է իշխանությունը պատրաստ լինում սոցիալական պահանջը լուծելու, ա-պա միեւնույն է՝ ուշ է լինում, ժողովուրդը քաղաքական պահանջից արդեն չի հրաժարվում, քանզի այստեղ էլ հենց հայտնվում են «ազգային հեղափոխականները» եւ «միջազգային բարեգործները»:Հիմա Հայաստանը կարծես չի մտնում «հեղափոխական ալիք»-ի ցուցակի մեջ, գոնե այսպես է ներկայացվում, բայց դա դեռ ոչինչ չի նշանակում: Իսկ Երեւանում հանրահավաքային տրամադրությունները մտնում են մի նոր փուլ: Նույնիսկ ընդդիմադիրները կարծես մրցակցում են այս առումով:ՀԱԿ-ՀՀՇ-ն հավաստում է, թե պայքարը շարունակելու են ՀՀ-ում օրինական կարգերի հաստատման համար, հասնելու են այն իրավիճակին, որ երկ-րում արտահերթ խորհրդարանական ու նախագահական ընտրություններ անցկացվեն: Իսկ այդ իրավիճակը հենց «հեղափոխական ալիք» է ակնկալում:Իսկ ՀՀԿ ներկայացուցիչներն էլ նշում են, որ եթե ոմանց անհրաժեշտ են ուժեղ ցնցումներ, ապա մեր հասարակությանը պետք է միայն ու միայն ուժեղ Հայաստան: «Երեք տարի առաջ Երեւանում տեղի ունեցան ցավալի, անընդունելի ու խիստ վտանգավոր իրադարձություններ, որոնք իս-կական փորձություն էին մեր հասարակության համար: Դրանք երեւան հանեցին վրեժխնդրության եւ քաղաքական նիհիլիզմի այնպիսի չափաբա-ժին, որը հասարակությանը կանգնեցրեց պառակտման եզրին»,- 2008թ. մարտիմեկյան արյունալի դեպքերի մասին ասել է ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության խոսնակ Էդուարդ Շարմազանովը:Ըստ իշխանավորների, այնուամենայնիվ կարելի է արձանագրել, որ միասին հնարավոր եղավ չխորացնել կործանարար բաժանարարը՝ վերջնականապես չան-ցնելով պառակտման գիծը, եւ կարեւոր անելիք կա՝ հասարակության միավորումը՝ երկխոսելու եւ հանդուրժելու մշակույթ ձեւավորելու ճանապար-հով:Մինչ Հայաստանում տարբեր ուժեր տարբեր ձգտումներ են դրսեւորում, Ադրբեջանում հստակեցվում է ապստամբության ալիք բարձրացնելու հնա-րավորությունը:ԱՄՆ «The Newsweek» հանդեսը Մերձավոր Արեւելքում ու Հյուսիսային Աֆրիկայում մոլեգնած ապստամբության կամ հեղափոխական ալիքի մասին հոդված է հրապարակել: Հետաքրքիրն այն է, որ հոդվածը սկսվում է Եգիպտոսի տապալված առաջնորդ Հուսնի Մուբարաքի՝ Բաքվում գտնվող արձանի մասին հիշատակումով: Ըստ «Ազադլիգ» թերթի՝ «The Newsweek»-ն ընդգծում է, որ Թունիսում, Եգիպտոսում եւ Լիբիայում տեղի ունեցող իրադարձությունները 1990-ականներին արեւելյան Եվրոպայի ժողովրդական շարժումների կրկնությունն են, եւ «շատ մեծ հավանականություն -կա, որ Մերձավոր Արեւելքում եւ Հյուսիսային Աֆրիկայում բռնկված ապստամբության ալիքը չի սահմանափակվի միայն այդ աշխարհագրութ-յամբ... որ իշխանափոխությանն ուղղված գործողություններ կիրականացվեն Ադրբեջանից մինչեւ Զիմբաբվե ընկած տարածքում»: Ադրբեջանի իշխանությունը հակահեղափոխական լուրջ քարոզարշավ է սկսել, հատկապես ուսանողության շրջանում եւ պետական հիմնարկություն-ներում: Ցուցում է տրվել, որ արաբական հեղափոխությունների դեմ հավաքներ անցկացնեն: Ուսանողներին ասվում է, որ ԱՄՆ-ն ցանկանում է «խառնել» Ադրբեջանը եւս, ու չի կարելի երկրի ազգային շահերը զոհել... հանձնարարվել է սոցիալական ցանցերում չընկնել «ԱՄՆ-ի մարդկան-ց» թակարդը: Սպառնացել են, որ հեղափոխական գործընթացներին մասնակցելու դեպքում ուսանողները կհեռացվեն բուհերից, աշխատողները՝ հիմնարկներից:«Ազադլիգ»-ը գրում է նաեւ, թե «ամբողջ քաղաքակիրթ աշխարհի կողմից դատապարտված Լիբիայի նախագահ Քադաֆին եղել է Ադրբեջանի իշխանության թանկագին ժառանգորդների ցուցակում»: Ճիշտ է, Ադրբեջանի իշխանությունը ժամանակ չի ունեցել Մուբարաքի նման նրա հուշարձանն էլ կանգ-նեցնել Բաքվում, բայց «Քադաֆին մշտապես գտնվել է Ադրբեջանի իշխանության սրտում»:Շատերը կարծում էին, թե Ադրբեջանի քաղաքական համակարգի հիմնադիր հանգուցյալ Հեյդար Ալիեւը միայն Թուրքիայի նախկին նախագահ Սու-լեյման Դեմիրելի հետ է «բարեկամ եւ եղբայր» եղել: Բայց դեռ 2000թ. լիբիական պատվիրակության ընդունելության ժամանակ նա ասել է, որ հիացած է իր «բարեկամ եւ եղբայր» Քադաֆիի՝ Աֆրիկյան միություն ստեղծելու ջանքերով, որը պետք է միավորի 700 մլն. մահմեդականների...Հետաքրքիր մի լուր է հրապարակվել վերջերս, ըստ որի Իլհամ Ալիեւը Բելառուսի պետական համալսարանի պատվավոր դոկտոր է: Իսկ նման կոչման 2 պետության ղեկավար են արժանացել՝ մեկն Ալիեւն է, մյուսը՝ Քադաֆին... Ըստ երեւույթին «հեղափոխական ալիք» արտահանող Վաշինգտոնին նույնպես հուզում է այս հարցը, որ եթե Մուամար Քադաֆին եղել է Հեյդար Ալիեւի բարեկամն ու եղբայրը, ապա ի՞նչն է միավորում Իլհամ Ալիեւին ու Լիբիայի ղեկավարին... Արամ Ավետյան «Լուսանցք» թիվ 8 (184), 2011թ.Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

քյալյանը հտեւանք է փտախտի - «Լուսանցք-ի գլխ. խմբագիր Արմենուհի Մելքոնյան

Գրել է Լուսանցք

04-03-2011

քյալյանը հետեւանքն է փտախտի Բժշկականի ռեկտոր Գոհար Քյալյանը ուսանողների հետ հանդիպման ժամանակ, ինչպես փոխանցում է «Հրապարակ»-ը, այսպիսի արտահայտություն է արել. «Մենք ձեզ համբալ չենք ուզում դարձնել, բժիշկ ենք դարձնում ձեզ, իսկ Հայաստանում բոլորը համբալ են: Ձեր մայրենիով գնացեք յարմրկա, յարմրկայում մի բան ծախեք, որտեւ ըտեղ բավական ա մայրենին, դուք պետք է սովորեք ռուսերեն, անգլերեն»: Ընթերցողը կկատաղի, կզայրանա, կփրփրի: Ինչպես եւ ես, երբ կարդացի այս տողերը: Բայց տեսեք՝ իրականում ինչ է կատարվում: «Հայաստանում բոլորը համբալ են»: Այս նախադասությունը արտաբերում է բարձրագույն ուսումնական հաստատության ռեկտորը: Նորմալ երկրում կրթության նախարարը (կամ՝ նրանից վերեւ գտնվողները) նրան անմիջապես համբալ կսարքեր ու ամեն ինչ կաներ, որպեսզի ռեկտորը պատասխանատվության են-թարկվեր մայրենին ու հայրենիքն անարգելու համար: Նորմալ երկրում: Բայց գոհարքյալյանն ընդամենը հետեւանքն է այն ամենի, ինչ արեցին կրթության նախարարը, կառավարությունը, ԱԺ-ն ու երկրի նախագահը: Նրանք մեր երկրում օտարալեզու դպրոցներ բացելու թույլտվություն տալուց առաջ հանրությանը փորձեցին համոզել ու ներշնչել, որ հայերենը մրցունակ լեզու չէ, հայերենը բավարար է միայն «յարմրկաներում» աշխատելու համար: Հանրությանը, իհարկե, չհամոզեցին, բայց օտարալեզու դպրոցներ բացելու համար համապատասխան օրենքներում փոփոխություններն արեցին: Ու քանի որ ներքեւները միշտ հաճոյանում են վերեւներին, ուստի գոհարքյալյանն իրականում «քյալ-քյալ» ասաց այն, ինչ քաղաքակիրթ ա-սելով արեցին վերեւները: Ու քանի որ վերեւներում տեղյակ էլ չեն, որ «յարմրկաներում» նաեւ աշխատում են ուսյալ ու գրագետ մարդիկ՝ հացի խնդիր լուծելու համար, թույլ են տալիս, որ քյալյանը նրանց համբալ ասի: Դե, գործիքները միշտ հրամանները քոռ-քոռ կատարող են, ի՜նչ իմանան, որ այդ «յարմր-կաները» իրենց վերեւների վարած տնտեսական քաղաքականության հետեւանք են: Բացի այդ՝ եթե նույնիսկ տոնավաճառներում աշխատողները ուսյալ մարդիկ էլ չեն, սարսափելի չէ. պարտադիր չէ, որ բոլորը գիտնական ու ակադեմիկոս լինեն: քյալյանը մի հարցում է մասամբ ճիշտ, բոլորը համբալ են, բայց՝ ոչ Հայաստանում: Հավանաբար իր շրջապատում, որովհետեւ դա է վկայում իր վարքը: Երեւի իր շրջապատում (ընտանեկան, անձնական կամ բակային, հարեւանական կամ նախարա-րական, բարեկամական, ընկերական եւն) ասել է՝ բոլորդ համբալ եք, ձայն հանող չի եղել, համոզվել է, որ ճիշտ է: Բայց կորցրել է իր չափի, ծավա-լի ու տեղանքի զգացողությունը եւ շրջապատը Հայաստան է կարծել: քյալյանը հենց տեղանքի զգացողությունը վերագտնի, կհասկանա, որ ի՛ր մայրենին (ծագումը թող մասնագետները որոշեն) ի՛ր շրջապատի մայրենին է՝ բառապաշար, որ ընդամենը 15-20 ժարգոնային բառից է բաղկացած: Հիմա դա իր ու իր պեսների մայրենին է՝ իսկը համբալի լե-զու, ի՜նչ կարող ես անել: Ասում է այն, ինչ տեսնում է: Ասում է այն, ինչ թույլ են տալիս, որ ասի: քյալյանը հետեւանքն է փտախտի: Իսկ այս դեպքում հետեւանքի դեմ պայքարելն իզուր է ու անիմաստ: Բուժումը գիտենք որն է: Կտրում են-գցում: Ու շա՛տ ավելին են կտրում:Խո՜րն են կտրում: Թեեւ սա էլ ժամանակավոր է: Փտախտի դեպքում պատճառն ու հետեւանքը այնքա՜ն խառնված են: Մնում է ընդհանուր կտրել-գցել: Բերել նորի՛ն: Առողջի՛ն: Արմենուհի Մելքոնյան «Լուսանցք» թիվ 8 (184), 2011թ.Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Ազգայնական բեւեռ՝ առանց ընդդիմադիր եւ իշխանական մոլուցքների - ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյան

Գրել է Լուսանցք

04-03-2011

Հայկական տեսանկյուն – Ազգայնական բեւեռ՝ առանց ընդդիմադիր եւ իշխանական մոլուցքների Մեր երկրում ընդդիմություն ասվածը տասնյակ տարիներ գոյատեւում է ժողովրդավարական, համամարդկային հորջորջվող արժեքների հաստատման (իհարկե՝ իրականում սեփական իշխանությունն ունենալու) պատրվակով: Այո՛, գոյատեւում է ու հե՛նց՝ պատրվակով: Այդպես է լինում, քանզի օտար խնամակալներն այլ բան թույլ չեն տա, իրենք էլ այլ կարգավիճակի պատրաստ չեն... Ազգային ուժերի անվան տակ երկրում հիմնականում իրացվում են արտաքին ուժերի՝ «միջազգային հանրություն» կոչվածի նպատակները... Ազգային ու համազգային որակումներով մեր հայրենիքում զանգվածաբար գոյատեւում են եւ՛ ընդդիմադիր եւ՛ իշխանական հիմնական ուժերը: Նրանք են գոյատեւում, քանզի արտաքին սնողը «պետական», «ազգային», «բարեգործական», «հասարակական», թե այլ օգնություն-օժանդալություննե-րը հենց այդ ուժերին է ցուցաբերում, եւ դրանք էլ համարվում են «միջազգային հանրության» հայկական մասը՝ իրականում հայկական ոչինչ չդրսեւորելով: Իսկ ազգային բնույթի ընդդիմադիր եւ իշխանական պոռթկումներն ընթացքում հաճախ դառնում են վաղանցիկ ոգեմտացնծական երեւույթներ... Դե՜ հասկանալի է, հայի գենը մերթ ընդ մերթ խոսում է, բայց... ժողովրդավարական արժեքներ ասվածը եւ համաշխարհային դրամավարկային կլանը ներդրում-կաշառքներով կարգավորում է առաջ եկած ազգային պրպտումները...Մարդկանց մի տեսակ կա, որին այդ ժողովրդավարական արժեքներ ասվածի եւ համաշխարհային դրամավարկային կլանի տերերը կարողանում են գենետիկ փո-փոխությունների ենթարկել...Հայաստանում ընդդիմադիր ուժերը կամ բացառապես նախկին իշխանավորների ենթակայության տակ են գործում ու զանգվածներին արբեցնում են անցյալի սին կարոտաբաղձությամբ, կամ էլ՝ որոշակի ժամանակահատված այլոց նկատմամբ այլընտրանքային ընդդիմադիր աշխատելով... հանկարծ դառ-նում են տվյալ իշխանության մասը: ՀՀՇ-ական իշխանության՝ ՀՀ 1-ին նախագահ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանի օրոք, ազգային բեւեռում հայտնված, «շարժվելու» որոշակի հնարավորութ-յուն ունեցող ուժերը ՀՀԿ-ն (Նժդեհյան ցեղակրոն ուսմունք) եւ ՀՅԴ-ն (Հայ դատի խնդիրներ) էին, իհարկե, այլ ազգային ուժեր էլ կա-յին (այդ թվում՝ հայ արիականները, ազգայնականները), բայց գործելու հնարավորությունները սակավ էին...… Ազգային ընդդիմադիրի կեցվածք ընդունածները փորձում էին համախմբել իշխանության դեմ հանդես եկող հատվածներին, բայց բոլորիս հայտնի է, որ այդ ժամանակներում ՀՀԿ-ն մաս կազմեց իշխանությանը (ՀՀԿ նախագահ Աշոտ Նավասարդյանի օրոք), իսկ ՀՅԴ-ն հալածվեց եւ մեկու-սացավ քաղաքական ասպարեզում... Հետո եկան ՀՀՇ-ի պառակտման ժամանակները, եւ ՀՀԿ-ն, արդեն ՀՀ 2-րդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի օրոք (իհարկե՝ առավելապես վարչապետ Վազգեն Սարգսյանի ջանքերով) ամրապնդվեց իշխանության վերնախավում: ՀՅԴ-ի գործունեությունն էլ վերականգնվեց: Իսկ 1999թ. մայիսի 27-ի ահա-բեկչությունից հետո ՀՀԿ-ն՝ ի դեմս վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանի, դարձավ երկրի ղեկավար ուժերից մեկը: ՀՀ 1-ին եւ 2-րդ նախագահների մրցապայքարում արձանագրվեց 3-ամյա վաղեմության մարտիմեկյան ողբերգական իրողությունը, եւ Լեւոն Տեր-Պետրոսյանին իշխանության բերող արտաքին ուժերը նետվեցին գրոհի... Թվում էր՝ այլեւս ոչինչ չի խանգարի նախկին նախագահին, բայց փաստ է, որ մենք ունեցանք ՀՀ 3-րդ նախագահ՝ Սերժ Սարգսյան: Այսպես եղավ, քանզի «միջազգային հանրություն» կոչվածը տվյալ պահին բավարար համարեց Հայաստանի գլխին եկած մարտիմեկը...…Այժմ էլ ընդդիմություն-իշխանություն հակամարտությունը մի նոր շրջապտույտի մեջ է հայտնվել, այս անգամ ՀՀ 1-ին եւ 2-րդ նախագահ-ների եւ 3-րդ նախագահի միջեւ:Ընդդիմադիր դաշտում ՀՀ 1-ին նախագահի հովանու ներքո գործող ՀԱԿ-ՀՀՇ-ին չկարողացավ իրապես հակակշռել իշխանությունից հեռացած ՀՅԴ-ն, որը պիտի որ սատարեր ՀՀ 2-րդ նախագահին, ուստի ստեղծվեց ԲՀԿ-ն:Բայց իշխանության հերթական տրոհման փորձն այս անգամ լուրջ հաջողություն չունեցավ, եւ ՀՀ 3-րդ ու 2-րդ նախագահները (ՀՀԿ-ն եւ ԲՀԿ-ն) դեռեւս միասին են: Իսկ ՀՅԴ-ն նորից չկարողացավ ազգային քաղաքական բեւեռ ձեւավորել:Հիմա վերստին ընդդիմադիր եւ իշխանամետ շարժումներ ու քաղաքական կառույցներ են ծնվում, վերհառնում եւ կազմակերպությունների միավորումներ են տեղի ունենում, բայց քաղաքական ասպարեզը չի կարողանում անկախանալ ՀՀ 1-ին, 2-րդ եւ 3-րդ նախագահների հսկողութ-յունից...Լավ է, թե վատ, այստեղ չենք մանրամասնի, գուցե այլ առիթով կանդրադառնանք, պարզապես մեկ նախադասությամբ կբնութագրենք՝ անպտուղ է այս ի-րողությունը:Մենք բազմիցս փորձել ենք երկրին օդ ու ջրի պես անհրաժեշտ ազգայնական բեւեռը ձեւավորել (այլոք՝ նույնպես), բայց միջազգային պարտադրանքի աչալուրջ առկայությամբ դա միշտ բարդություններ է ունենում: Ուժային կառույցների ճնշումները, ձերբակալություննե-րը, բանտարկությունները, տարբեր բնույթի (այդ թվում՝ դրամա-տնտեսական եւ լրատվական) սահմանափակումներն ու այլ ահաբեկումները ժամանակ եւ հնարավորություն գրեթե չեն տալիս: Բայց պե՛տք է արվի դա: Հայաստանը չի՛ կարող առանց հզոր արմատական ազգայնական ուժի առկայության հա-կադրվել տարաբնույթ միջազգային հարձակումներին: Իշխանությունները եւ հիմնական ընդդիմադիր ուժերը զգուշանում են միջազգա-յին ճնշումներից, ինչը հայ ազգայնականներին երբեք չի հետաքրքրում... Համակարգային միջազգային ճնշումն անցել է բոլոր սահմանները, եւ գենախեղվող ազգը երկվության մեջ է հայտնվել կյանքի բոլոր ո-լորտներում՝ քաղաքական, գաղափարախոսական, լեզվա-կրթական, սոցիալական եւն:Այսքանից հետո այլեւս զարմանալի չէ հին ու նոր ղեկավարների հովանավորությամբ գործող զանգվածների տրամաբանությունը: Ո՛չ, նրանք չեն մոռացել հների թալանն ու անարդարությունները, նորերինը՝ առավել եւս, բայց կարոտ են փոխելու այս դժվարին իրավիճակը եւ անզո-րությունից մասնակցում են բոլոր տիպի ընդվզումներին: Իսկ սա ամենավտանգավորն է:Վստահ եմ, եթե մարտիմեկյան դեպքերց հետո ՀՀ 1-ին նախագահը վերադառնար իշխանության, ապա առնվազն 1 ամիս անց մի նոր իշխանափոխության ալիք էր բարձրանալու (քանզի իրապես ոչինչ չէր փոխվելու), իսկ մարդիկ ապշելու էին՝ թե ո՞վ համոզեց իրենց իշխանության բերել նրան, ումից արդեն մեկ անգամ խաբվել էին... Բայց միաժամանակ պայքար կծավալվեր ՀՀ 2-րդ նախագահին իշխանության բերելու համար, ում պատ-րաստ էին Հաագայի միջազգային դատարան ներկայացնել...  Ինչեւէ, այսօր ունենք ՀՀ 3-րդ նախագահ, ով արտաքին հարցերում կարծես փորձում է ազգային քաղաքական բազմաբեւեռ գործունեություն ծա-վալել, սակայն, թերանում է ներքին կյանքի բարեփոխումներն իրականացնելու առումով:Իսկ սա հնարավոր ազդակ է նոր խմորումների: Այլեւս ոչ մի որակումից չվիրավորվող, քաղաքական դիակի վերածված օտարամոլ «ազգային» տարրը նո-րից փորձում է ջղաձգվել, սակայն, ինչպես վերը նշվեց, սա հաջողելու պարագայում կհանգեցնի ընդամենը հոգեդարձի, որի դեպքում տան-ջանքն ավելի դաժան է լինում... Միջազգային «...եղբայությունը» ամեն ստորության դիմում է (պարզ է՝ ոչ միայն ՀՀ-ում), որպեսզի սահմանափակի պետությունների ազատությունն ու ազգերի գիտակցությունը: Ամեն սադրանքի գնում է, միայն թե չլինի ազգ, հայրենիք, մշակույթ, լեզու, հավատք... այս սրբությունները սարսափեցնում են ապազգային տարրերին: Ուստի՝ մեկ անգամ եւս բարձրաձայնում եմ Հայ ազգայնական քաղաքական բեւեռի հզորացման անհրաժեշտության մասին եւ կոչ անում իշխանական, ընդդիմադիր եւ չեզոք դիրքում հայտնված բոլոր ուժերին՝ հոգ տանել, որ այս խնդիրը մեկընդմիշտ լուծվի Հայաստանում: Իսկապե՛ս լուծվի: Քանզի ձեւական բնույթի բոլոր կազմավորումները արագ բացահայտվում եւ ոչ թե օգուտ, այլ վնասարար ազդեցություն են ունենում՝ միաժամանակ հավատը սասանում իրական ազգայնականության հանդեպ:Ոմանք նշում են, թե մարդկանց եւ միջոցների հոծ քանակություն է պետք այս խնդրին լուծում տալու համար: Բայց հիշեցնենք այդ ոմանց, որ մինչ այսօր իրենց մերթընդմերթ ազգային դրսեւորած իշխանական ՀՀԿ-ն ընդամենը մի քանի տասնյակ մարդուց էր բաղկացած, երբ ՀՀՇ-ի ղեկավարման տարիներին միացավ իշխանությանը, իսկ ՀՅԴ-ն նման մի քանի տասնյակով էլ իր գործունեությունը սկսեց ՀՀ-ում...Այնպես որ, հայ ազգայնականները կարող են վստահ լինել, որ երկրում այս խնդիրը ճիշտ գնահատվելու դեպքում իրենք ավելի մեծ թիվ կհավա-քեն, քան նշված քաղաքական կառույցները: Հայ ազգայնականներն ավելի խորքային են ընկալվում եւ ընդունվում հայության բոլոր՝ հայաստան-յան ու սփյուռքյան հատվածներում, քան՝ ժամանակին հիշյալ ուժերն են ընկալվել: Մի բան էլ պետք է հստակ տարանջատել ազգայնականությունից: Դա ավելորդ ու անկապ պիտակավորումներն են՝ է՛լ ազգայնամոլ, է՛լ ֆաշիստ ու նացիստ, է՛լ... Ազգայնականն իր ազգի եւ հայրենիքի պաշտպանն է, առանց այլոց նմանատիպ իրավունքի բացառման: Ազգայնականն իր տեսակի զար-գացման եւ երկրի զորացման խնդիրը չի լուծում այլոց խեղման եւ տարածքների անբնական ծավալապաշտության հաշվին: Ազգայնականը հակաբնական ու անմարդկային չէ...Մեզ՝ ազգայնականներիս, նման սին մեղադրանք ներկայացնողները այսօր արհեստական ազգեր են ձեւավորել, խեղել մարդկային բնական զարգացման ընթացքը եւ տարածքային ծավալապաշտության մոլուցքից հիվանդացել են ու այս բոլոր մեղադրանքները մեզ են ուղղորդում: Սա էլ է մտածված ու գիտակցված, եւ մնում է մենք ազգովի՛ հասկանանք այս իրավիճակը:Ազգայնական ուժերը գործում եւ աջակցում են իրենց պետություններին ու հանրությանը նույնիսկ այնպիսի ժողովրդավար հռչակված երկր-ներում, ինչպիսիք են Ֆրանսիան, Գերմանիան, Իտալիան, Բելգիան, Հոլանդիան, Շվեդիան՝ էլ չենք ասում Ռուսաստանը ու անգամ՝ հենց ԱՄՆ-ն... Արմեն ԱվետիսյանՀայ Արիական Միաբանության առաջնորդ «Լուսանցք» թիվ 8 (184), 2011թ.Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում