| Գրել է Լուսանցք | |
| 23-04-2011 | |
Պետություն, վերահսկի՛ր պաշտոնյայիդ վարքագիծը – Հայոց Ցեղասպանության թանգարանի տնօրենը վտանգավոր է համարում «ցեղասպանություն» բառըՍփյուռքահայ մտավորականներն առաջարկում են Հայկ Դեմոյանին հրապարակայնորեն կարգի հրավիրել 2011թ. մարտի 30-ին ՀՀ ԳԱԱ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի (ՀՑԹԻ) տնօրեն Հայկ Դեմոյանը, գտնվելով ԱՄՆ-ում, հարցազ-րույց տվեց «Վերադարձ Հայաստան» (Return to Armenia) հեռուստահաղորդման հեղինակ Հարութ Բռոնոզյանին: Հազարավոր կալիֆոռնիաբնակ հա-յեր ապշահար ունկնդրեցին, թե ինչպես Հ. Դեմոյանը հաղորդման ուղիղ եթերն օգտագործեց՝ ցեխ շպրտելու համար բարի համբավ վայելող բազմաթիվ մարդկանց վրա: Նախ, Հ. Դեմոյանը մերկապարանոց մեղադրանքների մի անհեթեթ շարան ներկայացրեց Հայաստանում ու Սփյուռքում հարգանք վայելող ճանաչված գիտնական, «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի հիմնադիր տնօրեն, քաղաքագիտության դոկտոր Արմեն Այվազյանին՝ նրան անվանարկելով ոչ ավել, ոչ պակաս՝ «խառնակիչ», «սնափառության մոլուցքով տառապող մարդ», «ոհմակի ղեկավար», «պետական հանցագործ»: Հ. Դեմոյանի մատուցմամբ՝ Ա. Այվազյանը «ստեղծել է մի գիշատիչ խումբ, որը նպատակ ունի հայության շրջանում տարբեր բաժանարար գծեր անցկացնել»: ՀՑԹԻ-ի տնօրենի այս անհիմն եւ անզուսպ պոռթկումները պարզապես քստմնելի են: Նույնչափ դատապարտելի են նրա վիրավորանքներն՝ ուղղված Ա. Այվազյանի բազմաթիվ հայրենաբնակ ու սփյուռքահայ գործընկերներին: Մեզ՝ Ա. Այվազյանի երկարամյա գործընկերներին ու բարե-կամներին, Հ. Դեմոյանը համարձակվեց, իր իսկ բառերով՝ «դիագնոզ» դնել, անվանելով «հոգեկան հիվանդներ», «գիշատիչ խումբ», «ոհմակ» եւ այլն: Վստահեցնում ենք, որ եթե նա փոքր-ինչ ավել ժամանակ գտնվեր ԱՄՆ-ում, ապա դատական կարգով պատասխանատվություն տալուց չէր խուսափի: Հ. Դե-մոյանը երկիցս Ա. Այվազյանին մեղադրեց «պետական հանցագործություն» կատարելու՝ «եւ՛ Ծիծեռնակաբերդը, եւ՛ ՀՀ-ն խայտառակելու» մեջ, միակ փաստարկ բերելով այն, թե իբր Ա. Այվազյանը, թուրքական մամուլի վրա հիմնվելով, առաջինն է հայտարարել, որ 2008թ. սեպտեմբերի 6-ին Թուրքիայի նախագահի Երեւանում գտնվելու օրը՝ Հայաստան-Թուրքիա ֆուտբոլային հանդիպման ժամանակ՝ Ծիծեռնակաբերդի Հայոց Եղեռնի հուշարձանի լույսերը մարվել են: Սակայն, որքան էլ Հ. Դեմոյանը զբաղվի թուրքավայել ժխտողականությամբ, իրականությունն այն է, որ այդ օրը Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի լույսերն իսկապես հանգած են եղել, ինչն էլ նկարահանել, արձանագրել ու վավերագրական ճշգրտութ-յամբ հիմնավորել են «Երկիր-Մեդիա» հեռուստաընկերության թղթակիցներն իրենց՝ «Եթե «հյուրընկալություն», ապա լիարժեք...» տեսահա-ղորդման մեջ (29.09.2011թ.), որը զետեղված է նաեւ «Յութուբ» կայքի հետեւյալ էջերում՝ http://www.youtube.com/watch?v=5ftbYEc4lE4; http://www.youtube.com/watch?v =qukOXF–8zg: Ահա ընդամենը մի քանի մեջբերում այդ հաղորդումից. «Խաղի ընթացքում, Ծիծեռնակա-բերդի բարձունքում անցկացվող բողոքի ակցիան լուսաբանելու նպատակով, մեր նկարահանող խումբը շուրջ 2 ժամ ստիպված էր աշխատել կիսախավա-րում: Առաջինը, որ ուշադրություն էր գրավում այն էր, որ այգու մնացած հատվածներն ավելի լավ էին լուսավորված, քան հուշարձանը: Ու եթե չլինեին հավաքվածների ձեռքի ջահերն ու մարզադաշտի մեծ լուսարձակներից Ծիծեռնակաբերդ հասնող լույսը, խավարն իրոք անանցանելի կլի-ներ: Ինչպես ասում են մեր աչքերով տեսածին հավատալու համար, եւս մեկ անգամ, երեկոյան նույն ժամին այցելեցինք Ծիծեռնակաբերդ եւ համոզվե-ցինք, որ սեպտեմբերի 6-ի երեկոյան Եղեռնի հուշահամալիրի լուսավորությունը տարբերվում էր մնացած օրերից: 2 տեսանյութերի հա-մեմատությունը վկայում է, որ այդ օրն այգում վառվել են միայն լապտերները, իսկ հուշարձանը լուսավորելու համար այստեղ տեղադրված հզոր լուսարձակները չեն աշխատել: ...Այսպիսով, ձեռնպահ մնալով գնահատականներից, պարզապես կատարվածն ընկալենք ֆուտբոլային հանդիպմանն ընդառաջ ՀՖՖ տարբերանշանի փոփոխության համատեքստում՝ իբրեւ հյուրընկալության հերթական դրսեւորում»: Նույն այս հաղորդման ըն-թացքում «Երկիր-Մեդիա»-ն ամենայն պատասխանատվությամբ հայտարարել է, որ պատրաստ է դատական կարգով պաշտպանելու իր նկարահանման ու եզրակա-ցությունների ճշմարտացիությունը, կրկնելով իր այդ վճռականությունը եւս մեկ անգամ՝ հոկտեմբերի 9-ին՝ «Ստվերում մնացած» ճշմար-տությունը շուտով կլուսավորվի» հաղորդման ժամանակ: Այսպիսով, գործ ունենք կատարված ցավալի իրողության հետ՝ 2008թ. սեպտեմբերի 6-ին Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի տարածքը զրկված է եղել սովորական լուսավորությունից: Սակայն այդ դեպքում հարց է առաջանում. ինչու՞ է Հ. Դեմոյանը մոռացության մատնում «Երկիր-Մեդիա» հեռուստաընկերության նկարահանած վավերագրական կադրերն ու հաղորդումները, նրանց դատի տալու իր սպառնալիքները, այդ փաստի մասին հայկական մամուլում եղած բազմաթիվ այլ հրապարակումները: Ինչու՞ նա «պետական հանցագոր-ծություն» չի որակում այդ փաստագրական նյութերի հրապարակումը, այլ փոխարենը՝ զրպարտություններ ու վիրավորանքներ շռայլում միայն Ա. Այվազյանի հասցեին: Որեւէ տրամաբանության մեջ չտեղավորվող այս վարքագիծը կարող է ունենալ միայն մեկ բացատրություն՝ Հ. Դե-մոյանին ինչ-որ ուժեր պատվիրել են վարկաբեկել Ա. Այվազյանի կերպարն ու Սփյուռքում վայելած հեղինակությունը եւ նա փութաջանորեն կատարում է նրանց առաջադրանքը: Ստանձնելով միաժամանակ պատմաբանի, քաղաքագետի, էթնոհոգեբանի, ռազմավարագետի, հոգեբույժի, դատախազի ու դատարանի դեր՝ Հ. Դեմոյանը ոչ միայն ի ցույց է դնում իր իրավական գրագիտության տարրական բացակայությունը, այլեւ իսկական գիտության հետ որեւէ կապ չունենալը: Նա նաեւ պատկերացում իսկ չունի, թե ռազմավարական նշանակության պետական հիմնարկի՝ ՀՑԹԻ-ի ղեկավարի պաշտոնը ինչպիսի պատասխանատվությամբ է իրեն օժտել: Իրականությանը չի համապատասխանում ո՛չ Հ. Դեմոյանի այն պնդումը, թե Ա. Այվազյանն առանձին հոդված է գրել լույսերը մարելու փաստի մասին, ո՛չ էլ այն, թե նա քաղել է այդ տեղեկությունը թուրքական մամուլից: Հ. Դեմոյանի բերած բոլոր պնդումներն ու փաստարկները բացահայտ կեղծիք են, այսինքն՝ գործ ունենք ստախոսության հետ:Սակայն, պարզվում է, որ, բացի այդ, նա նաեւ խնդիրներ ունի պրոֆեսիոնալ գիտական էթիկայի պահպանման ու պարկեշտության առումով: Դրանում կարելի է համոզվել՝ կարդալով պատմական գիտությունների թեկնածու Գեւորգ Յազըճյանի՝ «Գիտական բարոյականության ու գիտության մեջ պատե-հապաշտության մասին (Հ. Դեմոյանի «Ղարաբաղը եւ Թուրքիայի ցեղասպանական փորձերը» հոդվածի առթիվ)» գրախոսությունը («Հետք.ամ», 26 մարտի 2011թ., «Ազգ», 9 ապրիլի 2011թ., «Նոյան Տապան», 13 ապրիլի 2011թ.: (Խմբագրության կողմից հավելենք՝ նաեւ «Լուսանցք», ապրի-լի 8-14, 2011թ.)): Նման բարոյական «պաշարով» կերպարի հայտնվելը գիտական ու պետական պատասխանատու դիրքում ինքնին վկայում է Հայրենի-քում տիրող ծայրաստիճան անառողջ հասարակական միջավայրի մասին: Հ. Դեմոյանին, ըստ երեւույթին, թվում է, թե մոռացվել են նրա հակահայ-կական ելույթները, օրինակ, այն՝ թե ինչպես «Երկիր-Մեդիա»-ի թղթակիցների հավաստմամբ՝ «Դեմոյանը Գյուլի այցի օրը, հակառակ բոլոր արգելքներին, Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրում վառված եւ «Հրազդան» մարզադաշտում երեւացող ջահեր վառելու ակցիան բնութագրել էր իբ-րեւ վանդալիզմ» (««Ստվերում մնացած» ճշմարտությունը շուտով կլուսավորվի», «Երկիր-Մեդիա», 9.10.2008թ.), թե ինչպես էր նա պաշտպանում թուրքական վաղեմի ծրագրի՝ հայ եւ թուրք պատմաբաններից բաղկացած հանձնաժողով ստեղծելու ծրագիրը, հնարավոր նկատում Հայաստանի եւ Թուր-քիայի դաշնակից պետություններ դառնալը (www.regnum.ru/news/896314.html), կոչ անում «չքաղաքականացնել ցեղասպանության ճանաչու-մը» (http://www. arka.am/rus/politics/2008/09/13/11159.html), հայտարարում՝ «Որպես Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօ-րեն եւ այդ ոլորտի փորձագետ՝ ես «ցեղասպանություն» բառի օգտագործման մեջ լուրջ վտանգ եմ տեսնում, քանի որ դա ձեռնածությունների ա-ռիթ է տալիս» (http://www.panarmenian.net/arm/politics/news/31015/), «Էկոնոմիստ» հանդեսին հայտնում, թե իբր Մուստաֆա Քեմալ Աթա-թուրքը «Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ եւ նրանից հետո օսմանյան ուժերի զանգվածային կոտորածից փրկել է հարյուրավոր հայ կանանց եւ երեխաների» («Kemal Ataturk, father of modern Turkey, rescued hundreds of Armenian women and children from mass slaughter by Ottoman forces during and after the first world war.») (http://www.economist.com/ node/ 12304946?storyid= E1TNPDQJQG&CFID=16174 4713 &CFTOKEN=30139637): Եվ ոչ մի խոսք չասելով այն մասին, որ Մուստաֆա Քեմալն իրականում հայ ժո-ղովրդի գլխավոր դահիճներից էր, ում հրամանով Արեւելյան Հայաստանում միայն ոչնչացվել են 200.000, Զմյուռնիայում՝ տասնյակ հազա-րավոր հայեր, չեղյալ է հայտարարվել Սեւրի դաշնագիրը, ամրապնդվել են ցեղասպանության հետեւանքները: Հ. Դեմոյանի այս հայտարարութ-յուններն այլ կերպ չես անվանի, քան իսկական պետական եւ ազգային դավաճանություն: Իսկ այսօր Հ. Դեմոյանը սկսել է հակաթուրքական ճառեր կար-դալը... Սակայն, մեզ ամենից շատ անհանգստացնում է մեկ այլ երեւույթ, այն՝ որ ՀՀ պետական պաշտոնյան, այն էլ Սփյուռքում, ընդգծված ինք-նավստահությամբ 2 անգամ «պետական հանցագործ» հռչակեց վաստակ ունեցող հայաստանաբնակ գիտնականին եւ հասարակական գործչին՝ Ա. Այվազյանին: Սա ի՞նչ է՝ միայն Հ. Դեմոյանի հոգեկան անհավասարակշռության սանձարձակ դրսեւորու՞մ, թե՞ նաեւ ՀՀ պետական որոշ շրջանակներում ծրագրված քա-ղաքական հալածանքների ծավալում Ա. Այվազյանի դեմ: Այս հարցի պատասխանն ակնկալում ենք ստանալ Ձեզանից՝ Հ. Դեմոյանին հրապարակայնորեն կարգի հրավիրելու միջոցով: Եթե Հ. Դեմոյանն աշխարհով մեկ զրպարտություն տարածելու ու մանկամտորեն դատախազական կեցվածք ընդունելու դի-մաց չստանա պատշաճ գնահատական իր վերադաս պետական ու գիտական կառույցներից, ապա ստիպված կլինենք եզրակացնել, որ ՀՀ իշխանություններն այ-լեւս ունակ չեն հանդուրժելու նույնիսկ ակադեմիական մտքի ազատությունը եւ որդեգրել են Ա. Այվազյանի դեմ քաղաքական հետապնդումների գործելաոճ՝ ընկալելով նրա բազմաթիվ պատճառաբանված քննադատական ուսումնասիրություններն ու ելույթները (մասնավորապես՝ հայ-թուրքական «հաշտեցման» ձախողված քաղաքականության վերաբերյալ) որպես «պետական հանցագործություն»: Իսկ նոր 1937թ., այն էլ գիտության բնագավառում, մենք երբեք չե՛նք հանդուրժի: Հ.Գ. - Սույն նամակը պատրաստ էր առաքման, երբ «Նոյան տապան» լրատվական գործակալաթյան կայքում լույս տեսավ Հայկ Դեմոյանի՝ Գեւորգ Յազըճյա-նի գրախոսությանն ի պատասխան գրված «Գիտության սանիտարները կամ անբուժելի մեծամտության վնասները» զազրախոսությունը: Այս գրության մեջ Հ. Դեմոյանը, փոխանակ՝ գիտական բանավեճի էթիկան պահպանելով պատասխանի իր ըննդիմախոսին՝ Գ. Յազըճյանին, վերջինիս հասցեին անպարկեշտ վիրավորանքների հեղեղ է տեղում ու, կրկին դատախազական վեղար հագած, առանց որեւէ հիմքի ու պատճառի, դարձյալ իրեն թույլ է տալիս շուռ գալ Ա. Այվազյանի դեմ, մեղադրելով նրան ոչ ավել, ոչ պակաս, քան «դավաճանական արարքի» մեջ... Միհրան Կեհեյան, Լոնդոն Ռիփսիկ Քիրամիջյան, Լոս Անջելես Լաուրա Մելիքյան, բժշկական գիտությունների թեկնածու, Լոս Անջելես Հարո Մհերյան, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր, Լոս Անջելես Համլետ Ներսեսյան, Լոս Անջելես Բագրատ Նազարյան, Լոնդոն Ստեփան Սարգսյան, Լոս Անջելես Առլետ Վերդի, Լոս Անջելես Հ.Գ.-խմբ. կողմից - Խնդրո առարկայի շուրջ բանավեճը շարունակվում է (տե՛ս «Լուսանցք», թիվ 13, 14, 2011թ.): Սփյուռքահայ մտավորականնե-րի՝ ՀՀ նախագահին, ԱԺ նախագահին, գլխավոր դատախազին, առողջապահության եւ սփյուռքի նախարարներին, ԳԱԱ նախագահին ու ԵՊՀ ռեկտորին հասցեագրված բաց նամակը տպագրում ենք առանց կրճատումների: Հայկ Դեմոյանին էլ արտահայտվելու հնարավորություն կտանք: Հիշեցնում ենք՝ կողմերից ոչ մեկը չպետք է խախտի թերթի սկզբունքը, այն է՝ պետք է պահպանի պատշաճության սահմանը: «Լուսանցք» թիվ 15 (191), 2011թ.Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում |
Sunday, April 24, 2011
Պետությու'ն, վերահսկի՛ր պաշտոնյայիդ վարքագիծը... Սփյուռքի մտավորականների բաց նամակը
Ապազգայիննե'ր, թաթներդ հեռու՛ հայ ազգայնականներից... - ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյան
| Գրել է Լուսանցք | |
| 23-04-2011 | |
| Ապազգայիններ, թաթներդ հեռու՛ հայ ազգայնականներից – Հայ ազգայնականությանը դեմ է միայն թուրքի թերմացքը…Որոշ ստամտավորականներ հաստատ Դարվինի տոհմից են Այն, որ մեր գիտական-մտավորական շրջանակների մի ստվար մասը գիտա-մտաոռական կամ գիտա-մոտավորական կարգի են, առաջինը ես չէ, որ ասել եմ: Եվ միայն մեր սերունդը չէ, որ ստիպված է նկատել սրանց նմաններին: Այսպիսինները բոլոր ժամանակներում էլ եղել են ու գոյատեւում են հենց իրենց բնույթի համաձայն...Հաճախ է հիշվում, թե այս կամ այն «գիտնականը» ու պարզապես «մտավորականը» ինչպես էին ծախվում կամ ծակվում՝ հանուն իրենց բարեկեցիկ կենցաղի ու պայծառ ապագայի... Բայց մեր ժամանակներում էլ շատ բան չի փոխվել՝ գիտա-մտաոռականներն ու գիտա-մոտավորականները կարողանում են դեռ պահպանել իրենց շինծու գոյությունը: Ավելին՝ ճաշակ են թելադրում... Բայց սրա մասին չէ, որ կխոսենք: Առայժմ կանդրադառնանք դարվինիզմի հետեւորդներին:Իրենց քստմնելի բնույթից բացի, մի հետաքրքիր տեսություն էլ են մոգոնել նշածս կարգի «մտավորականները»: Եվ այս տեսությունը հորինել են հենց իրենց սնանկ ու ծախու կերպն արդարացնելու համար: Այդ տեսության համաձայն՝ ազգայնականությունը խիստ վնասակար եւ «հակա»-ամենինչական գաղափարախոսությամբ է առաջնորդվում, ուրեմն բացարձակ ծայրահեղության դրսեւորում է: Որպեսզի այս բթությունն ավելի տեսանելի դարձնեն զանգվածներին, սրանք հատկապես սին մտավորականության դեմ ազգայնականության պայ-քարը փորձում են անձնական հարթությունից տեղափոխել եւ ներկայացնել որպես ազգային պետության դեմ պայքար, իսկ որոշ հիմարկ-ների այդօրինակ ղեկավարիկներն էլ իրենց դեմ պայքարը ներկայացնում են որպես իրենց ղեկավարած հիմնարկի կամ կազմակերպության դեմ պայքար...Ասենք՝ ոմն մի մտավորական կարող է լինել ԳԱԱ գիտնական, ակադեմիկոս..., եւ գրել, թե Ուրարտուն հայկական պետություն չէ, կամ Ջավախքը Վրաստա-նի տարածք է եւ էլի նման բաներ ու իր կամ նման տեսության դեմ պայքարը «դարձնել» ԳԱԱ դեմ պայքար, նույնիսկ՝ համաշխարհային գի-տության դեմ պայքար: Ոմանք էլ կարող են լինել ինչ-որ սոցիալական խավի, գրողների, նկարիչների կամ այլ միությունների ղեկավար-ներ կամ ներկայացուցիչներ, պատասխանատու հիմնարկի կամ, դիցուք, Հայոց ցեղասպանության թանգարանի տնօրեն եւ իր (սխալ գործունեութ-յան) դեմ պայքարը ներկայացնել որպես իր ղեկավարած կազմակերպության դեմ ծավալված պայքար...Մինչդեռ... մեկընդմիշտ պետք է հասկանալ, որ հայ ազգայնականը չի կարող պայքարել ազգային ու պետական նշանակության որեւէ հիմնարկի կամ կառույցի դեմ, իսկ դրանք ղեկավարող անձանց կամ աշխատակիցների դեմ կարո՛ղ է պայքարել՝ ինչպես դա կարո՛ղ են անել բոլորը: Այսպես կյանքում եւ բնականորեն լինում են տարատեսակ մտածողությամբ ընդդիմություններ: Եվ նրանք, ովքեր փորձում են հայ ազգայնականներին ներկայացնել որպես ազգային հաստատությունների (իմա՝ դրանց էության ու գոր-ծունեության) դեմ հանդես եկողների, ապա սրանք մեզ համար ոչ թե պարզապես թուրքի լամուկներ են, այլ՝ թուրքի թերմացքներ... Սրանց ժառանգական գենի մեջ, հայոց պատմության դժվարին ժամանակների ընթացքում, հաստատ թուրքի կամ մեկ այլ թշնամու կողմից մի-ջամտություն-խեղում է արվել, եւ գենը դեռ չի հասցրել ինքնամաքրվել:Հայ ազգայնականության այս կամ այն ներկայացուցչին կարելի է ազգայնական համարել կամ չհամարել, կախված նրա գործից ու կեցակարգից, բայց հայ ազգայնականության դեմ առհասարակ խոսելը միայն թշնամու գործ է, արտաքին թե ներքին՝ կարեւոր չէ: Իսկ այն մտաոռականները, որոնք հայ ազգայնականներին փորձում են համեմատել հատկապես թուրք կամ ադրբեջանցի ազգայնականների հետ, ապա այդ «մտավորականների» նախնիները միանշանակ թուրքի անկողնում հայտնվածներից են, կամովին, թե զոռով, առոք, թե ցավոք, այլ խնդիր է... Քանզի սրանք, իրենց այդ էությանը հարազատ, նմանություն են տեսնում հայի եւ թուրք-ադրբեջանցու միջեւ... Ավելին՝ ոմանք էլ գե-նախեղման ազդեցությունից բարբաջում են, թե թուրք եւ ադրբեջանցի ազգայնականներն իրենց գլխի համար գին են նշանակել... Այստեղ են ասել՝ «կատվին ասին կեղտդ դեղ է՝ տարավ հորեց»...Հիմա կանդրադառնանք, թե ինչու կատվի օրինակը մեջբերեցինք: Երբ պետության մեջ խոտակերն իրեն մսակերի տեղ է դնում (էլ չասենք՝ որսորդի), ապա սկսում է օրինակները միշտ կենդանիների կամ անա-սունների մասով բերել, քանզի մարդկային որակներից (ուրեմնեւ՝ օրինակներից) շատուշատ հեռու է: Ուստի, դրանց միայն իրենց օ-րինակներով կպատասխանենք այստեղ: Բայց նախ նշենք, որ, իհարկե, կարելի է պարբերաբար ասացվածքներ մեջբերել ու նաեւ կենդանիների վերաբերյալ եղածները նշել, սակայն ոչ ա-մեն անգամ ու ամեն առիթով: Իսկ ամեն անգամ, պատեհ-անպատեհ, դա կարող է անել այն «մարդը», ում հոգուն առավել հարազատ է անասնական բնազդը... Սրանց որ պաշտոնանկ են անում, նմաններն անգամ զուգարանում հետույքները մաքրել անզոր են լինում, ուր մնաց «տղամարդկություն» դրսեւորելու ունակություն ցուցաբերեն...Ում համար կենդանական բնազդը հոգեհարազատ է, ապա նա հաստատ Չարլզ Դարվինի տոհմից է: Իսկ Դարվինի տոհմը, հայտնի է (ըստ իր տեսութ-յան), որ կապիկից է առաջացել... Դե եթե կապիկից մարդ է առաջացել, ապա չի բացառվում, որ կովից, կոկորդիլոսից կամ մեկ այլ կենդանուց էլ առա-ջացած կլինի... Ու ահա սրանց սերունդները չեն մոռանում իրենց կերպը: Սրանք միշտ իրենց նախնիների ձեւին ու բովանդակությանն են հետեւում ու դրանցից էլ վառ օրինակներ են բերում: Ասենք՝ «կովի պես բառաչում է», «օձի պես խայթում է», «ապրում է՝ ինչպես խոզը», «հաչան շունը չի կծում»... եւ այլն: Հատկապես վերջինը շատ են շեշտում, նաեւ երեւի, որ հենց իրենք «շան» պես վախենում են, բայց իրենց հույս են տալիս, թե «կծան չի լինում»... Վերջերս մեկն իր այդ նախ-նու օրինակը եւս «կպցրել» էր հայ ազգայնականներին, հաստատ իբր «կատաղեցնելու» համար (իրենց մտածելակերպի համաձայն): Այս զանգվածային խաչասերվածներին հասկանալու համար մենք՝ հայ ազգայնականներիցս շատերը, սկսել ենք նաեւ լրջորեն կենդանաբանութ-յուն ուսումնասիրել, որպեսզի ի վերջո մեզ շրջապատող կենդանական աշխարհի մարդանման սերունդներին (իբր՝ էվոլյուցիացված) կարողա-նանք իրենց լեզվով պատասխանել, որ գոնե մի քիչ հասկանան... ու քանի որ մարդը նաեւ կենդանու բարեկամն է, ապա կաշխատենք սրանց նաեւ խոր-հուրդներ տալ: Հատկապես վերջին ասացվածքի առումով նշենք, որ մեր ուսումնասիրությունները թափառական եւ վարժեցված (նաեւ տնային) շնե-րի առումով ցույց են տվել, որ՝ 1. Եթե «հաչան շները կծան չեն լինում» հակառակորդ շների նկատմամբ, ապա մեկ այլ բան են անում, ինչը մի քիչ հակաբնական է, անհարմար է, չենք ներկայացնի... 2. Եթե «հաչան շները» հակառակորդ շներին չեն կծում, ապա հաճախ կծում են հակառակորդ շների մայրերին ու զույգերին... Ինչին գուցե ո-րոշ շներ էլ ձգտում են...Բայց քանի որ այս ուսումնասիրությունները մեզ այդքան էլ չհետաքրքրեցին, հետո շներով զբաղվելու այնքան էլ ժամանակ չկար, դադա-րեցրինք հետազոտությունները եւ հիմա խորհուրդ տալու բան էլ չունենք համարյա...…Ինչ մնում է հայկական ազգայնականությունն ընդունելու եւ հասկանալու խնդրին, ապա հայ մտավորականն էությամբ չի կարող ազգայ-նական չլինել, իր տեսակի պահպանման, զարգացման ու հարատեւման խնդիրներով չզբաղվել:Իսկ վերոգրյալ՝ այսքան պարզունակ ու կարճ անդրադարձը միայն այն բանի համար արվեց, որովհետեւ ազգայնականության դեմ խոսում են նաեւ մտավորականներն ու «մտավորականները»: Մի՞թե պարզ չէ, որ հենց ազգայնականներն իրական հնարավորություն ունեն (բացահայտ ընդունելով եւ փայփայելով, որ խոր արմատներ ունեն ազգի մեջ) ազնիվ քաղաքականությամբ առաջնորդվելու եւ ազգային հիմնախնդիրներն իրենց կյանքի առաջնահերթությունը դարձնելով ապրելու համար: Ազգայնականների նպատակը նաեւ այսօրվա ժողովուրդ կոչվածին ազգ դառնալու կարեւորությունը հիմնավորելն է, որպեսզի հաղթահարվի ապազգային անլիարժեքության (թերարժեքության) բարդույթը, ինչպես նաեւ հարյուրամյակներ շարունակ պետականություն չունենալու նվաստացուցիչ հանգամանքը, որպեսզի վերականգնվի կորցրած ազգային նկարագիրն ու արժանապատվությունը, ազգի առաքինությունն ու առաքելությունը...Իսկ թուրքի թերմացքներն ու դարվինիզմի հետեւորդները ազգայնականությունը հիմնականում «բոբոյի» կերպարանքով են ներկայաց-նում: Հանրությունն էլ, ցավոք, անտեղյակ է կամ էլ բացարձակապես չի տարբերակում ցեղակրոնությունը ազգային եսամոլական, այլամերժա-կան ու նվաճողական գաղափարների հավաքածուից՝ փնջից (ֆաշիզմ), ցեղապաշտությունը (ցեղասիրությունը)՝ ցեղամոլությունից (ռա-սիզմ), ազգայնականությունը (ազգասիրությունը, (նացիոնալիզմ))՝ ազգայնամոլությունից (շովինիզմ) կամ հայ-արիականությու-նը (ծագումնաբանությունը)՝ կրոնական գաղափարախոսությունից: Իսկ հայկականությունը նույնիսկ տարակուսանք, ավելին՝ հակազդեցութ-յուն է առաջեցնում հայ կոչված մարդու մեջ, քանզի ապազգային «թույնը» եւ թերարժեքության բարդույթը հիմնականում սպանել են հոգեւոր հային, եթե, իհարկե, նա վերոնշյալ գենախեղվածներից չէ պարզապես...Որովհետեւ այդ գենախեղվածներն են հիմնականում հանուն համաշխարհային ժողովրդավարության (ինչպես ժամանակին հանուն համաշխարհա-յին հեղափոխության)՝ ազգային ամենասուրբ զգացումները, ավանդույթներն ու սովորույթները, պատմական արժեքներն ու իրականութ-յունը միտումնավոր նույնացվում մեծապետական ու անձնապաշտական նկրտումների եւ դրսեւորումների հետ: Իսկ ազգայնական գաղափարախո-սությունը պետք է հենվի ոչ թե հայոց պատմության մի հատվածին, այն էլ՝ պարտադրանքով լեցուն մի արարին, այլ՝ պետք է սնվի ամբողջ պատմության ընթացքում ձեռք բերած իմաստությամբ, արժեքներով, ավանդույթներով՝ կարեւորելով Տեսակի ի սկզբանե Ծագում, Հավատ եւ Բնօր-րան հասկացությունները... Առողջ ու կազմակերպված ազգային պետություններում այս գաղափարներն ու խնդիրները անխոս տեղ կգտնեն, իսկ այս ամենի դեմ պայքա-րողներն իրենց տեղն անգամ չեն գտնի... Նրանց պարզապես դա ցույց կտան: Անկախ կառավարման ձեւից, պետությունը մարմին է ազգի առաքելության իրականացման համար, եւ ազգայնականներն անվերապահորեն աջակից են այդ պետությանը, նրա զորացմանը: Այլ բան է ընդդիմանալը կամ պայքարելը, համակարծիք չլինելով տվյալ իշխանությունների կամ պետական որեւէ ոլորտի ու հատվածի վարած քաղաքականության հետ, սակայն, ո՛չ երբեք հայոց պետության կործանման հաշվին: Պետություն կարող է ստեղծվել ինչպես բազմազգ (նաեւ խառնածին) հանրության, այնպես էլ մեկ ազգի կողմից, յուրաքանչյուր դեպքում այդ անկախ պետությունը ազգերի (կամ բնակիչների) համար ինքնապաշտպանության, բարգավաճման ու հարատեւման միջոց է, սակայն, ոչ երբեք՝ գրավական: Հանրահայտ է, որ ազգերն իրենց պատմության ընթացքում կարող են հետեւել տարբեր դավանանքների, բայց լինել միմիայն մեկ Գենի կրող, մեկ Հայրենիքի տեր: Այս առումով անկախ պետականության գաղափարը նշված միջոցից գրավականի վերածելու համար կարեւորվում է ազգային անկախ պետության (նույնն է, թե ազգային գաղափարախոսությամբ առաջնորդվող անկախ պետության) գոյությունը: Այս առումով փոքրաթիվ ազգերը, բնականաբար, առավել ազգասեր-հայրենասեր (ազգայնական-նացիոնալիստ) պետք է լինեն, քան՝ բազմաքանակ ազգե-րը: Համաշխարհային պատմությունը հավաստում է, որ հակառակ դեպքում նման ազգերն ու պետությունները կործանվում են ազգային ոգու չգոյությունից կամ անբավարարությունից: Այստեղ տեղին է նշել, որ ազգի սոցիալական-տնտեսական բարգավաճումն ու պետության հզորա-ցումը նույնպես կախված է տվյալ իշխանությունների ազգային (մեր դեպքում՝ հայ) լինելու բնույթից, եւ ահա, թե ինչու են ազ-գայնականները ազգերի ներդաշնակ գոյակցության ձեւ համարում ազգ-պետությունները, երբ յուրաքանչյուր ազգ ունի մեկ պետություն՝ անշուշտ, իր բնօրրան-հայրենիքում:Ազգայնականները պատվախնդիր են նաեւ գենետիկ մաքրության հարցում... Պետությունը պետք է լինի միատարր (մեկ ազգ, մեկ պետություն), որպեսզի ծառայի մեկ ազգի, այլապես տարաձայնություններն անխուսափելի են, վկա՝ աշխարհում տիրող խառնաշփոթ իրավիճակը: Մարդկային տեսակները տարբերվում են իրենց էությամբ ու ապրելակերպով (այստեղ հենց մարդկային տեսակներն էլ նկատի ունենք), մեկ պետության ներ-սում հնարավոր չէ իրականացնել օրենքներ, որոնք բավարարեն բոլոր տեսակներին: Այդպես է նաեւ բնական մյուս տեսակների մեջ՝ սպիտակ արջը երբեք չի կարող համատեղ գոյատեւել սեւ կամ գորշ արջերի հետ, ինչպես նաեւ՝ խառնածին սերունդ տալ, թեեւ բոլորն էլ արջեր են, կամ առյուծը չի գոյատեւի վագրի, հովազի հետ, թեեւ բոլորն էլ կատվազգի են... Հայ ազգը պետք է առաջնորդվի միայն իր արարչաստեղծ ծագման, ամբողջական ու բնական հայրենիքում ապրելու եւ ազգային առաքելության հավատամքով, նախնյաց ոգու եւ արյան պաշտամունքով՝ մերժելով որեւէ այլ կրոնահավատքային ու բարոյախրատական ներխուժումն իր մեջ: Սա՛ է պետության, նրա անվտանգության ու պաշտպանության բոլոր մարմինների եւ կառույցների գոյամարտն ու գոյարմատը: Միայն այս-պե՛ս կարելի է դիմագրավել այլասերումից առաջացած, մեր անվստահությունից եւ օտարացումից օգտվող, ժամանակավորապես տիրապետող արհես-տածին ազգ-ուժերի (նաեւ՝ ներքին տականքի - կասեր Նժդեհը) ավերիչ գործունեությանը: Արմեն ԱվետիսյանՀայ Արիական Միաբանության առաջնորդ «Լուսանցք» թիվ 15 (191), 2011թ.Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում |
Saturday, April 23, 2011
«Օտարալեզու դպրոցներ» – սփյուռքյան արձագանքներ
Ամսաթիվ՝ 14/04/2011Բաժին՝ Հայաստան, Վերլուծական
Համազգային վճռական «Ո՛չ» ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոցներին
Հայի լեզուն հայի գենետիկ հիշողությունն է, իսկ այն մեռցնել փորձողին սատկացնելն էլ քիչ է
Օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության սփյուռքյան արձագանգները
Հայի լեզուն հայի գենետիկ հիշողությունն է, իսկ այն մեռցնել փորձողին սատկացնելն էլ քիչ է
Օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության սփյուռքյան արձագանգները
ՀՀ ԿԳ նախարար Արմեն Աշոտյանի նախաձեռնած, կառավարության հաստատած ու ԱԺ առաջին քվեարկությամբ իրագործման ճանապարհի վրա դրված «Լեզվի մասին» եւ «Հանրակրթության մասին» ՀՀ օրենքներում մտցված չարափոխումների արձագանքը հայկական սփյուռքը (ՀՀ վարչապետի այնքա՜ն սիրած Հայկական աշխարհի հիմնական հատվածը) առանց որեւէ բացառության ընդունեց բացահայտ վրդովմունքով: Դրա արտահայտությունն են Սփյուռքի պարբերական մամուլում այս նախաձեռնության անդրադարձները: Նյութերի ծավալի հսկայական լինելու պատճառով, կբավարարվենք հիմնականում լիբանանահայ մամուլում լույս տեսած հրապարակումներով: Դրանք կարելի է դասակարգել երեք բաժիններում` տեղեկատվական բնույթի հրապարակումներ, հարցազրույցներ, վերլուծական հոդվածներ: Նշենք, որ նյութերի մի մասի հեղինակները կամ գլխավոր դեմ-քերը հայրենաբնակ կամ արտագաղթած մտավորականներ ու արվեստի գործիչներ են:
Նյութերը կներկայացնենք ժամանակագրական կարգով:
ա. Տեղեկատվական հրապարակումներ.- Սրանք քանակի առումով ամենից մեծ տոկոսն են կազմում, եւ դա բնական է: Ինչպես հատուկ է այս ժանրին, լրատվություններն առհասարակ կատարվել են չեզոք դիրքորոշումով, թեեւ տվյալ պարբերականի խմբագրությունը երբեմն դրսեւորել է իր հույժ բացասական վերաբերմունքը տխրահռչակ նախաձեռնության:
ՌԱԿ պաշտոնաթերթ «Զարթօնք» օրաթերթը «Օտարալեզու դպրոցները կը սպառնան հայու ծագումնային տեսակին» վերնագրված լրատվության մեջ (8 հունիսի, էջ 7) ներկայացնում է հայրենաբնակ ճանաչված հոգեբան Կարինե Նալչաջյանի տեսակետները: Ըստ տիկ. Նալչաջյանի` լեզուն ոչ միայն մտածողություն ու աշխարհընկալում է, այլեւ «շատ կարեւոր դեր կը խաղայ նոյնիսկ մեր գիտակցութեան ոլորտէն դուրս»` հավանա-բար իբրեւ գենետիկ հիշողություն: ՍԴՀԿ պաշտոնաթերթ «Արարատ» օրաթերթն էլ (հունիսի 24, էջ 2) ներկայացրել է «Մենք դեմ ենք օտա-րալեզու դպրոցների բացմանը» շարժման նախաձեռնող խմբի անդամ Արայիկ Հարությունյանի եւ երգիչ ու երգահան Վահան Արծրունու մա-մուլի ասուլիսի հիմնական մտքերը: Վ. Արծրունին հայտնել է, թե «իր շրջապատին մէջ ռուսական կրթութիւն ստացած մարդիկ շատ են, սակայն անոնցմէ ոչ մէկը կողմ է ոչ-հայկական դպրոցներու բացման»: Իսկ ՀՅԴ պաշտոնաթերթ «Ազդակ» օրաթերթը իր մշտական «Հայրենի կեանք» է-ջում անդրադարձել է դերասան Վարդան Պետրոսյանի հուլիսի 5-ին արտահայտած տեսակետներին (օգոստոսի 4, էջ 5): Նշելով, թե Պետրոսյանը դեմ է չարափոխումներին, թերթը հայտնում է, որ դերասանը այդ թեմային անդրադառնալու է ս. թ. աշնանը ՀՀ-ում իր «Վերք Հայաստանի» մենաներկայացման մեջ: Հիշեցնելով Խաչատուր Աբովյանի թեւավոր դարձած խոսքը` «Օրհնվի էն սհաթը, որ ռսի օրհնած ոտը մեր լիս աշխար-հը մտավ», Պետրոսյանն անմիջապես հիշեցրել է դրա շարունակությունը, որը մինչեւ վերջերս թաքցվում էր. «Ռսին շատ չվստահիք ու էդ-պես թշվառ ու անտեր մնաք»: «Արարատը» Գլենդեյլից Ռ. Կորյունի ստորագրած «Գրական երեկոյ» լրատվությամբ (օգոստոսի 8, էջ 2) գրել է այդ քաղաքում օգոստոսի 5-ին կայացած‘Կալիֆոռնիայի հայ գրողների միության հերթական հանդիպման մասին, որի ընթացքում ելույթ է ունեցել հայրենական իրադարձություններին շատ մոտիկից հետեւող Խորեն Արամունին: Նա կարդացել է «իր երգիծական ակնարկը Հայաստա-նում օտարալեզու դպրոցների եւ լատինատառ գովազդների տեղադրութեան կապակցութեամբ» եւ ավելացրել. «Այդ դպրոցները ապազգային սեր-մեր են ցանելու հայրենիքում եւ վնասաբեր գործունէութիւն են ծաւալելու»: Դաշնակցական հայտնի հրապարակագիր Հակոբ Պալյանը‘«Ազդա-կում» «Մակար» ծածկանունով ստորագրած իր հերթական գրության մեջ («Ռազմապազա կամ հայերէնի պազար», օգոստոսի 30, էջ 4) իր պատումի հե-րոսներից մեկի բերնով գրում է. «Հայերէնը մոռցնելու համար օտար վարժարաններ պիտի բացուին Հանրապետութեան մէջ` համաշխար-հայնացման հետ հասնող անարիւն նոր տեսակի գաղութարարութեան ճամբան հարթելու համար, մեր ղեկավար կոչուածներուն մեղսակցու-թեամբ»: Քիչ անդին, նույն անձի բերնով, Պալյանը «չարիք» է հայտարարում այս նախաձեռնությունը, հավելելով, թե դրան «կը ձայնակ-ցին բիզնեսի տենդով վարակուածներ եւ իմաստուն համարուելու խիթ ունեցող քաղաքական գործիչներ եւ լրագրողներ»: Նույն թերթը իր սեպտեմբերի 22-ի համարում (էջ 3) ներկայացրել է երկու օր առաջ իր կազմակերպած մամլո հերթական լսարանի թղթակցությունը` «Մամլոյ 49-րդ լսարան – Հայաստանի մէջ օտարալեզու դպրոցներու օրակարգին մասին զեկուցում ու շահեկան բանավէճ» վերնագրին տակ (էջ 3 եւ 4): Զեկուցաբերն է եղել դաշնակցական մտավորական Միհրան Քյուրդօղլյանը, որը մինչեւ վերջերս դպրոցի տնօրենի պաշտոն էր վարում Աթենքում: Այս անձը «ըմբռնումով» է մոտեցել այս չարագործությանը: Նա հայտնել է, որ «Հայաստանի մէջ օտար լեզուով որոշ թիւով դպրոցներ ունենալը օգտակար է ու միեւնոյն ատեն` վնասակար» (դաշնակցական հերթական լարախաղացություն – Գ. Յ.): Նա պահանջել է սակայն, որ այդ դպրոցների թիվն ու աշխարհագրական տեղանքը հստակորեն ճշտվեն օրենքով` «որպէսզի այդ դպրոցները իրենց դրական նպատակին ծառայեն»: Նա հավասարության նշան է դրել ՀՀ-ում նախատեսված ու սփյուռքում գործող փաստորեն օտարալեզու հայկական դպրոցների միջեւ, ինչն ար-ժանացել է ներկաների բուռն բողոքին: Վերջիններս նշել են, որ արտերկրում հայկական դպրոցներն ստիպվա՛ծ են հետեւել տվյալ երկրի կրթական ծրագրին, ինչը նշանակում է, փաստորեն, օտարալեզու հայկական դպրոց:
Մեզ հասած հավաստի տեղեկություններով` բանավեճի ընթացքում զեկուցաբերին զորակցել է դպրոցի եւս մեկ նախկին տնօրեն` ՀՀ-ում այնքան պատվի արժանացած Ժիրայր Դանիելյանը: Սակայն, մյուս բոլոր ներկաները, այդ թվում` «Համազգայինի» Հայաստանի վարչության նա-խագահ, ՀՀ ԱԺ դաշնակցական պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանն ու վերոհիշյալ Հակոբ Պալյանը խստագույնս դատապարտել են այս պարտվողական մոտեցու-մը ու իրենց վճռական մերժումն արտահայտել նման ազգադավ նախաձեռնություններին, իսկ «Ազդակի» արվեստի էջի պատասխանատու Մովսես Հեր-կելյանը մտավախություն է հայտնել, որ նման նախաձեռնության գործնականացումը կարող է ՀՀ-ում քաղաքացիական պատերազմ հրահրել, ինչպես դա եղավ Լիբանանում` 1975-1991թթ.: Լ. Գալստյանը ի միջի այլոց, հայտնել է, թե «լեզուն կարելի չէ մրցունակութեան գոր-ծիքի վերածել»: Նա համոզում է հայտնել, թե ՀՀ-ն պետք է զերծ լինի օտար թափանցումներից, մինչդեռ օտարալեզու դպրոցները նման թափանցումի «լաւագոյն միջոցներն են»: Հակառակ այս եւ ուրիշ առարկություններին, Մ. Քյուրդօղլյանը (նշանակում է` «քրդի որդի», «քրդի սերունդ» – Գ. Յ.) հայտնել է, թե ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոցների վերաբացման հարցը «կը կարօտի խոր, մասնագիտական ու ազգային շա-հերէ մեկնած քննարկումներու», մինչդեռ բոլորին է հայտնի, որ նման բազմաթիվ քննարկումներ մինչեւ այս մամլո լսարանը եղել են, որոնց համարյա բոլորը եզրակացրել են նման նախաձեռնության հույժ մեծ սպառնալիքը ՀՀ պետական ու հայության ազգային անվտան-գության տեսանկյուններից:
բ. Հարցազրույց-զրույցներ.- Բավարարվենք ընդամենը երեք հրապարակումով:
«Ազդակն» իր հունիսի 25-ի համարում (էջ 6 եւ 10) տպել է հատուկ այս թերթի համար Մարինե Մարտիրոսյանի վարած հարցազրույցը ՀՀ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության անդամ Արա Նռանյանի հետ: Պր. Նռանյանը, դրսեւորել է ոչ միայն վերջին տարիներին ՀՅԴ-ին այդքան բնորոշ դարձած անվճռականությունը, այլեւ արտահայտել է վիճելի կամ անընդունելի մտքեր: Հետաքրքրական է, որ սույն պարոնը «աղմուկ» բառով է բնորո-շել օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության դեմ հայրենահայության բուռն հակազդեցությունը ու նրանց եւ դավադիրներին մեղադրել «ծայրահեղությունների» համար: Քիչ ետք, Նռանյանը ՀՀ հասարակությանը մեղադրել է որակյալ կրթություն ստանալու ձգտման բացակայության համար: Պատգամավորը դա «հիմնավորել է» ՀՀ-ում կրթություն-բարեկեցություն ուղիղ համեմատական կապի բացակա-յությամբ: Հիշյալ պարոնը «մոռանում է», որ իր կուսակցական վերադասներից` ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ Լեւոն Մկրտչյանը, երկար տարիներ ղեկավարելով ՀՀ ԿԳՆ-ն, իր անուրանալի ներդրումն է ունեցել ՀՀ այս երկու ոլորտների կործանման եւ հատկապես առաջինում այլանդակ բար-քերի արմատավորման գործում: Նռանյանը, սակայն, մեկ-մեկ ճիշտ տեսակետներ էլ է արտահայտել: Այսպես, նա համոզված է, որ օտարալեզու դպրոցների վերահայտնվելը խթանելու է արտագաղթը, նաեւ նպաստելու է «այլ երկրների տնտեսութիւնների զարգացմանը»: «Եթէ մենք այ-սօր փորձում ենք մեր հիմնախնդիրները չլուծելով` օտարալեզու դպրոցներ ներմուծել, տուեալ պարագայում չի կարող խօսուել պետա-կան շինարարութեան մասին»,- հարցազրույցը եզրափակել է ՀՅԴ երիտասարդ պատգամավորը:
Երեք օր անց` հուլիսի 28-ի իր համարում, «Ազդակը» տպագրել է Սալբի Գասպարյանի հարցազրույցը Ծաղկաձորում հունիսի 28 – հու-լիսի 2-ին տեղի ունեցած Գրողների համահայկական 5-րդ համաժողովին մասնակցած, իր հեզ ու հանդարտաբարո բնավորությամբ հայտնի, Ստամ-բուլի «Մարմարա» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Ռոբեր Հատտեջյանի հետ` կատարված հենց համագումարի օրերին: Օրդ. Գասպարյանի` «Օրերս տաք բանավէճի նիւթ դարձած է Հայաստանի մէջ օտարալեզու դպրոցներ բանալու հարցը, ի՞նչ է ձեր կարծիքը այս մասին» հարցումին, Հատտեջյա-նը հույժ վրդովված պատասխանել է. «Այսպիսի նիւթի մը ուղղութեամբ կարծիքս հարցնելն իսկ ինծի համար նուաստացուցիչ կը նկատեմ», ու համոզում հայտնել, թե «այս մէկը բանավէճի նիւթ անգամ չի կրնար ըլլալ»: Քիչ ետք նա ավելացրել է, թե «մենք կամ Հայաստանի իշխա-նութիւնները երբեք իրաւունք չունինք մեր ժողովուրդին օտարամոլութիւնը սնուցելու»: Պոլսահայ վաստակաշատ մտավորականը հայտ-նել է իր մեծ «յուսախաբութիւնը» ի տես այն դավադրության, երբ «Հայաստանի մէջ ալ ծնունդ առնել կը սկսի այն սխալ հակումը (նկատի ու-նի հայազգի երեխաներին օտարալեզու դպրոցներ ուղարկելը – Գ. Յ.), որ իմ կարծիքով, սփիւռքահայութեան մուխը մարած է»:
Մեկ ուրիշ դաշնակցական պատգամավորի` Լիլիթ Գալստյանի հետ Տաթեւ Մեսրոպյանի կատարած հարցազրույցն է հրապարակել «Ազդակը» սեպտեմբերի 17-ի համարում` «Անդրադարձ – Արտաքին դաշտում դու գրեթէ պարտադրուած ես ձախողման, եթէ քո ներքին քաղաքական կեանքում այս ընթացքն ես որդեգրել» վերնագրի ներքո: Վերջին հարցումը վերաբերում է օտարալեզու դպրոցների վերաբացման ՀՀ իշխանությունների համառ դիր-քորոշմանը: Լ. Գալստյանը նախ հայտնում է, որ ուզում է իմանալ, թե «այդ քաղաքական եւ ընկերային պատուէրը որտեղի՞ց է գալիս»: Մեկ տասնամյակ իշխանական կոալիցիայի անդամ եղած կուսակցության պատգամավորը հայտնում է, որ ՀՀ-ում օրենքները հաճախ ընդունվում են «ինչ-որ մեկի» համար: Նա ավելացնում է. «Ես Աշոտեանին ասել եմ, որ հասարակութիւնն իրեն օտարալեզու դպրոցների պատուէր չի տո-ւել»: Ըստ Գալստյանի` մրցունակ դպրոցի նախապայման է կրթության որակի ու կառավարման խնդիրների բարձրամակարդակ լուծումը:
գ. Վերլուծական հոդվածներ.- Լրագրական այս ժանրի հրապարակումները բավականին ուշացան սփյուռքահայ մամուլում: Մեր կարծիքով, այդ ուշա-ցումը պայմանավորված է սփյուռքահայ հասարակական մտքի «մանկական հիվանդությամբ»` ՀՀ-ում նման դավաճանական նախաձեռնությունների ի-րականություն լինելու վերաբերյալ կասկածանքով (նույնը նկատել էինք հայ-թուրքական կոչվող մեկ ուրիշ դավաճանական նախաձեռնության ջրի երես դուրս գալուց հետո): Վերլուծական առաջին հոդվածի հեղինակը, նաեւ հետագա մի շարք հրապարակումների հեղինակները հայրենաբ-նակ կամ ՀՀ-ից արտագաղթած մտավորականներ են: Նրանցից շատ ավելի խիստ են արտահայտվում բուն սփյուռքահայ հոդվածագիրները: Դա եւս հասկա-նալի է, քանի որ նման ստոր նախաձեռնություններով Սփյուռքի հայապահպանմանը նպաստելն իբրեւ թե իր առաջնահերթություններից հայտարարած ՀՀ կառավարությունն ու իշխանական ուժերը թիկունքից դաշունահարում են դասական Սփյուռքի այնքան դժվարությամբ մղած հա-յապահպանության կենաց եւ մահու պայքարը…
Մեր հանդիպած առաջին վերլուծական նյութի («Արարատ», 21 մայիսի) հեղինակը նախկինում Կանադայում ՀՀ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Արա Պա-պյանն է: «Հայերէնը մատաղցու չէ» վերնագրված հայերեն ու անգլերեն կարճ գրությամբ, պր. Պապյանը մայիսի 13-ին համացանցով տարածել է իր տեսակետը օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության հանդեպ: Հայտնելով, թե ամաչում է, որ «նման տարրական բաների» մասին է արտա-հայտվելու, գրում է. «Պէտք չէ կրթական համակարգի թերութիւնները եւ նրա ղեկավարի ապիկարութիւնը կոծկել‘Հայկական աշխարհում (սոյն ար-տայայտութեան հեղինակային իրաւունքը վարչապետինն է) հայերէնին տնուորի կարգավիճակ տալով»: «Հայաստանն առաջին հերթին հայերէնն է: Առանց հայերէնի չկայ Հայաստան: Պէտք չէ ուրանալ սեփական Հայրենիքը, պարզապէս պէտք է բոլոր դպրոցներում բարելաւել օտար լե-զուների դասաւանդումը»,- եզրափակում է Պապյանը: Նույն հրապարակման միայն հայերեն մասը «Ազդակը» հրապարակել է 3.5 ամիս անց` ԼՂՀ անկախության հռչակման 19-ամյակին նվիրված հատուկ համարում:
Նիկոզիայում (Կիպրոս) լույս տեսնող «Ազատ ձայն» ամսաթերթն իր մայիսի համարում մի ամբողջ էջ է հատկացրել Երեւանից քաղաքա-գիտության դոկտոր Արմեն Այվազյանի «Լեզուաքաղաքական յեղաշրջման նախաձեռնութիւնը սպառնում է ՀՀ ազգային անվտանգութեանը» շատ հստակ վերնագրով հրապարակմանը: Հանգամանալից վերլուծության ենթարկելով այս օրինագծի վտանգավոր երեսակները` պր. Այվազյանը համոզում է հայտնում, որ դա եւս մի ապացույց է, որ «Հայաստանի Հանրապետութիւնը դեռեւս շատ ու շատ հեռու է կայացած պետութիւն, առաւել եւս հայկական պետութիւն լինելուց, ըստ այդմ էլ, հայութեան կենսական շահերը շարունակում են մնալ անպաշտպան եւ վտանգուած վիճակում»: Պր. Այվազյանը տարակույս չունի, որ սույն նախաձեռնությունը «անփառունակ վախճան կ՛ունենայ»: Իր հրապարակման ավարտին հեղինակը ազգա-յին իշխանության ձեւավորման պահանջ է առաջադրում, «այլապէս այսուհետ հայ ժողովուրդը զբաղուած է լինելու իր իսկ պետական մար-մինների` իր իսկ շահերի դէմ հերթական գրոհներն անընդհատ յետ մղելով, այդպիսով վտանգելով հայութեան սահմանափակ դիմադրական ռե-սուրսները»:
«Զարթօնք»-ը հունիսի 4-ի համարում տպագրել է «Հայ լեզուի պաշտպանութեան միութեան» (Փարիզ) նախագահ դոկտ. Հիլտա Գալֆայեան-Փա-նոսեանի «Օտարալեզու դպրոցներ եւ օտար կրթութիւն Հայաստանի երախաներուն» հրապարակումը, ուր կարդում ենք նաեւ հետեւեալ տողերը. «Սփիւռքի մեր փորձառութեամբ գիտենք, թէ «ազատ կամքով ընտրութիւն կատարելու եւ իր զաւկին լաւ ապագայ ապահովելու» նպատակով, հայկակա-նի փոխարէն օտար վարժարան յաճախելու պատճառաւ է, որ Սփիւռքի մեր նոր սերունդը կը ձուլուի»: «Հայրենիքի նոր սերո՞ւնդն ալ նոյն ճամբուն պիտի հետեւի` օտար մտածելակերպով, սակայն հայախօս անձեր դառնալով»,- հարցնում է տիկ. Գալֆայեանը (հարց է, թե նման զոմ-բիների քանի՞ տոկոսն է հայախոս լինելու – Գ. Յ.) ու ավելացնում. «Օտար դպրոցներու հաստատումը վաղ թէ ուշ կրնայ առաջնորդել օտար պե-տութիւններու միջամտութեան» (ավելի ճիշտ պիտի լիներ գրել` «է՛լ ավելի մեծ միջամտության»: Հոդվածագիրը եզրակացնում է. «Այս ծրա-գիրը կործանարար կրնայ ըլլալ Հայաստանի ապագային համար: Անգամ մը որ օտարանալու ճամբան բացուի (վաղո՜ւց է բացվել – Գ. Յ.), օտարամո-լութեան հակամէտ մեր ժողովուրդը լիուլի պիտի օգտուի ստեղծուած կարելիութենէն: Այն ատեն ափսոսալը օգուտ չունենար»:
Ա. Պապյանի մեկ ուրիշ հոդվածը` «Սասունցի Դաւիթ անպարտ է կամ դարձեալ Հայաստանի մէջ օտարալեզու դպրոցներու մասին» վերնագրով, հյու-րընկալել է «Զարթօնքը» հունիսի 13-ի համարում: Հեղինակը «միանգամայն անհիմն պնդում» է որակում նախաձեռնության հայազգի կողմնակիցների սոփեստությունը, թե դա «կը նպաստէ Հայաստանի մրցունակութեան աճին ժամանակակից աշխարհին մէջ եւ կը նպաստէ մեր երկ-րի տնտեսական զարգացման»: Վկայաբերելով մի քանի պետություններում լեզվական իրավիճակը` հեղինակը միանգամայն իրավացիորեն լե-զուն շաղկապում է հայրենասիրության, ու հարցնում, թե 1989թ. ԽՍՀՄ զինված ուժերում ծառայող ավելի քան 6 հազար հայազգի սպա-ներից «քանինե՞ր եկան իրենց մասնագիտութիւնը ի սպաս դնելու սեփական հայրենիքին»: Նա համոզված է, որ եթե նրանք լեզվամշակութա-յին տեսակետներից «աւելի կապուած ըլլային սեփական հայրենիքին, աւելի մեծ թիւով կու գային»: Հայտնելով, թե ինք երբեք դեմ չէ ՀՀ-ում օտար լեզուների բարձրամակարդակ ուսուցմանը, բայց ոչ երբեք մայրենիի հաշվին, հեղինակը հրապարակումն ավարտում է տխուր փաստի հիշեցումով. «Մեր դիւցազներգութեան հերոսը` Սասունցի Դաւիթ, անպարտ էր: Անպարտ էր քանի տակաւին պարտութիւն չկրեց սեփական զարմէն: Միթէ՞ մենք այնքան անհեռատես պիտի ըլլանք, որ պարտութիւն կրենք մենք մեզմէ»:
Մի քանի օր հետո` հունիսի 18-ին «Ազդակը» տպեց իր երբեմնի խմբագիրներից, վերջին տասնամյակներին ԱՄՆ հաստատված Սարգիս Մահսե-րեջյանի «Կասեցնենք նաեւ մայրենիի՛ն գծով սայթաքումը» խիստ քննադատական հոդվածը (ենթադրում ենք, որ արտատպվել է Լոս Անջելեսի «Ասպա-րէզ» թերթից): Մահսերեջյանը օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության առնչությամբ դաշնակցական մամուլում աննախադեպ ծանր որակումներ է շնորհում ՀՀ իշխանավորներին, «որոնք յայտնապէս տգէտ են նա՛եւ մշակութային անսակարկելի արժէքներ, ազգի լինե-լիութիւնը հիմնաւորող արժէքներ ըմբռնելու, պահպանելու առումով»: Նա առաջարկում է. «Երեւանի հրապարակները, Ազգային ժողովի շէնքն ու Մատենադարանի շրջափակը պէտք է անգամ մը եւս վերածել ծովածաւալ ցոյցերու եւ բողոքի քաղաքակիրթ արտայայտութիւններու ժամադ-րավայրի»: Իհարկե, լավ կլիներ այդ առաջարկը նա հասցեագրեր անմիջականորեն ՀՅԴ Բյուրոյին, որ մայիս-հունիսյան բողոքի ելույթ-ների ժամանակ ամեն լարախաղացության դիմեց` դաշնակցական երիտասարդներին դրանցից հեռու պահելու համար: Դեռ չենք խոսում ստեղծված կացության համար ՀՅԴ քաղաքական պատասխանատվության մասին` իբրեւ ավելի քան 10 տարի ՀՀ իշխանական կոալիցիայի լիիրավ անդամ կուսակ-ցության… «Լեզուի եւ օտար դպրոցներու խորագիրին տակ ներկայացող այս վտանգը մէկ այլ երեսն է մեր Դատին»,- գրում է Մահսերեջյանը` առանց հավելյալ լուսաբանություն տալու ընթերցողին: Նա այս չարագործության հեղինակներից ու կողմնակիցներից պահանջում է «գործնապէս ապացուցել, թէ վարձկաններ չեն» իրենք, ու համարյա ինքնադատաստանի կոչ ուղղում` գրելով. «Սայթաքողներուն դատը պէտք չէ ձգել պատմութեան, այլ զայն պէտք է տեսնել ա՛յսօր, անյապաղ»: Նա իր հրապարակումն ավարտում է կասկած չունենալով, որ «ա՛յս փորձութ-յունն ալ պիտի ունենայ անփառունակ այն վախճանը, որուն մատնուեցան ցարին կամակատարները‘ աւելի քան դար մը առաջ»:
ՀՅԴ մամուլի միակ «տղամարդի»` դերասանուհի Մարի-Ռոզ Աբուսեֆյանի «Մեր ազգային պարտքը» վերնագրված խոհերը «Ազդակը» տպել է հու-նիսի 21-ի համարում: ՀՀ-Թուրքիա իշխանական վերնախավերի սիրախաղին վերաբերող այս հրապարակման մեջ տիկ. Աբուսեֆյանն անդրադարձել է նաեւ օտարալեզու դպրոցների դավին` հենց սկզբից գոհունակություն հայտնելով, որ «գոնէ այս անգամ ժողովուրդը աւելի սթափ է մտա-ծում եւ դէմ է կառավարութեան առաջարկներին»: Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը համարելով երիտասարդ մասնագետների արտագաղթն աշխու-ժացնող կառույց, հեղինակը նշել է, թե «հիմա էլ ուզում են օտարալեզու դպրոցներով ժողովրդի հոծ զանգուածին պատրաստել երկրից դուրս գալուն»: Միանգամայն ճիշտ ախտորոշում` Տիկ. Աբուսեֆյանը «բնական» է համարում Սփյուռքի բուռն ընդդիմությունն այս դավին:
Նույն օրաթերթը հունիսի 29-ի համարում արտատպել է իր գործընկեր «Ասպարէզ»ի «Սահմաններու պաշտպանութիւնը Ազգային ժողովի դահլիճէն պէտք է սկսի» հետաքրքրություն գրգռող վերնագրով խմբագրականը: Գրության հեղինակը «Լեզվի մասին» օրենքում փոփոխութ-յան հարցը հայտարարում է «պարզապէս վիրաւորանք մը` ուղղուած մայրենիին, եւ իբրեւ այդպիսին, հարուած մը` ազգային մտածողու-թեան» եւ ՀՀ իշխանություններին մեղադրում ազգային նպատակներ չհետապնդելու ու «զանոնք ամէն վայրկեան վաճառքի հանելու պատե-հապաշտութեան» համար: Խմբագրականի ավարտին, ՀՀ ԿԳՆ եւ ՀՀ կառավարության նախաձեռնությունը հայտարարվում է «յանցաւոր անտարբերու-թիւն» մայրենի լեզվի նկատմամբ:
Երեւանյան բուհի շրջանավարտ, հայոց լեզվի եւ գրականության հալեպաբնակ ուսուցչուհի Նվարդ Մադոյան-Դարակչյանը «Զարթօնքի» հուլի-սի 4-ի համարում հանդես է եկել «Անդրադարձ – Որպէսզի օտարալեզու դպրոցները սերունդները չզրկեն իրենց ազգային դիմագիծէն» վեր-նագրված, մեր կարծիքով` բավականին թույլ հրապարակումով: Կարեւորելով արժանահիշատակ Ռաֆայել Իշխանյանի դերը հայոց լեզվով հանրակր-թության պարտադրման գործում` հոդվածագիրը «մտահոգիչ երեւոյթ» է համարում օտարալեզու դպրոցների վերաբացման նախագիծը: Նա հայտ-նում է, որ իր «ունեցած տեղեկութեանց համաձայն», ՀՀ-ում օտարամոլությունը նորից է գլուխ ցցել (դա պարզ է նույնիսկ անզեն աչ-քով, առանց որեւէ ճիգ գործադրելու եւ` կյանքի բոլոր ոլորտներում): Երկարաբան հոդվածի ավարտին, տիկ. Դարակչյանը կարեւոր դիտարկում է ա-նում. «Օտարալեզու դպրոցներու գոյութիւնը անպայմանօրէն կրնայ սահամնափակել ու հոգեբանօրէն պակսեցնել Մայր Հայրենիքի ներ-գործութեան ուժը» սփյուռքահայ գաղթօջախներում: Նույն հոդվածը թերթը վրահրատարակել է սեպտեմբերի 2-ի համարում «Հայաստանի դպրոցական վերամուտին առիթով»:
«Ազդակի»‘«Ձիւնական» ծածկանունով աշխատակից Գեւորգ Աբելյանը իրեն հատուկ ծաղրական ոճով գրած «Հայկական հանճա՜ր…» հրապարակումով (հուլի-սի 6) սպանիչ քննադատության է ենթարկում չարափոխությունների փորձը, որը նա որակում է «անկրկնելի ծրագիր», «սքանչելի՜ գաղափար», «լեզուաքանդ նախաձեռնութիւն» եւն.: Նկատի ունենալով այն, որ վերաբացվելիք դպրոցների մեծագույն մասը ռուսական է լինելու, նա գրում է. «Իսկապէս որ շնորհաւորել պէտք է ռուս մեծ ազգը, որովհետեւ ան ա՛լ աւելիով պիտի մեծնայ հայ ծագումով եւ Made in Armenia մակնիշով նոր եւ շատ հաւատարիմ քաղաքացիներով», դրանով իսկ «որոշ չափով պիտի կարենայ դարմանել իր մարդագրական տագնապը, մեր համեստ թի-ւին քսակէն…»: Ըստ Ձիւնականի, հայ ազգը` մեծով-փոքրով, «զարգացեալով ու տգէտով» պետք է շնորհակա՜լ լինի ՀՀ իշխանավորներին, որոնք բարեհաճել են օտարալեզու դպրոցներում պահպանել հայագիտական առարկաների հայերենով դասավանդումը` «Անմիջապէս ասոնց արձանները պէտք է կանգնել տալ Երեւանի կարեւոր պողոտաներուն վրայ»,- ծաղրում է Աբելյանը: Նա առաջարկում է «առաջին հերթին» շնորհավորել Ար-մեն Աշոտյանին` «այս խի՜ստ «ազգօգուտ» նախաձեռնութեան համար: Իր հսկողութեան տակ ահաւասիկ մեր ազգի նորահաս սերունդները պի-տի բռնեն զարգացումի անբացատրելի ճամբան»: Նոյն տրամաբանությամբ ընթանալու դեպքում, հասնելու ենք մի օրվա, երբ «յանուն հա-յորդիներու զարգացմա՜ն ու յառաջդիմութեան, հարկ զգացուի հայ դպրոցներու փակման: 19-րդ դարու լոպանովեան քաղաքականութիւնը` Հա-յաստան առանց հայու, իրագործումի ճամբան պիտի բռնէ մեր անկախ հայրենիքին մէջ: Խարաշօ՜»,- դառնությամբ եզրակացնում է Ձիւնակա-նը:
«Արարատն» իր մշակութային շաբաթական հերթական էջը (հուլիսի 7) նվիրել է հայ գրողների համահայկական 5-րդ համաժողովին:
Այս առթիվ տպվել են Ալեքսանդր Թոփչյանի ելույթը համագումարին եւ դրան առնչված էջի պատասխանատու, հանրաճանաչ մտավորական Պեպո Սիմոն-յանի անդրադարձը: Ալ. Թոփչյանը չի թաքցնում, որ չարաբաստիկ նախաձեռնության հետեւում կանգնած են ռուսները: «Շնորհակալութի՜ւն իսկապէս եղբայրական օգնութեան համար»,- հեգնում է տաղանդավոր գրողը, ըստ որի` «այսօր հայերէնն աշխարհում այնքան վտանգուած չէ, որ-քան Հայաստանում»: Պ. Սիմոնյանն այս կապակցությամբ հարցումների տեսքով պահանջում է ՀՀ գրողներից‘հստակ դիրքորոշում դրսեւո-րել` «որքա՜ն ալ ապազգային օրինագիծը հաստատուած ըլլայ…» (բարեբախտաբար` դեռ չի հաստատվել ու, կասկած չունենք, չի էլ հաստատվելու: Չե՛նք թողնելու – Գ. Յ.):
Հրապարակելով հայրենաբնակ լեզվաբան դոկտ. Արտեմ Սարգսյանի մեկ գրավոր ելույթն իր հուլիսի 8-ի համարում` «Զարթօնքը» դրան կցել է խմբագրական «գլխարկ», որտեղ «վա՜յ գործիչներ» է որակում ՀՀ կրթական բարեփոխումների դերակատարներին:
«Ազդակի» հուլիսի 9-ի համարում լույս է տեսել ՀՀ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության անդամ Լիլիթ Գալստյանի «Երկու ճշմարտությունների Հա-յաստանս» հրապարակումը, ուր ավելի շուտ տուրք է տրվել զգացմունքներին, քան սառը դատողություններին: Ակնարկելով ս. թ. հունիսի 24-ին ԱԺ-ում առաջին ընթեցմամբ «ընդունված» օրենսդրական չարափոխումները, նա գրում է. « «Կըր-թու-թիւնը հայերէն» եւ «Առաջ Հայաստան» (հիշենք` սա ՀՀ այսօրվա նախագահի նախընտրական նշանախոսքն էր – Գ. Յ.) ճշմարտությունների խաչմերուկում, Հայոց ամենասուրբ սրբե-րի` Սահակի ու Մաշտոցի օրը խորհրդարանական անհաղորդ ու անցաւ մեծամասնութիւնն ընտրում է օտարալեզու դպրոցը»: Լ. Գալստյանը շա-րունակում է. «Անկախութեան 20-րդ տարում ազգային արժանապատուութիւնը նսեմացնող այս ի՞նչ հանգրուանի հասանք. տրոփում է ուղեղս ու ականջներիս մէջ սղոցւում կրթութեան նախարարին (բարեկամիս, այո՛ բարեկամիս) ուղղուած «դա-ւա-ճան» վանկարկումը»: Հետաքրքրական է, որ նման «բարեկամների» հետ ավելի քան 10 տարի իշխանությունը բաժնեկցած ու իշխանական կերակրամանից հա՛ խժռած կուսակցության ներկայա-ցուցիչը, փոխանակ մեղայականով հանդես գալու` իրենց իսկ ցանածն այսօր հնձելու դառնության համար, իր հրապարակման ավարտին համարձակ-վում է դեռ այնպիսի տողեր էլ գրել, որոնք օրաթերթում հաստ գրատեսակով են տպվել. «Ե՞րբ ենք մեր պարտությունները մեր մէջ փնտռե-լու, ե՞րբ է մեր ճշմարտութիւնը մէկը լինելու, ե՞րբ ենք ապրելու մեզ համար ու մեր ժամանակում, ե՞րբ ենք մեր տէրն էլ, ծառան էլ մենք լինելու, ե՞րբ է քաղաքիս ու երկրիս դէմքը խաղաղ լինելու ու ԵՐԿԻՐԸ ԿՈՉՈՒԵԼՈՒ ՀԱՅԱՍՏԱՆ»:
Այս հարցումներին մենք ունենք շատ հստակ պատասխան. այնքան ժամանակ, քանի դեռ ՀՀ կրթությունն ու գիտությունը կազմաքանդելուն մասնակցած լեւոնմկրտչյաններ, ՀՀ բնակչությունը համարակալած աղվանվարդանյաններ ու նմաններ կշարունակեն բազմած մնալ ՀՅԴ ամենա-բարձր ղեկավար մարմնում` ՀՀ-ն հայկական պետություն չի լինելու, իսկ ՀՅԴ-ն էլ` պատմությունից մեզ ծանոթ ֆիդայական Դաշնակցութ-յունը… Ավելի լավ է սկսել սեփական ավգյան ախոռները մաքրելուց…
Նույն «Ազդակը» հուլիսի 21-ի համարում հրապարակել է երկու նյութ` առնչված ՀՀ-ում հայոց լեզվի անարգված իրականության: Դրանցից երկրորդը ուղղակիորեն վերաբերում է օտարալեզու դպրոցները վերաբացելու դավին: Լիբանանահայ ճանաչված հրապարակագիր, ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտ Պարույր Աղբաշյանը «Մենք ենք, մեր ցաւերը» խորագրով հրապարակել է «Հերթը հասաւ լեզուին ու դպրոցին (կամ` Հայաստանի իշխանութիւններու հերթական «կաֆ»ը)» վերնագրված եւ հունիսի 13-ով թվագրված հոդվածը. թե ինչո՞ւ է թերթը շուրջ 40 օր հետո տպագրել նյութը` չգիտենք):
Հրապարակման սկզբում հեղինակը համոզված է, որ «հիմա ալ աճուրդի կը հանուին հայոց լեզուն ու հայ դպրոցը» (այստեղ եւ հետո բո-լոր հաստագրումներն ու մեծատառերը Աղբաշյանինն են – Գ. Յ.): Քիչ ետք նա գրում է, որ «հայ ժողովուրդի իւրաքանչիւր սրբութիւն ու նուիրականութիւն, յաջորդական քայլերով կը բռնաբարուին ու կը պղծուին, որովհետեւ տիրող իշխանաւորները, քողարկուած թէ ոչ, իրենց թաթը կը դնեն անոնց վրայ»: Այնուհետեւ հրապարակագիրը խիստ հարձակում է գործում ՀՀ-ում «բացարձակ իշխանութիւն» ունեցող Հայաստա-նի հանրապետական կուսակցության ու նրա նախագահ` ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի վրա` նրանց ինքնագլուխ, մտավորականության ու հասարակութ-յան կարծիքն արհամարհող վարքագիծը հայտարարելով « «զուլումի» միապետութեան վարքագիծ»: Աղբաշյանը պահանջում է մտավորական շրջանակ-ներից (ազգային ակադեմիա ու նրա ինստիտուտներ, գրողների եւ լրագրողների միություններ եւն.)` հստակորեն դիրքորոշվել ու մին-չեւ վերջ պայքարել նման դավադրական ծրագրերի դեմ: Այնուհետեւ, հրապարակագիրը մի հույժ կարեւոր նկատողություն է անում. «Զարմանա-լին այն է, որ Արմէն Աշոտեան, այս ծրագիրին «սենարիստ»-զոհն է, որովհետեւ չի գիտակցիր (կամ կրնա՞յ ըլլալ, որ չ՛ուզեր գիտակցիլ), թէ ինք շա՜տ «պուճուր» է, [որպէսզի] հայ ժողովուրդի գոյութեան միջոցին` ԼԵԶՈՒԻՆ ու նպատակին` ԴՊՐՈՑԻՆ հետ վերաբերի այդ տրամաբա-նութեամբ` դառնալով հլու-հնազանդ գործիքը իր մեծաւորներու մեծածրագիրներուն, որոնք երբեք չեն կրնար ըլլալ յօգուտ հայ լեզո-ւին ու հայ դպրոցին»:
Խնդրին անդրադարձել է նաեւ Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Ա-ին շատ մոտիկ կանգնած, Բեյրութում լույս տեսնող «Արծիւ» երկշաբաթա-թերթը թիվ 9-10 (393-394), հուլիսի միացյալ համարի խմբագրական գրությամբ: Ներկայացնելով հարցի էությունը եւ հայտնելով, թե «այս որոշումին դէմ հայրենի մտաւորականութիւնը գրեթէ միասնական ոգիով կեցուածք ճշդած է», հեղինակը գրում է. «Սակայն ժողովուր-դին եւ կամ մտաւորականութեան ձայնը լսող չկայ»: Թերթը հիմնովին հերքում է այդ դավադիրների «փաստարկներից» այն, որ իբր սփյուռ-քահայերն իրենց երեխաներին ՀՀ այդ դպրոցները կուղարկեն` կրթություն ստանալու, եւ նման խոսքերը համարում «անհեթեթ» ու «ճշմարտությանը չհամապատասխանող»: Նրանք պետք չունեն այդպես անելու, քանի որ կարող են ուղարկել հենց իրենց իսկ գտնված երկրում օտարալեզու դպրոցներ` եթե այդպիսիք կան: Խմբագրականն ավարտվում է հետեւյալ վճռական տողերով
- Ո՛չ մենք եւ ո՛չ Սփիւռքի առողջ դատող տարրը կրնան նմանօրինակ ազգակործան ձեռնարկներ քաջալերել:…
Վե՛րջ ազգավնաս նախաձեռնութիւններուն:
Անէ՛ծք ազգին վնասող նախաձեռնողներուն:
ա. Տեղեկատվական հրապարակումներ.- Սրանք քանակի առումով ամենից մեծ տոկոսն են կազմում, եւ դա բնական է: Ինչպես հատուկ է այս ժանրին, լրատվություններն առհասարակ կատարվել են չեզոք դիրքորոշումով, թեեւ տվյալ պարբերականի խմբագրությունը երբեմն դրսեւորել է իր հույժ բացասական վերաբերմունքը տխրահռչակ նախաձեռնության:
ՌԱԿ պաշտոնաթերթ «Զարթօնք» օրաթերթը «Օտարալեզու դպրոցները կը սպառնան հայու ծագումնային տեսակին» վերնագրված լրատվության մեջ (8 հունիսի, էջ 7) ներկայացնում է հայրենաբնակ ճանաչված հոգեբան Կարինե Նալչաջյանի տեսակետները: Ըստ տիկ. Նալչաջյանի` լեզուն ոչ միայն մտածողություն ու աշխարհընկալում է, այլեւ «շատ կարեւոր դեր կը խաղայ նոյնիսկ մեր գիտակցութեան ոլորտէն դուրս»` հավանա-բար իբրեւ գենետիկ հիշողություն: ՍԴՀԿ պաշտոնաթերթ «Արարատ» օրաթերթն էլ (հունիսի 24, էջ 2) ներկայացրել է «Մենք դեմ ենք օտա-րալեզու դպրոցների բացմանը» շարժման նախաձեռնող խմբի անդամ Արայիկ Հարությունյանի եւ երգիչ ու երգահան Վահան Արծրունու մա-մուլի ասուլիսի հիմնական մտքերը: Վ. Արծրունին հայտնել է, թե «իր շրջապատին մէջ ռուսական կրթութիւն ստացած մարդիկ շատ են, սակայն անոնցմէ ոչ մէկը կողմ է ոչ-հայկական դպրոցներու բացման»: Իսկ ՀՅԴ պաշտոնաթերթ «Ազդակ» օրաթերթը իր մշտական «Հայրենի կեանք» է-ջում անդրադարձել է դերասան Վարդան Պետրոսյանի հուլիսի 5-ին արտահայտած տեսակետներին (օգոստոսի 4, էջ 5): Նշելով, թե Պետրոսյանը դեմ է չարափոխումներին, թերթը հայտնում է, որ դերասանը այդ թեմային անդրադառնալու է ս. թ. աշնանը ՀՀ-ում իր «Վերք Հայաստանի» մենաներկայացման մեջ: Հիշեցնելով Խաչատուր Աբովյանի թեւավոր դարձած խոսքը` «Օրհնվի էն սհաթը, որ ռսի օրհնած ոտը մեր լիս աշխար-հը մտավ», Պետրոսյանն անմիջապես հիշեցրել է դրա շարունակությունը, որը մինչեւ վերջերս թաքցվում էր. «Ռսին շատ չվստահիք ու էդ-պես թշվառ ու անտեր մնաք»: «Արարատը» Գլենդեյլից Ռ. Կորյունի ստորագրած «Գրական երեկոյ» լրատվությամբ (օգոստոսի 8, էջ 2) գրել է այդ քաղաքում օգոստոսի 5-ին կայացած‘Կալիֆոռնիայի հայ գրողների միության հերթական հանդիպման մասին, որի ընթացքում ելույթ է ունեցել հայրենական իրադարձություններին շատ մոտիկից հետեւող Խորեն Արամունին: Նա կարդացել է «իր երգիծական ակնարկը Հայաստա-նում օտարալեզու դպրոցների եւ լատինատառ գովազդների տեղադրութեան կապակցութեամբ» եւ ավելացրել. «Այդ դպրոցները ապազգային սեր-մեր են ցանելու հայրենիքում եւ վնասաբեր գործունէութիւն են ծաւալելու»: Դաշնակցական հայտնի հրապարակագիր Հակոբ Պալյանը‘«Ազդա-կում» «Մակար» ծածկանունով ստորագրած իր հերթական գրության մեջ («Ռազմապազա կամ հայերէնի պազար», օգոստոսի 30, էջ 4) իր պատումի հե-րոսներից մեկի բերնով գրում է. «Հայերէնը մոռցնելու համար օտար վարժարաններ պիտի բացուին Հանրապետութեան մէջ` համաշխար-հայնացման հետ հասնող անարիւն նոր տեսակի գաղութարարութեան ճամբան հարթելու համար, մեր ղեկավար կոչուածներուն մեղսակցու-թեամբ»: Քիչ անդին, նույն անձի բերնով, Պալյանը «չարիք» է հայտարարում այս նախաձեռնությունը, հավելելով, թե դրան «կը ձայնակ-ցին բիզնեսի տենդով վարակուածներ եւ իմաստուն համարուելու խիթ ունեցող քաղաքական գործիչներ եւ լրագրողներ»: Նույն թերթը իր սեպտեմբերի 22-ի համարում (էջ 3) ներկայացրել է երկու օր առաջ իր կազմակերպած մամլո հերթական լսարանի թղթակցությունը` «Մամլոյ 49-րդ լսարան – Հայաստանի մէջ օտարալեզու դպրոցներու օրակարգին մասին զեկուցում ու շահեկան բանավէճ» վերնագրին տակ (էջ 3 եւ 4): Զեկուցաբերն է եղել դաշնակցական մտավորական Միհրան Քյուրդօղլյանը, որը մինչեւ վերջերս դպրոցի տնօրենի պաշտոն էր վարում Աթենքում: Այս անձը «ըմբռնումով» է մոտեցել այս չարագործությանը: Նա հայտնել է, որ «Հայաստանի մէջ օտար լեզուով որոշ թիւով դպրոցներ ունենալը օգտակար է ու միեւնոյն ատեն` վնասակար» (դաշնակցական հերթական լարախաղացություն – Գ. Յ.): Նա պահանջել է սակայն, որ այդ դպրոցների թիվն ու աշխարհագրական տեղանքը հստակորեն ճշտվեն օրենքով` «որպէսզի այդ դպրոցները իրենց դրական նպատակին ծառայեն»: Նա հավասարության նշան է դրել ՀՀ-ում նախատեսված ու սփյուռքում գործող փաստորեն օտարալեզու հայկական դպրոցների միջեւ, ինչն ար-ժանացել է ներկաների բուռն բողոքին: Վերջիններս նշել են, որ արտերկրում հայկական դպրոցներն ստիպվա՛ծ են հետեւել տվյալ երկրի կրթական ծրագրին, ինչը նշանակում է, փաստորեն, օտարալեզու հայկական դպրոց:
Մեզ հասած հավաստի տեղեկություններով` բանավեճի ընթացքում զեկուցաբերին զորակցել է դպրոցի եւս մեկ նախկին տնօրեն` ՀՀ-ում այնքան պատվի արժանացած Ժիրայր Դանիելյանը: Սակայն, մյուս բոլոր ներկաները, այդ թվում` «Համազգայինի» Հայաստանի վարչության նա-խագահ, ՀՀ ԱԺ դաշնակցական պատգամավոր Լիլիթ Գալստյանն ու վերոհիշյալ Հակոբ Պալյանը խստագույնս դատապարտել են այս պարտվողական մոտեցու-մը ու իրենց վճռական մերժումն արտահայտել նման ազգադավ նախաձեռնություններին, իսկ «Ազդակի» արվեստի էջի պատասխանատու Մովսես Հեր-կելյանը մտավախություն է հայտնել, որ նման նախաձեռնության գործնականացումը կարող է ՀՀ-ում քաղաքացիական պատերազմ հրահրել, ինչպես դա եղավ Լիբանանում` 1975-1991թթ.: Լ. Գալստյանը ի միջի այլոց, հայտնել է, թե «լեզուն կարելի չէ մրցունակութեան գոր-ծիքի վերածել»: Նա համոզում է հայտնել, թե ՀՀ-ն պետք է զերծ լինի օտար թափանցումներից, մինչդեռ օտարալեզու դպրոցները նման թափանցումի «լաւագոյն միջոցներն են»: Հակառակ այս եւ ուրիշ առարկություններին, Մ. Քյուրդօղլյանը (նշանակում է` «քրդի որդի», «քրդի սերունդ» – Գ. Յ.) հայտնել է, թե ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոցների վերաբացման հարցը «կը կարօտի խոր, մասնագիտական ու ազգային շա-հերէ մեկնած քննարկումներու», մինչդեռ բոլորին է հայտնի, որ նման բազմաթիվ քննարկումներ մինչեւ այս մամլո լսարանը եղել են, որոնց համարյա բոլորը եզրակացրել են նման նախաձեռնության հույժ մեծ սպառնալիքը ՀՀ պետական ու հայության ազգային անվտան-գության տեսանկյուններից:
բ. Հարցազրույց-զրույցներ.- Բավարարվենք ընդամենը երեք հրապարակումով:
«Ազդակն» իր հունիսի 25-ի համարում (էջ 6 եւ 10) տպել է հատուկ այս թերթի համար Մարինե Մարտիրոսյանի վարած հարցազրույցը ՀՀ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության անդամ Արա Նռանյանի հետ: Պր. Նռանյանը, դրսեւորել է ոչ միայն վերջին տարիներին ՀՅԴ-ին այդքան բնորոշ դարձած անվճռականությունը, այլեւ արտահայտել է վիճելի կամ անընդունելի մտքեր: Հետաքրքրական է, որ սույն պարոնը «աղմուկ» բառով է բնորո-շել օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության դեմ հայրենահայության բուռն հակազդեցությունը ու նրանց եւ դավադիրներին մեղադրել «ծայրահեղությունների» համար: Քիչ ետք, Նռանյանը ՀՀ հասարակությանը մեղադրել է որակյալ կրթություն ստանալու ձգտման բացակայության համար: Պատգամավորը դա «հիմնավորել է» ՀՀ-ում կրթություն-բարեկեցություն ուղիղ համեմատական կապի բացակա-յությամբ: Հիշյալ պարոնը «մոռանում է», որ իր կուսակցական վերադասներից` ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ Լեւոն Մկրտչյանը, երկար տարիներ ղեկավարելով ՀՀ ԿԳՆ-ն, իր անուրանալի ներդրումն է ունեցել ՀՀ այս երկու ոլորտների կործանման եւ հատկապես առաջինում այլանդակ բար-քերի արմատավորման գործում: Նռանյանը, սակայն, մեկ-մեկ ճիշտ տեսակետներ էլ է արտահայտել: Այսպես, նա համոզված է, որ օտարալեզու դպրոցների վերահայտնվելը խթանելու է արտագաղթը, նաեւ նպաստելու է «այլ երկրների տնտեսութիւնների զարգացմանը»: «Եթէ մենք այ-սօր փորձում ենք մեր հիմնախնդիրները չլուծելով` օտարալեզու դպրոցներ ներմուծել, տուեալ պարագայում չի կարող խօսուել պետա-կան շինարարութեան մասին»,- հարցազրույցը եզրափակել է ՀՅԴ երիտասարդ պատգամավորը:
Երեք օր անց` հուլիսի 28-ի իր համարում, «Ազդակը» տպագրել է Սալբի Գասպարյանի հարցազրույցը Ծաղկաձորում հունիսի 28 – հու-լիսի 2-ին տեղի ունեցած Գրողների համահայկական 5-րդ համաժողովին մասնակցած, իր հեզ ու հանդարտաբարո բնավորությամբ հայտնի, Ստամ-բուլի «Մարմարա» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Ռոբեր Հատտեջյանի հետ` կատարված հենց համագումարի օրերին: Օրդ. Գասպարյանի` «Օրերս տաք բանավէճի նիւթ դարձած է Հայաստանի մէջ օտարալեզու դպրոցներ բանալու հարցը, ի՞նչ է ձեր կարծիքը այս մասին» հարցումին, Հատտեջյա-նը հույժ վրդովված պատասխանել է. «Այսպիսի նիւթի մը ուղղութեամբ կարծիքս հարցնելն իսկ ինծի համար նուաստացուցիչ կը նկատեմ», ու համոզում հայտնել, թե «այս մէկը բանավէճի նիւթ անգամ չի կրնար ըլլալ»: Քիչ ետք նա ավելացրել է, թե «մենք կամ Հայաստանի իշխա-նութիւնները երբեք իրաւունք չունինք մեր ժողովուրդին օտարամոլութիւնը սնուցելու»: Պոլսահայ վաստակաշատ մտավորականը հայտ-նել է իր մեծ «յուսախաբութիւնը» ի տես այն դավադրության, երբ «Հայաստանի մէջ ալ ծնունդ առնել կը սկսի այն սխալ հակումը (նկատի ու-նի հայազգի երեխաներին օտարալեզու դպրոցներ ուղարկելը – Գ. Յ.), որ իմ կարծիքով, սփիւռքահայութեան մուխը մարած է»:
Մեկ ուրիշ դաշնակցական պատգամավորի` Լիլիթ Գալստյանի հետ Տաթեւ Մեսրոպյանի կատարած հարցազրույցն է հրապարակել «Ազդակը» սեպտեմբերի 17-ի համարում` «Անդրադարձ – Արտաքին դաշտում դու գրեթէ պարտադրուած ես ձախողման, եթէ քո ներքին քաղաքական կեանքում այս ընթացքն ես որդեգրել» վերնագրի ներքո: Վերջին հարցումը վերաբերում է օտարալեզու դպրոցների վերաբացման ՀՀ իշխանությունների համառ դիր-քորոշմանը: Լ. Գալստյանը նախ հայտնում է, որ ուզում է իմանալ, թե «այդ քաղաքական եւ ընկերային պատուէրը որտեղի՞ց է գալիս»: Մեկ տասնամյակ իշխանական կոալիցիայի անդամ եղած կուսակցության պատգամավորը հայտնում է, որ ՀՀ-ում օրենքները հաճախ ընդունվում են «ինչ-որ մեկի» համար: Նա ավելացնում է. «Ես Աշոտեանին ասել եմ, որ հասարակութիւնն իրեն օտարալեզու դպրոցների պատուէր չի տո-ւել»: Ըստ Գալստյանի` մրցունակ դպրոցի նախապայման է կրթության որակի ու կառավարման խնդիրների բարձրամակարդակ լուծումը:
գ. Վերլուծական հոդվածներ.- Լրագրական այս ժանրի հրապարակումները բավականին ուշացան սփյուռքահայ մամուլում: Մեր կարծիքով, այդ ուշա-ցումը պայմանավորված է սփյուռքահայ հասարակական մտքի «մանկական հիվանդությամբ»` ՀՀ-ում նման դավաճանական նախաձեռնությունների ի-րականություն լինելու վերաբերյալ կասկածանքով (նույնը նկատել էինք հայ-թուրքական կոչվող մեկ ուրիշ դավաճանական նախաձեռնության ջրի երես դուրս գալուց հետո): Վերլուծական առաջին հոդվածի հեղինակը, նաեւ հետագա մի շարք հրապարակումների հեղինակները հայրենաբ-նակ կամ ՀՀ-ից արտագաղթած մտավորականներ են: Նրանցից շատ ավելի խիստ են արտահայտվում բուն սփյուռքահայ հոդվածագիրները: Դա եւս հասկա-նալի է, քանի որ նման ստոր նախաձեռնություններով Սփյուռքի հայապահպանմանը նպաստելն իբրեւ թե իր առաջնահերթություններից հայտարարած ՀՀ կառավարությունն ու իշխանական ուժերը թիկունքից դաշունահարում են դասական Սփյուռքի այնքան դժվարությամբ մղած հա-յապահպանության կենաց եւ մահու պայքարը…
Մեր հանդիպած առաջին վերլուծական նյութի («Արարատ», 21 մայիսի) հեղինակը նախկինում Կանադայում ՀՀ արտակարգ եւ լիազոր դեսպան Արա Պա-պյանն է: «Հայերէնը մատաղցու չէ» վերնագրված հայերեն ու անգլերեն կարճ գրությամբ, պր. Պապյանը մայիսի 13-ին համացանցով տարածել է իր տեսակետը օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության հանդեպ: Հայտնելով, թե ամաչում է, որ «նման տարրական բաների» մասին է արտա-հայտվելու, գրում է. «Պէտք չէ կրթական համակարգի թերութիւնները եւ նրա ղեկավարի ապիկարութիւնը կոծկել‘Հայկական աշխարհում (սոյն ար-տայայտութեան հեղինակային իրաւունքը վարչապետինն է) հայերէնին տնուորի կարգավիճակ տալով»: «Հայաստանն առաջին հերթին հայերէնն է: Առանց հայերէնի չկայ Հայաստան: Պէտք չէ ուրանալ սեփական Հայրենիքը, պարզապէս պէտք է բոլոր դպրոցներում բարելաւել օտար լե-զուների դասաւանդումը»,- եզրափակում է Պապյանը: Նույն հրապարակման միայն հայերեն մասը «Ազդակը» հրապարակել է 3.5 ամիս անց` ԼՂՀ անկախության հռչակման 19-ամյակին նվիրված հատուկ համարում:
Նիկոզիայում (Կիպրոս) լույս տեսնող «Ազատ ձայն» ամսաթերթն իր մայիսի համարում մի ամբողջ էջ է հատկացրել Երեւանից քաղաքա-գիտության դոկտոր Արմեն Այվազյանի «Լեզուաքաղաքական յեղաշրջման նախաձեռնութիւնը սպառնում է ՀՀ ազգային անվտանգութեանը» շատ հստակ վերնագրով հրապարակմանը: Հանգամանալից վերլուծության ենթարկելով այս օրինագծի վտանգավոր երեսակները` պր. Այվազյանը համոզում է հայտնում, որ դա եւս մի ապացույց է, որ «Հայաստանի Հանրապետութիւնը դեռեւս շատ ու շատ հեռու է կայացած պետութիւն, առաւել եւս հայկական պետութիւն լինելուց, ըստ այդմ էլ, հայութեան կենսական շահերը շարունակում են մնալ անպաշտպան եւ վտանգուած վիճակում»: Պր. Այվազյանը տարակույս չունի, որ սույն նախաձեռնությունը «անփառունակ վախճան կ՛ունենայ»: Իր հրապարակման ավարտին հեղինակը ազգա-յին իշխանության ձեւավորման պահանջ է առաջադրում, «այլապէս այսուհետ հայ ժողովուրդը զբաղուած է լինելու իր իսկ պետական մար-մինների` իր իսկ շահերի դէմ հերթական գրոհներն անընդհատ յետ մղելով, այդպիսով վտանգելով հայութեան սահմանափակ դիմադրական ռե-սուրսները»:
«Զարթօնք»-ը հունիսի 4-ի համարում տպագրել է «Հայ լեզուի պաշտպանութեան միութեան» (Փարիզ) նախագահ դոկտ. Հիլտա Գալֆայեան-Փա-նոսեանի «Օտարալեզու դպրոցներ եւ օտար կրթութիւն Հայաստանի երախաներուն» հրապարակումը, ուր կարդում ենք նաեւ հետեւեալ տողերը. «Սփիւռքի մեր փորձառութեամբ գիտենք, թէ «ազատ կամքով ընտրութիւն կատարելու եւ իր զաւկին լաւ ապագայ ապահովելու» նպատակով, հայկակա-նի փոխարէն օտար վարժարան յաճախելու պատճառաւ է, որ Սփիւռքի մեր նոր սերունդը կը ձուլուի»: «Հայրենիքի նոր սերո՞ւնդն ալ նոյն ճամբուն պիտի հետեւի` օտար մտածելակերպով, սակայն հայախօս անձեր դառնալով»,- հարցնում է տիկ. Գալֆայեանը (հարց է, թե նման զոմ-բիների քանի՞ տոկոսն է հայախոս լինելու – Գ. Յ.) ու ավելացնում. «Օտար դպրոցներու հաստատումը վաղ թէ ուշ կրնայ առաջնորդել օտար պե-տութիւններու միջամտութեան» (ավելի ճիշտ պիտի լիներ գրել` «է՛լ ավելի մեծ միջամտության»: Հոդվածագիրը եզրակացնում է. «Այս ծրա-գիրը կործանարար կրնայ ըլլալ Հայաստանի ապագային համար: Անգամ մը որ օտարանալու ճամբան բացուի (վաղո՜ւց է բացվել – Գ. Յ.), օտարամո-լութեան հակամէտ մեր ժողովուրդը լիուլի պիտի օգտուի ստեղծուած կարելիութենէն: Այն ատեն ափսոսալը օգուտ չունենար»:
Ա. Պապյանի մեկ ուրիշ հոդվածը` «Սասունցի Դաւիթ անպարտ է կամ դարձեալ Հայաստանի մէջ օտարալեզու դպրոցներու մասին» վերնագրով, հյու-րընկալել է «Զարթօնքը» հունիսի 13-ի համարում: Հեղինակը «միանգամայն անհիմն պնդում» է որակում նախաձեռնության հայազգի կողմնակիցների սոփեստությունը, թե դա «կը նպաստէ Հայաստանի մրցունակութեան աճին ժամանակակից աշխարհին մէջ եւ կը նպաստէ մեր երկ-րի տնտեսական զարգացման»: Վկայաբերելով մի քանի պետություններում լեզվական իրավիճակը` հեղինակը միանգամայն իրավացիորեն լե-զուն շաղկապում է հայրենասիրության, ու հարցնում, թե 1989թ. ԽՍՀՄ զինված ուժերում ծառայող ավելի քան 6 հազար հայազգի սպա-ներից «քանինե՞ր եկան իրենց մասնագիտութիւնը ի սպաս դնելու սեփական հայրենիքին»: Նա համոզված է, որ եթե նրանք լեզվամշակութա-յին տեսակետներից «աւելի կապուած ըլլային սեփական հայրենիքին, աւելի մեծ թիւով կու գային»: Հայտնելով, թե ինք երբեք դեմ չէ ՀՀ-ում օտար լեզուների բարձրամակարդակ ուսուցմանը, բայց ոչ երբեք մայրենիի հաշվին, հեղինակը հրապարակումն ավարտում է տխուր փաստի հիշեցումով. «Մեր դիւցազներգութեան հերոսը` Սասունցի Դաւիթ, անպարտ էր: Անպարտ էր քանի տակաւին պարտութիւն չկրեց սեփական զարմէն: Միթէ՞ մենք այնքան անհեռատես պիտի ըլլանք, որ պարտութիւն կրենք մենք մեզմէ»:
Մի քանի օր հետո` հունիսի 18-ին «Ազդակը» տպեց իր երբեմնի խմբագիրներից, վերջին տասնամյակներին ԱՄՆ հաստատված Սարգիս Մահսե-րեջյանի «Կասեցնենք նաեւ մայրենիի՛ն գծով սայթաքումը» խիստ քննադատական հոդվածը (ենթադրում ենք, որ արտատպվել է Լոս Անջելեսի «Ասպա-րէզ» թերթից): Մահսերեջյանը օտարալեզու դպրոցների վերաբացման դավադրության առնչությամբ դաշնակցական մամուլում աննախադեպ ծանր որակումներ է շնորհում ՀՀ իշխանավորներին, «որոնք յայտնապէս տգէտ են նա՛եւ մշակութային անսակարկելի արժէքներ, ազգի լինե-լիութիւնը հիմնաւորող արժէքներ ըմբռնելու, պահպանելու առումով»: Նա առաջարկում է. «Երեւանի հրապարակները, Ազգային ժողովի շէնքն ու Մատենադարանի շրջափակը պէտք է անգամ մը եւս վերածել ծովածաւալ ցոյցերու եւ բողոքի քաղաքակիրթ արտայայտութիւններու ժամադ-րավայրի»: Իհարկե, լավ կլիներ այդ առաջարկը նա հասցեագրեր անմիջականորեն ՀՅԴ Բյուրոյին, որ մայիս-հունիսյան բողոքի ելույթ-ների ժամանակ ամեն լարախաղացության դիմեց` դաշնակցական երիտասարդներին դրանցից հեռու պահելու համար: Դեռ չենք խոսում ստեղծված կացության համար ՀՅԴ քաղաքական պատասխանատվության մասին` իբրեւ ավելի քան 10 տարի ՀՀ իշխանական կոալիցիայի լիիրավ անդամ կուսակ-ցության… «Լեզուի եւ օտար դպրոցներու խորագիրին տակ ներկայացող այս վտանգը մէկ այլ երեսն է մեր Դատին»,- գրում է Մահսերեջյանը` առանց հավելյալ լուսաբանություն տալու ընթերցողին: Նա այս չարագործության հեղինակներից ու կողմնակիցներից պահանջում է «գործնապէս ապացուցել, թէ վարձկաններ չեն» իրենք, ու համարյա ինքնադատաստանի կոչ ուղղում` գրելով. «Սայթաքողներուն դատը պէտք չէ ձգել պատմութեան, այլ զայն պէտք է տեսնել ա՛յսօր, անյապաղ»: Նա իր հրապարակումն ավարտում է կասկած չունենալով, որ «ա՛յս փորձութ-յունն ալ պիտի ունենայ անփառունակ այն վախճանը, որուն մատնուեցան ցարին կամակատարները‘ աւելի քան դար մը առաջ»:
ՀՅԴ մամուլի միակ «տղամարդի»` դերասանուհի Մարի-Ռոզ Աբուսեֆյանի «Մեր ազգային պարտքը» վերնագրված խոհերը «Ազդակը» տպել է հու-նիսի 21-ի համարում: ՀՀ-Թուրքիա իշխանական վերնախավերի սիրախաղին վերաբերող այս հրապարակման մեջ տիկ. Աբուսեֆյանն անդրադարձել է նաեւ օտարալեզու դպրոցների դավին` հենց սկզբից գոհունակություն հայտնելով, որ «գոնէ այս անգամ ժողովուրդը աւելի սթափ է մտա-ծում եւ դէմ է կառավարութեան առաջարկներին»: Հայաստանի ամերիկյան համալսարանը համարելով երիտասարդ մասնագետների արտագաղթն աշխու-ժացնող կառույց, հեղինակը նշել է, թե «հիմա էլ ուզում են օտարալեզու դպրոցներով ժողովրդի հոծ զանգուածին պատրաստել երկրից դուրս գալուն»: Միանգամայն ճիշտ ախտորոշում` Տիկ. Աբուսեֆյանը «բնական» է համարում Սփյուռքի բուռն ընդդիմությունն այս դավին:
Նույն օրաթերթը հունիսի 29-ի համարում արտատպել է իր գործընկեր «Ասպարէզ»ի «Սահմաններու պաշտպանութիւնը Ազգային ժողովի դահլիճէն պէտք է սկսի» հետաքրքրություն գրգռող վերնագրով խմբագրականը: Գրության հեղինակը «Լեզվի մասին» օրենքում փոփոխութ-յան հարցը հայտարարում է «պարզապէս վիրաւորանք մը` ուղղուած մայրենիին, եւ իբրեւ այդպիսին, հարուած մը` ազգային մտածողու-թեան» եւ ՀՀ իշխանություններին մեղադրում ազգային նպատակներ չհետապնդելու ու «զանոնք ամէն վայրկեան վաճառքի հանելու պատե-հապաշտութեան» համար: Խմբագրականի ավարտին, ՀՀ ԿԳՆ եւ ՀՀ կառավարության նախաձեռնությունը հայտարարվում է «յանցաւոր անտարբերու-թիւն» մայրենի լեզվի նկատմամբ:
Երեւանյան բուհի շրջանավարտ, հայոց լեզվի եւ գրականության հալեպաբնակ ուսուցչուհի Նվարդ Մադոյան-Դարակչյանը «Զարթօնքի» հուլի-սի 4-ի համարում հանդես է եկել «Անդրադարձ – Որպէսզի օտարալեզու դպրոցները սերունդները չզրկեն իրենց ազգային դիմագիծէն» վեր-նագրված, մեր կարծիքով` բավականին թույլ հրապարակումով: Կարեւորելով արժանահիշատակ Ռաֆայել Իշխանյանի դերը հայոց լեզվով հանրակր-թության պարտադրման գործում` հոդվածագիրը «մտահոգիչ երեւոյթ» է համարում օտարալեզու դպրոցների վերաբացման նախագիծը: Նա հայտ-նում է, որ իր «ունեցած տեղեկութեանց համաձայն», ՀՀ-ում օտարամոլությունը նորից է գլուխ ցցել (դա պարզ է նույնիսկ անզեն աչ-քով, առանց որեւէ ճիգ գործադրելու եւ` կյանքի բոլոր ոլորտներում): Երկարաբան հոդվածի ավարտին, տիկ. Դարակչյանը կարեւոր դիտարկում է ա-նում. «Օտարալեզու դպրոցներու գոյութիւնը անպայմանօրէն կրնայ սահամնափակել ու հոգեբանօրէն պակսեցնել Մայր Հայրենիքի ներ-գործութեան ուժը» սփյուռքահայ գաղթօջախներում: Նույն հոդվածը թերթը վրահրատարակել է սեպտեմբերի 2-ի համարում «Հայաստանի դպրոցական վերամուտին առիթով»:
«Ազդակի»‘«Ձիւնական» ծածկանունով աշխատակից Գեւորգ Աբելյանը իրեն հատուկ ծաղրական ոճով գրած «Հայկական հանճա՜ր…» հրապարակումով (հուլի-սի 6) սպանիչ քննադատության է ենթարկում չարափոխությունների փորձը, որը նա որակում է «անկրկնելի ծրագիր», «սքանչելի՜ գաղափար», «լեզուաքանդ նախաձեռնութիւն» եւն.: Նկատի ունենալով այն, որ վերաբացվելիք դպրոցների մեծագույն մասը ռուսական է լինելու, նա գրում է. «Իսկապէս որ շնորհաւորել պէտք է ռուս մեծ ազգը, որովհետեւ ան ա՛լ աւելիով պիտի մեծնայ հայ ծագումով եւ Made in Armenia մակնիշով նոր եւ շատ հաւատարիմ քաղաքացիներով», դրանով իսկ «որոշ չափով պիտի կարենայ դարմանել իր մարդագրական տագնապը, մեր համեստ թի-ւին քսակէն…»: Ըստ Ձիւնականի, հայ ազգը` մեծով-փոքրով, «զարգացեալով ու տգէտով» պետք է շնորհակա՜լ լինի ՀՀ իշխանավորներին, որոնք բարեհաճել են օտարալեզու դպրոցներում պահպանել հայագիտական առարկաների հայերենով դասավանդումը` «Անմիջապէս ասոնց արձանները պէտք է կանգնել տալ Երեւանի կարեւոր պողոտաներուն վրայ»,- ծաղրում է Աբելյանը: Նա առաջարկում է «առաջին հերթին» շնորհավորել Ար-մեն Աշոտյանին` «այս խի՜ստ «ազգօգուտ» նախաձեռնութեան համար: Իր հսկողութեան տակ ահաւասիկ մեր ազգի նորահաս սերունդները պի-տի բռնեն զարգացումի անբացատրելի ճամբան»: Նոյն տրամաբանությամբ ընթանալու դեպքում, հասնելու ենք մի օրվա, երբ «յանուն հա-յորդիներու զարգացմա՜ն ու յառաջդիմութեան, հարկ զգացուի հայ դպրոցներու փակման: 19-րդ դարու լոպանովեան քաղաքականութիւնը` Հա-յաստան առանց հայու, իրագործումի ճամբան պիտի բռնէ մեր անկախ հայրենիքին մէջ: Խարաշօ՜»,- դառնությամբ եզրակացնում է Ձիւնակա-նը:
«Արարատն» իր մշակութային շաբաթական հերթական էջը (հուլիսի 7) նվիրել է հայ գրողների համահայկական 5-րդ համաժողովին:
Այս առթիվ տպվել են Ալեքսանդր Թոփչյանի ելույթը համագումարին եւ դրան առնչված էջի պատասխանատու, հանրաճանաչ մտավորական Պեպո Սիմոն-յանի անդրադարձը: Ալ. Թոփչյանը չի թաքցնում, որ չարաբաստիկ նախաձեռնության հետեւում կանգնած են ռուսները: «Շնորհակալութի՜ւն իսկապէս եղբայրական օգնութեան համար»,- հեգնում է տաղանդավոր գրողը, ըստ որի` «այսօր հայերէնն աշխարհում այնքան վտանգուած չէ, որ-քան Հայաստանում»: Պ. Սիմոնյանն այս կապակցությամբ հարցումների տեսքով պահանջում է ՀՀ գրողներից‘հստակ դիրքորոշում դրսեւո-րել` «որքա՜ն ալ ապազգային օրինագիծը հաստատուած ըլլայ…» (բարեբախտաբար` դեռ չի հաստատվել ու, կասկած չունենք, չի էլ հաստատվելու: Չե՛նք թողնելու – Գ. Յ.):
Հրապարակելով հայրենաբնակ լեզվաբան դոկտ. Արտեմ Սարգսյանի մեկ գրավոր ելույթն իր հուլիսի 8-ի համարում` «Զարթօնքը» դրան կցել է խմբագրական «գլխարկ», որտեղ «վա՜յ գործիչներ» է որակում ՀՀ կրթական բարեփոխումների դերակատարներին:
«Ազդակի» հուլիսի 9-ի համարում լույս է տեսել ՀՀ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցության անդամ Լիլիթ Գալստյանի «Երկու ճշմարտությունների Հա-յաստանս» հրապարակումը, ուր ավելի շուտ տուրք է տրվել զգացմունքներին, քան սառը դատողություններին: Ակնարկելով ս. թ. հունիսի 24-ին ԱԺ-ում առաջին ընթեցմամբ «ընդունված» օրենսդրական չարափոխումները, նա գրում է. « «Կըր-թու-թիւնը հայերէն» եւ «Առաջ Հայաստան» (հիշենք` սա ՀՀ այսօրվա նախագահի նախընտրական նշանախոսքն էր – Գ. Յ.) ճշմարտությունների խաչմերուկում, Հայոց ամենասուրբ սրբե-րի` Սահակի ու Մաշտոցի օրը խորհրդարանական անհաղորդ ու անցաւ մեծամասնութիւնն ընտրում է օտարալեզու դպրոցը»: Լ. Գալստյանը շա-րունակում է. «Անկախութեան 20-րդ տարում ազգային արժանապատուութիւնը նսեմացնող այս ի՞նչ հանգրուանի հասանք. տրոփում է ուղեղս ու ականջներիս մէջ սղոցւում կրթութեան նախարարին (բարեկամիս, այո՛ բարեկամիս) ուղղուած «դա-ւա-ճան» վանկարկումը»: Հետաքրքրական է, որ նման «բարեկամների» հետ ավելի քան 10 տարի իշխանությունը բաժնեկցած ու իշխանական կերակրամանից հա՛ խժռած կուսակցության ներկայա-ցուցիչը, փոխանակ մեղայականով հանդես գալու` իրենց իսկ ցանածն այսօր հնձելու դառնության համար, իր հրապարակման ավարտին համարձակ-վում է դեռ այնպիսի տողեր էլ գրել, որոնք օրաթերթում հաստ գրատեսակով են տպվել. «Ե՞րբ ենք մեր պարտությունները մեր մէջ փնտռե-լու, ե՞րբ է մեր ճշմարտութիւնը մէկը լինելու, ե՞րբ ենք ապրելու մեզ համար ու մեր ժամանակում, ե՞րբ ենք մեր տէրն էլ, ծառան էլ մենք լինելու, ե՞րբ է քաղաքիս ու երկրիս դէմքը խաղաղ լինելու ու ԵՐԿԻՐԸ ԿՈՉՈՒԵԼՈՒ ՀԱՅԱՍՏԱՆ»:
Այս հարցումներին մենք ունենք շատ հստակ պատասխան. այնքան ժամանակ, քանի դեռ ՀՀ կրթությունն ու գիտությունը կազմաքանդելուն մասնակցած լեւոնմկրտչյաններ, ՀՀ բնակչությունը համարակալած աղվանվարդանյաններ ու նմաններ կշարունակեն բազմած մնալ ՀՅԴ ամենա-բարձր ղեկավար մարմնում` ՀՀ-ն հայկական պետություն չի լինելու, իսկ ՀՅԴ-ն էլ` պատմությունից մեզ ծանոթ ֆիդայական Դաշնակցութ-յունը… Ավելի լավ է սկսել սեփական ավգյան ախոռները մաքրելուց…
Նույն «Ազդակը» հուլիսի 21-ի համարում հրապարակել է երկու նյութ` առնչված ՀՀ-ում հայոց լեզվի անարգված իրականության: Դրանցից երկրորդը ուղղակիորեն վերաբերում է օտարալեզու դպրոցները վերաբացելու դավին: Լիբանանահայ ճանաչված հրապարակագիր, ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտ Պարույր Աղբաշյանը «Մենք ենք, մեր ցաւերը» խորագրով հրապարակել է «Հերթը հասաւ լեզուին ու դպրոցին (կամ` Հայաստանի իշխանութիւններու հերթական «կաֆ»ը)» վերնագրված եւ հունիսի 13-ով թվագրված հոդվածը. թե ինչո՞ւ է թերթը շուրջ 40 օր հետո տպագրել նյութը` չգիտենք):
Հրապարակման սկզբում հեղինակը համոզված է, որ «հիմա ալ աճուրդի կը հանուին հայոց լեզուն ու հայ դպրոցը» (այստեղ եւ հետո բո-լոր հաստագրումներն ու մեծատառերը Աղբաշյանինն են – Գ. Յ.): Քիչ ետք նա գրում է, որ «հայ ժողովուրդի իւրաքանչիւր սրբութիւն ու նուիրականութիւն, յաջորդական քայլերով կը բռնաբարուին ու կը պղծուին, որովհետեւ տիրող իշխանաւորները, քողարկուած թէ ոչ, իրենց թաթը կը դնեն անոնց վրայ»: Այնուհետեւ հրապարակագիրը խիստ հարձակում է գործում ՀՀ-ում «բացարձակ իշխանութիւն» ունեցող Հայաստա-նի հանրապետական կուսակցության ու նրա նախագահ` ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի վրա` նրանց ինքնագլուխ, մտավորականության ու հասարակութ-յան կարծիքն արհամարհող վարքագիծը հայտարարելով « «զուլումի» միապետութեան վարքագիծ»: Աղբաշյանը պահանջում է մտավորական շրջանակ-ներից (ազգային ակադեմիա ու նրա ինստիտուտներ, գրողների եւ լրագրողների միություններ եւն.)` հստակորեն դիրքորոշվել ու մին-չեւ վերջ պայքարել նման դավադրական ծրագրերի դեմ: Այնուհետեւ, հրապարակագիրը մի հույժ կարեւոր նկատողություն է անում. «Զարմանա-լին այն է, որ Արմէն Աշոտեան, այս ծրագիրին «սենարիստ»-զոհն է, որովհետեւ չի գիտակցիր (կամ կրնա՞յ ըլլալ, որ չ՛ուզեր գիտակցիլ), թէ ինք շա՜տ «պուճուր» է, [որպէսզի] հայ ժողովուրդի գոյութեան միջոցին` ԼԵԶՈՒԻՆ ու նպատակին` ԴՊՐՈՑԻՆ հետ վերաբերի այդ տրամաբա-նութեամբ` դառնալով հլու-հնազանդ գործիքը իր մեծաւորներու մեծածրագիրներուն, որոնք երբեք չեն կրնար ըլլալ յօգուտ հայ լեզո-ւին ու հայ դպրոցին»:
Խնդրին անդրադարձել է նաեւ Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Ա-ին շատ մոտիկ կանգնած, Բեյրութում լույս տեսնող «Արծիւ» երկշաբաթա-թերթը թիվ 9-10 (393-394), հուլիսի միացյալ համարի խմբագրական գրությամբ: Ներկայացնելով հարցի էությունը եւ հայտնելով, թե «այս որոշումին դէմ հայրենի մտաւորականութիւնը գրեթէ միասնական ոգիով կեցուածք ճշդած է», հեղինակը գրում է. «Սակայն ժողովուր-դին եւ կամ մտաւորականութեան ձայնը լսող չկայ»: Թերթը հիմնովին հերքում է այդ դավադիրների «փաստարկներից» այն, որ իբր սփյուռ-քահայերն իրենց երեխաներին ՀՀ այդ դպրոցները կուղարկեն` կրթություն ստանալու, եւ նման խոսքերը համարում «անհեթեթ» ու «ճշմարտությանը չհամապատասխանող»: Նրանք պետք չունեն այդպես անելու, քանի որ կարող են ուղարկել հենց իրենց իսկ գտնված երկրում օտարալեզու դպրոցներ` եթե այդպիսիք կան: Խմբագրականն ավարտվում է հետեւյալ վճռական տողերով
- Ո՛չ մենք եւ ո՛չ Սփիւռքի առողջ դատող տարրը կրնան նմանօրինակ ազգակործան ձեռնարկներ քաջալերել:…
Վե՛րջ ազգավնաս նախաձեռնութիւններուն:
Անէ՛ծք ազգին վնասող նախաձեռնողներուն:
Բավարարվենք վերոհիշյալ օրինակներով` նյութը ավելի եւս ծավալուն չանելու համար:
Ամփոփելով վերոշարադրյալն ու այս տեսության մեջ տեղ չգտած մյուս հրապարակումների նյութերը` եզրակացնում ենք, որ ոչ միայն ՀՀ, այլեւ Սփյուռքի (Լիբանան, Սիրիա, Կիպրոս, Ֆրանսիա, ԱՄՆ եւն.) հասարակական կարծիքը, ԱՌԱՆՑ ԲԱՑԱՌՈՒԹՅԱՆ, հստակորեն դիրքորոշված է ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոցներ վերաբացելու դավադրության դեմ: Հրապարակումներում տարբերությունը այդ մերժումների չափավորական կամ արմատական լինելու մեջ է միայն:
Հետեւաբար, այս դավադրության դեմ կա համազգային միասնական կեցվածք (բացառելով, նժդեհյան բնութագրումով` ազգի տականքը), որը ՀՀ իշխա-նավորներն իրավունք չունեն անտեսելու` ՈՎ ԷԼ ԻՐԵՆՑ ՃՆՇԻ ԱՅՍ ՀԱՐՑՈՒՄ:
Ավելի լավ է անկեղծանալ սեփական ժողովրդի հետ, քան իշխանությունը ամեն գնով պահպանելու համար օտարների գործակալություն անել սեփա-կան երկրում:
Վերջիններիս մեր ժողովուրդը իր պատմության ողջ ընթացքում որակել է ամենաճշգրիտ բառով` ԴԱ՛-ՎԱ՛-ՃԱ՛Ն:
Իսկ դավաճանների անփառունակ վախճանի օրինակները տվել է հենց մեր ազգային պատմությունը……
Ամփոփելով վերոշարադրյալն ու այս տեսության մեջ տեղ չգտած մյուս հրապարակումների նյութերը` եզրակացնում ենք, որ ոչ միայն ՀՀ, այլեւ Սփյուռքի (Լիբանան, Սիրիա, Կիպրոս, Ֆրանսիա, ԱՄՆ եւն.) հասարակական կարծիքը, ԱՌԱՆՑ ԲԱՑԱՌՈՒԹՅԱՆ, հստակորեն դիրքորոշված է ՀՀ-ում օտարալեզու դպրոցներ վերաբացելու դավադրության դեմ: Հրապարակումներում տարբերությունը այդ մերժումների չափավորական կամ արմատական լինելու մեջ է միայն:
Հետեւաբար, այս դավադրության դեմ կա համազգային միասնական կեցվածք (բացառելով, նժդեհյան բնութագրումով` ազգի տականքը), որը ՀՀ իշխա-նավորներն իրավունք չունեն անտեսելու` ՈՎ ԷԼ ԻՐԵՆՑ ՃՆՇԻ ԱՅՍ ՀԱՐՑՈՒՄ:
Ավելի լավ է անկեղծանալ սեփական ժողովրդի հետ, քան իշխանությունը ամեն գնով պահպանելու համար օտարների գործակալություն անել սեփա-կան երկրում:
Վերջիններիս մեր ժողովուրդը իր պատմության ողջ ընթացքում որակել է ամենաճշգրիտ բառով` ԴԱ՛-ՎԱ՛-ՃԱ՛Ն:
Իսկ դավաճանների անփառունակ վախճանի օրինակները տվել է հենց մեր ազգային պատմությունը……
Հ. Գ. -
1. ՀՀ ԿԳՆ կազմակերպած Համահայկական կրթական Դ խորհրդաժողովի (Երեւան, 2-4 հուլիսի 2010 թ.) լիբանանահայ մասնակիցներից մեկը մեզ հայտնեց, թե երբ խորհրդաժողովում սփյուռքահայերից մի քանի հոգի վրդովմունք են արտահայտել օտարալեզու դպրոցների վերաբացման առնչությամբ, Արմեն Աշոտյանը «հերոսաբար» հավաստիացրել է, թե «այդ դպրոցները բացվելու են` ի՛նչ էլ լինի»:
Այսինքն` շարունակվում է «Մեր դեմ խաղ չկա» ստոր վերաբերմունքը համայն հայության հետ` ժողովրդավարության սին քողի ներքո:…
2. Իսկ թե այս նախագծի ու անձամբ Արմեն Աշոտյանի նկատմամբ ինչպիսի՞ կարծիք ունի ՀՀ Սփյուռքի նախարար տիկ. Հրանուշ Հակոբյանը` թողնենք հետագային: Հրապարակվելու դեպքում մեծ ցնցումներ են առաջանալու հենց ՀՀԿ վերնախավում……
1. ՀՀ ԿԳՆ կազմակերպած Համահայկական կրթական Դ խորհրդաժողովի (Երեւան, 2-4 հուլիսի 2010 թ.) լիբանանահայ մասնակիցներից մեկը մեզ հայտնեց, թե երբ խորհրդաժողովում սփյուռքահայերից մի քանի հոգի վրդովմունք են արտահայտել օտարալեզու դպրոցների վերաբացման առնչությամբ, Արմեն Աշոտյանը «հերոսաբար» հավաստիացրել է, թե «այդ դպրոցները բացվելու են` ի՛նչ էլ լինի»:
Այսինքն` շարունակվում է «Մեր դեմ խաղ չկա» ստոր վերաբերմունքը համայն հայության հետ` ժողովրդավարության սին քողի ներքո:…
2. Իսկ թե այս նախագծի ու անձամբ Արմեն Աշոտյանի նկատմամբ ինչպիսի՞ կարծիք ունի ՀՀ Սփյուռքի նախարար տիկ. Հրանուշ Հակոբյանը` թողնենք հետագային: Հրապարակվելու դեպքում մեծ ցնցումներ են առաջանալու հենց ՀՀԿ վերնախավում……
Գեւորգ Յազըճյան
ազատ լրագրող, պատմաբան,
Հայ ազգայնականների համախմբման (ՀԱՀ) խորհրդի անդամ
ազատ լրագրող, պատմաբան,
Հայ ազգայնականների համախմբման (ՀԱՀ) խորհրդի անդամ
«Լուսանցք» թիվ 33-34 (164-165), 2010թ.
THE GENTILE BRAIN UNDER JEWISH CONTROL
http://laveritablenaturedujudaisme.blogspot.com/
THE GENTILE BRAIN
UNDER
JEWISH CONTROL
Part 2
THE HUMAN BRAIN
THE MARVEL :
I'm not saying that the other one does not count, I'm just saying that one's divine gifts are in the right brain and can be developed only by the right brain. The left brain, manages, if I may say, the daily life, the indispensable routine but limited. Indeed, that is not derogatory, it's just that the left hemisphere does not have access to higher dimensions, the spiritual ones like the right hemisphere.
I repeat, ALL THE CREATIVITY, ALL THE GIFTS, ALL THE PSYCHIC POWERS OF THE GENTILES CAN ONLY BE DEVELOPED BY THEIR RIGHT BRAIN.
Besides, the Jews often make long studies and\or spend a lot of time in studying, so they become very knowledgeable which favors still more that the Gentiles are "fooled".
I know this may seem a bit complex but I'll try to explain and illustrate it as clearly as possible and make connections in all areas.
Since we consider that the Jews are on Earth since 3600 years to achieve a specific mission which is to destroy the human race, in other words the Gentiles as we have seen, it was necessary that they landed equipped. That's what happened. They arrived briefed, armed and programmed to carry out their task.
Because the potential of the Gentile divine genius was the problem, they have to attack it.
And what was the best way to do so ?
By imposing an enemy whose operating mode was the opposite of that of the Gentiles.
Logic!
And unfortunately glaring reality!
The great evil was to create a religion, Christianity, that uses at its core all the ingredients of the Gentile history with their Gods. The result is this resonated in their collective unconscious as something known.
It is important to clarify for those who are not yet aware that Jews are very cruel, twisted people without heart nor consciousness. They are in the image of their bloody God, the one of the Hebraic Bible while the Gentiles originally are honest, pure and ethical in the image of their God. Their qualities and virtues have disarmed and weakened them in the hands of the unscrupulous Jews.
Their worst flaw is to be naive in front of the permanent deceit of Jews. In other words, the Gentiles have never been equipped nor prepared to face such wicked individuals.
This has dramatic consequences because they do not try to understand, study, investigate why and how we are here today and consequently become easy prey for the ruthless Jews.
The Jews have carte blanche to lie as they see fit, to make up everything they need to fool the Gentiles.
So little by little, they change the history of humanity : from truth, they made up lies, and as the times passes, they destroy the true story of humankind.
The motto of the Jews is : "The sole truths are those that we make up, there will never be other ones !
Indeed, they forge the alibis they need to support their "truths" which are nothing else than lies.
And unfortunately, very few people challenge them !
It is also certainly one of the reasons why, despite the excellent analysis of many Gentiles, almost none dare call into question the biblical boundary. They remain quietly in the compound of the Bible, ie the religious trap designed by Jews against them.
So it's brainwashing at all levels since millenia with a priority given to religion and history, but do not worry, everything else follows.
8 - THE JEWISH BRAIN aka THE HIVE MIND
If you look at picture 5, you see that the Gentile mind has been totally absorbed into the global Jewish brain.
It's a reality that explains that many of you feel like living in a matrix as in the famous movie Matrix.
In fact the Hollywood Jewish movies gives us plenty of information about the manipulated reality of our world and of the human history since the Jews have invaded planet Earth, about the conditions under which this was done and to finish, about the future of humanity.
Incidentally, all the science fiction movies are much more close to the true reality than to fiction.
Going back to our topic, we are actually on the model of the Absolute, principle of Unity or Collectivism, the One, Universal that then comes in all sorts of modes, names and areas to gather under the same banner, the God of the Jewish people or the God with hundred pseudonyms!
The conversion of the Gentiles to the Jewish religious program was therefore a key priority for further action. It was vital that they were absorbed in the Jewish matrix.
In other words, by adopting Christianity, the pagans did much more than abandoning polytheism, they were dispossessed of their divine legacy, came under Jewish control emotionally, mentally, spiritually, physically, and then began their degenerescence that would lead them to the point we are today.
Of course, they did not make this by choice but because they were forced. Their only choice was between conversion or death. But from that time, began their decline through the christic teachings which were the first psychological poisoning that completely disarmed them, both sexually and psychologically.
As you can see on the above picture, the Jewish left brain gained ground and invaded the entire brain, left and right hemispheres, and the Gentile brain was fully caught in that process. The result is that many Gentiles feel like if they have been enclosed in a gangue, which is a reality, because they have been encircled by the Jews on every level: physical, mental and spiritual.
The Jewish system was concretely and magically organized as a huge brain that is programmed like an hive mind. And the Jews since their inception and arrival on Earth are permanently connected to the program that gives them the necessary impulses to act for achieving the goal of their mission which is to exterminate the Gentiles.
I know that it may sound a little bit like an Hollywood science-fiction movie or "she has a lot of imagination" but you have to know that this is exactly the aim of the Jews : that all this sounds unreal because too big to be true.
That's why I said from the beginning that an open mind is needed to read all this. And instead of reading with your left brain, use your intuition, your feelings from your right brain.
Those who have done a study about the Jews are able to notice all the common denominators of the Jewish speech all around the world, under the cover "we are good men, humanists, philanthropists"!
In fact these humanist and philanthropist vocations have the huge benefit to give them the power to shape society according to their objectives under the spurious grounds and with billions of dollars through their tax-exempt foundations.
There are also those who unashamedly prefer to position themselves as the assertive Jews like BHL (Bernard-Henri Levy) or in another style like Eric Zemmour who while playing the good French man who defends Gentiles positions lets himself go and says that he is at first Jew before being French !
All these behaviors have to be credited to the hive mind. They mentally act like clones droven by their common Jewish collective mind !
The Gentiles were designed as a holistic perfect unit but as soon as they were no longer able to live according to their nature, to use their right brain as they did, all kinds of problems appeared.
The human body is an integrated, indivisible entity, if an organ, muscle or anything else can not function properly, this has consequences on other parts of the body. And so everything becomes unbalanced, a little bit like in a domino effect.
Consequently to an unbalanced brain, if we add to the whole system, the religious teachings of self-debasement, the beliefs based on concepts of sin, impurity, and a constant propaganda, the mind of the Gentiles has been heavily affected and their bodies too. Sexuality became a major frustration and a very important factor of imbalance.
The body is an interdependent system. Frustration and guilt about sexuality had devastating effects. Any repressed energy has no other choice than to find another way to express itself. It is like a blocked conduit where a huge amount of water pressure cannot anymore pass through the pipe and has to find another way, it has no choice but the other routes are not the natural ones and it will necessarily result some damage.
And every belief generates the associated hang-up or inhibition in the body that in its turn creates blockage, obstruction of the energy which cannot anymore flow harmoniously.
The Jewish stated target was to block the body as well as the mind so that they can never return onto the path of their divine inheritance.
9 - PSYCHIATRIST, PSYCHOLOGIST, BEHAVIORIST...
In progress
THE GENTILE BRAIN
UNDER
JEWISH CONTROL
Part 2
THE HUMAN BRAIN
THE MARVEL :
PURPOSELY RESTRICTED
From all the various trainings I did, there was one that especially perplexed me : the coaching.
I did this training for nine months. The teachers presented this new method, which was still in its infancy in France, as the child of the third generation after the Ericksonian Hypnosis and NLP (Neuro-Linguistic programming).
Hypnosis about which I will discuss later because it is an important issue on the topic we are treating here. Hypnosis is an altered state of consciousness accessible through trance, which is a total relaxation of the body so that the physical sensations "disappear" to favor those of the mind. This status allows the person to access one's unconscious resources in order to facilitate healing, to exploit new resources, or to reprogram one's brain.
Milton Erickson was an American psychiatrist and psychotherapist who founded the well-known method of hypnosis that bears his name. He was born with health problems when, at 17 years old, he was stricken with a severe form of polio which paralyzed him completely, leaving him only the use of his eyes and speech. Gifted of an iron will, he went slowly out of his paralysis by self-hypnotizing. Thus, while he was condemned by his doctor to imminent death, he discovered the power of the mind and regained the use of his limbs. Son of farmer, he could not do this job because of the aftereffects of his illness and so decided to become a doctor. He became a psychiatrist and psychotherapist, he developed his method of hypnosis that restored this badly liked ancient technique in giving it therapeutic virtues.
Neuro-Linguistic Programming (NLP) is a set of techniques, models, procedures designed to foster good communication between people in order to get better relations but also better results both personally and professionally.
Neuro-Linguistic Programming (NLP) is a set of techniques, models, procedures designed to foster good communication between people in order to get better relations but also better results both personally and professionally.
Finally, coaching is a method that gives substantial and measurable personal or professional outcome in the life of the person being coached, who initially has a specific request.
These techniques require at first to work on oneself. They are tools of personal development for oneself before being for ther clients.
Unfortunately, it's theory. In practice, for what I've seen, things are a little bit different and these techniques quickly become tools to manipulate others.
Unfortunately, it's theory. In practice, for what I've seen, things are a little bit different and these techniques quickly become tools to manipulate others.
I - A STORY OF BRAINS
The human brain has two hemispheres, the right and the left that are separated and interconnected by the corpus callosum, a network of nervous fibers similar to a network of telephone lines which serves as a bridge of communication between the two brains.
Click on the images to enlarge
Click on the images to enlarge
![]() |
| Picture 1 Right and left brains (or hemispheres) and the corpus callosum |
The left brain is the state of awareness that we use in our daily life to make all sorts of conscious and logical decisions. It is masculine and active.
The right brain is passive, receptive, impressionable. We can access it only when we stop thinking through meditation or hypnosis.
The human brain is organized to function as a perfect unity in all circumstances of life. Although both hemispheres have distinct roles, we can not function optimally if the two brains are not mobilized simultaneously.
![]() |
| Picture 2 |
The problem is to develop one hemisphere more than the other one which unbalances the whole. The dominant hemisphere takes power and blocks the dominated one which cannot anymore assume its role, function and participation in the welfare and health of the body, and consequently the overall welfare of the individual in all areas of one's life.
Under the influence of education, society and prejudices that surround us, we limit since the age of three years our ability to mobilize the two brains. And we choose unconsciously either of them.
In our Western society, most of the time if not always, we opt for the rational, organized, limited left brain that follows the imposed rules. We leave aside our artistic, creative and spontaneous aspects. We think more than necessary before acting to the point that we are no longer neither natural nor genuine nor spontaneous. And if we do not operate with our entire being, then we end up with inextricable problems. An imbalance between right and left brains can cause a lack of concentration but also the difficulty to determine what is important or not. We receive tons of information without knowing how to eliminate those that are unimportant. There is also an incapacity to classify things and to remind oneself characteristics and important facts.
1- FUNCTION AND DEVELOPMENT OF CHILD'S BRAIN
Between six months and one year, the child develops the way he/she moves. He/she develops a bilateral movement, i.e. to walk or crawl, he/she uses his/her left leg and right arm and vice versa. In this way the two hemispheres are used simultaneously. Yes, because the right brain controls the left side of the body and the left brain, the right side.
If the crawling phase of the child has been badly lived or incomplete, or still insufficient, there is a risk that the "automation" is not done. He/she will not then automatically integrate the natural crawling movement (left leg/right hand and right leg/left hand) and the chidl will become homolateral (right leg/ right arm and left leg/left arm) and so he/she will experience blind tasks because of the lack of overview. Someone bilateral (left leg/right hand and left hand/right leg) will behave in a flexible, free and integrated way because by moving he/she mobilizes her/his two hemispheres.
If the crawling phase of the child has been badly lived or incomplete, or still insufficient, there is a risk that the "automation" is not done. He/she will not then automatically integrate the natural crawling movement (left leg/right hand and right leg/left hand) and the chidl will become homolateral (right leg/ right arm and left leg/left arm) and so he/she will experience blind tasks because of the lack of overview. Someone bilateral (left leg/right hand and left hand/right leg) will behave in a flexible, free and integrated way because by moving he/she mobilizes her/his two hemispheres.
2 - WHEN THE CHILD GROWS UP
Step by step, as the child grows up, under the pressure of society, he/she will gradually lose the ability to mobilize his/her two brains and will become more homolateral than bilateral. Hence, the problems begin and may be one of the following ones, depending which hemisphere is involved: dyslexia, trouble for speaking, "two left hands" for manual labor, inability to calculate, inability to create or build relationships with others, inability to write properly, unable to talk about oneself ...
On the other hand, an integrated person (bilateral) will function as a physical, mental and spiritual entity. And the first step towards this integration is to be able to use both hemispheres simultaneously. An integrated person is able to channel one's intuition, to process information with both hemispheres at the same time, can move and think at the same time.
On the other hand, an integrated person (bilateral) will function as a physical, mental and spiritual entity. And the first step towards this integration is to be able to use both hemispheres simultaneously. An integrated person is able to channel one's intuition, to process information with both hemispheres at the same time, can move and think at the same time.
All these techniques teach us that everything that happens in a person's life begins with one's psyche. The psyche, in other words, the brain is the basis for the best or the worst.
3- OUR CURRENT MENTAL FUNCTIONING
I come to the point that we live in a world where the left brain is dominant, which is not due by chance as you can imagine. If we have a dominant hemisphere and the other one that is dominated, it's not good at all for our balance and health. If you re-read picture 1, you can easily see that this is the right brain that is subdued. All its characteristics, its potentials are not popular and deeply denigrated by the society that requires us to live in rationalism, materialism, logic, sequential, in a compartmentalized way where everything is disunited, separated, divided.
Everything and above all everybody is labelled and encouraged to become an expert in one's field. But whoever is professional in one's field is completely ignorant of others. In other words, one can be highly intelligent in one's field but completely unaware of others, even lacking basic common sense. And this is especially blatant about health !
If you look around at all the smart people you know, you are likely to find that the vast majority of them are incredibly ignorant when it comes to their own health and body.
They know nearly nothing except in their respective fields.
But the society has been organized that way and rewards those who behave like this !
Our society does not want transversality. Because if it was the case, the people would be more open-minded and above all would make the links between fields, issues, problems.
They would synthetize.
So, it's out of question.
Too dangerous !
If we go back to our picture 2, we can see that the left brain is the side of materialism, money, possessions. In fact, money has taken gradually more and more room in our lives until the current situation where money is the ruler of our lives.
We are obsessed by money 24hrs/7, even though the reasons may be different depending on the case. Some, who are the vast majority because they run after money in order to survive and others because they run after money by greed, to get always more. The outcome is that all of us have become obsessed with money! So sure, we are completely dominated by our left brain and its ceaseless run after money, possessions, stuffs, etc...
If you look around at all the smart people you know, you are likely to find that the vast majority of them are incredibly ignorant when it comes to their own health and body.
They know nearly nothing except in their respective fields.
But the society has been organized that way and rewards those who behave like this !
Our society does not want transversality. Because if it was the case, the people would be more open-minded and above all would make the links between fields, issues, problems.
They would synthetize.
So, it's out of question.
Too dangerous !
If we go back to our picture 2, we can see that the left brain is the side of materialism, money, possessions. In fact, money has taken gradually more and more room in our lives until the current situation where money is the ruler of our lives.
We are obsessed by money 24hrs/7, even though the reasons may be different depending on the case. Some, who are the vast majority because they run after money in order to survive and others because they run after money by greed, to get always more. The outcome is that all of us have become obsessed with money! So sure, we are completely dominated by our left brain and its ceaseless run after money, possessions, stuffs, etc...
The more this run accelerates, the more we are ruled and subdued by our left brain and the more we sink. This has catastrophic consequences well beyond that you could ever imagine.
Let me explain.
The imbalance between our right and left hemispheres is more and more pronounced in the operating of our society which tends to be completely oriented left brain as if the goal was to completely erase the right brain. To completely erase it !
Oops, No more right brain ! In order that we are compelled to follow the imposed rules of society, that we stand to attention, that we obey like slaves.
Let me explain.
The imbalance between our right and left hemispheres is more and more pronounced in the operating of our society which tends to be completely oriented left brain as if the goal was to completely erase the right brain. To completely erase it !
Oops, No more right brain ! In order that we are compelled to follow the imposed rules of society, that we stand to attention, that we obey like slaves.
4 - PARTICULARITY OF THE GENTILE MIND
Now, curiously all the potentials, the gifts, the abilities, the psychic and occult powers, the overall vision of a person develops through one's right brain.
Anything that makes the characteristic of a Gentile, one's divine potential for genius, for power and for creativity is lodged in one's right brain.
Now, curiously all the potentials, the gifts, the abilities, the psychic and occult powers, the overall vision of a person develops through one's right brain.
Anything that makes the characteristic of a Gentile, one's divine potential for genius, for power and for creativity is lodged in one's right brain.
![]() |
| Picture 3 |
I repeat, ALL THE CREATIVITY, ALL THE GIFTS, ALL THE PSYCHIC POWERS OF THE GENTILES CAN ONLY BE DEVELOPED BY THEIR RIGHT BRAIN.
5 - THE OPERATING OF THE JEWISH MIND
It is necessary at this moment of my testimony to point out the fundamental difference between a Jewish and a Gentile mind that I have myself experienced. The Jews have a highly developed left brain, the seat of their well-known intelligence, the vast majority of them are around 135 IQ, but they have a poorly developed right brain and above all which can be developed only until a specific level, well below that of the Gentiles.
This, INTENTIONALLY !
This difference in mental operating, which we can also call mentality, although the term reduces the problem, is that Jews and Gentiles can not understand each other even if they speak the same language! The definition, the understanding that they have of words with their underlying concepts are deeply conflicting because diametrically opposed. This is one reason why we very often witness dialogues of the deaf. Their Mental design is structurally distinct.
It is necessary at this moment of my testimony to point out the fundamental difference between a Jewish and a Gentile mind that I have myself experienced. The Jews have a highly developed left brain, the seat of their well-known intelligence, the vast majority of them are around 135 IQ, but they have a poorly developed right brain and above all which can be developed only until a specific level, well below that of the Gentiles.
This, INTENTIONALLY !
This difference in mental operating, which we can also call mentality, although the term reduces the problem, is that Jews and Gentiles can not understand each other even if they speak the same language! The definition, the understanding that they have of words with their underlying concepts are deeply conflicting because diametrically opposed. This is one reason why we very often witness dialogues of the deaf. Their Mental design is structurally distinct.
So when the Jews came to power, they gradually built a society that is based on their mental operating, thus oriented left brain with all these characteristics.
It makes sense because one can organize things only in relation to what one is, and how one functions! Doing so, they have gradually forced the Gentiles to operate only with their left brain, the more limited as we have seen, and above all which is not their strength as opposed to the Jews. So little by little, the Gentiles have lost contact with their right brain, their genius and especially their psychic and occult powers and their God(s). Thus, not using anymore the most essential part of their brain, it has become atrophied like a muscle which is no longer in use. Consequently their degeneration began.
What was the stated purpose of the Jews.
It makes sense because one can organize things only in relation to what one is, and how one functions! Doing so, they have gradually forced the Gentiles to operate only with their left brain, the more limited as we have seen, and above all which is not their strength as opposed to the Jews. So little by little, the Gentiles have lost contact with their right brain, their genius and especially their psychic and occult powers and their God(s). Thus, not using anymore the most essential part of their brain, it has become atrophied like a muscle which is no longer in use. Consequently their degeneration began.
What was the stated purpose of the Jews.
Before going on, I want to clarify that each brain has its own kind of intelligence but of course they are of different nature !
This has for consequence that the Jews have a real intelligence but much more visible because the society has been organized by them, so to speak, for them, their model, the left brain while the Gentile intelligence is linked to the potentials and characteristics of one's right brain.
So to summarize what we have already seen.
Through the organization of our society on the model of the Jewish left brain, the Gentiles have been deeply and negatively impacted.
And because of the capabilities of speech, of analysis, of dialectics and of strength of conviction that almost ALL Jews have, the Gentiles are impressed. Most of the time, the Gentiles who are amazed by these qualities that they do not possess, are intimidated and therefore become under influence which acts like a spell !
This has for consequence that the Jews have a real intelligence but much more visible because the society has been organized by them, so to speak, for them, their model, the left brain while the Gentile intelligence is linked to the potentials and characteristics of one's right brain.
So to summarize what we have already seen.
Through the organization of our society on the model of the Jewish left brain, the Gentiles have been deeply and negatively impacted.
And because of the capabilities of speech, of analysis, of dialectics and of strength of conviction that almost ALL Jews have, the Gentiles are impressed. Most of the time, the Gentiles who are amazed by these qualities that they do not possess, are intimidated and therefore become under influence which acts like a spell !
And to add to the gap and disaster, their consciousness, their feelings, their receptivity are situated in their right brain which is more manipulatable because of its receptive nature.
Besides, the Jews often make long studies and\or spend a lot of time in studying, so they become very knowledgeable which favors still more that the Gentiles are "fooled".
I know this may seem a bit complex but I'll try to explain and illustrate it as clearly as possible and make connections in all areas.
Since we consider that the Jews are on Earth since 3600 years to achieve a specific mission which is to destroy the human race, in other words the Gentiles as we have seen, it was necessary that they landed equipped. That's what happened. They arrived briefed, armed and programmed to carry out their task.
Because the potential of the Gentile divine genius was the problem, they have to attack it.
And what was the best way to do so ?
By imposing an enemy whose operating mode was the opposite of that of the Gentiles.
Logic!
And unfortunately glaring reality!
So the Jews have been fashioned in order to destroy the right brain of the Gentiles.
The first step was to convert them religiously so that they will be DEFINITIVELY cut off from their natural and spontaneous access to higher dimensions and to their God (s) and that they were pulled downward.
That's why the monotheistic religions have been created for.
With Judaism as basis. Indeed, Judaism is the foundation of the Christian and Muslim religions.
All have the same God. The God with hundred pseudonyms !
I repeat that these religions are not spiritual in any way ! There are only political tools to subjugate the Gentile mind and body.
Tool whose material has been STOLEN from the human history of the Gentiles (stories, characters, gods) and then corrupted, altered and dressed up with Jewish names and characters.
The first step was to convert them religiously so that they will be DEFINITIVELY cut off from their natural and spontaneous access to higher dimensions and to their God (s) and that they were pulled downward.
That's why the monotheistic religions have been created for.
With Judaism as basis. Indeed, Judaism is the foundation of the Christian and Muslim religions.
All have the same God. The God with hundred pseudonyms !
I repeat that these religions are not spiritual in any way ! There are only political tools to subjugate the Gentile mind and body.
Tool whose material has been STOLEN from the human history of the Gentiles (stories, characters, gods) and then corrupted, altered and dressed up with Jewish names and characters.
The Gentiles were created by their God in order to achieve godhead.
So they are gods-to-be !
No, no I'm not joking at all.
It's because of this that we all are in this tragic situation.
Please read the chapter about the creation of humanity. I do not want to digress too much in an already very complicated story.
So they are gods-to-be !
No, no I'm not joking at all.
It's because of this that we all are in this tragic situation.
Please read the chapter about the creation of humanity. I do not want to digress too much in an already very complicated story.
This can be only achieved by accessing the right brain. The creator God of the Gentiles has created beings, the human race in His image and likeness not only physically but also spiritually, giving them a soul, a conscience and a DNA which could lead them to become gods if they worked to develop this potential. What the Gentiles began to perform when they lived along with their gods.
This divine potential lies in the right brain because the Gods themselves have a very powerful right brain. In fact, their powers lie in the hemisphere that they use 100% because, unlike humans, they do not need to handle a daily material routine which is not part of their world.
This divine potential lies in the right brain because the Gods themselves have a very powerful right brain. In fact, their powers lie in the hemisphere that they use 100% because, unlike humans, they do not need to handle a daily material routine which is not part of their world.
At that time the Gods lived on Earth among the humans. They educated and taught them. This is the reason of the great civilizations such as Ancient India, MesoAmerica, Ancient Egypt of which we still, even today, can't explain the achievements. The Humans lived happy with these benevolent Gods they worshiped and profoundly revered.
When the Jews came to Earth, they knew that to destroy the Gentiles, they had first of all to separate them from their Gods, to break down their relationship in addition to their spiritual potential.
It was necessary to separate the Creator God from his creation, in other words, the Father from his children.
When the Jews came to Earth, they knew that to destroy the Gentiles, they had first of all to separate them from their Gods, to break down their relationship in addition to their spiritual potential.
It was necessary to separate the Creator God from his creation, in other words, the Father from his children.
I shall not enter here into the circumstances that have brought this situation because it will be discussed in other chapters (not yet translated).
The Jews therefore led a commando raid into enemy territory (the right brain of the Gentiles) to take away their spiritual potential and bring it into Jewish control. The raid was conducted via the creation of the Christian religion, and especially through a very powerful Kabbalistic black magic, which since has never ceased and is still maintained by the daily prayers that the orthodox Jews and rabbis recite. Indeed, they job is to curse the Gentiles and they get paid for this by the whole Jewish community, even if in the meantime, the Gentiles became Christians.
The Jews therefore led a commando raid into enemy territory (the right brain of the Gentiles) to take away their spiritual potential and bring it into Jewish control. The raid was conducted via the creation of the Christian religion, and especially through a very powerful Kabbalistic black magic, which since has never ceased and is still maintained by the daily prayers that the orthodox Jews and rabbis recite. Indeed, they job is to curse the Gentiles and they get paid for this by the whole Jewish community, even if in the meantime, the Gentiles became Christians.
![]() |
| Picture 5 Commando raid of the Jews to take over the Right Gentile Brain |
The great evil was to create a religion, Christianity, that uses at its core all the ingredients of the Gentile history with their Gods. The result is this resonated in their collective unconscious as something known.
It is important to clarify for those who are not yet aware that Jews are very cruel, twisted people without heart nor consciousness. They are in the image of their bloody God, the one of the Hebraic Bible while the Gentiles originally are honest, pure and ethical in the image of their God. Their qualities and virtues have disarmed and weakened them in the hands of the unscrupulous Jews.
Their worst flaw is to be naive in front of the permanent deceit of Jews. In other words, the Gentiles have never been equipped nor prepared to face such wicked individuals.
However, this foray into enemy territory to take control of the right brain did not go so easily because the Gentiles at that time were advanced and thus understood what was going on. So they fought and resisted as much as possible.
But unfortunately they were massacred because outnumbered. Their attackers confiscated the Knowledge that had been given to them by their Gods. At first, the Jews studied it to better understand those they had to exterminate and secondly to use it against the Gentiles.
So they STOLE what belonged to the Pagans, and again fitted it to a Jewish mode in order to claim authorship and ownership. This Knowledge is, in large part, the Kabbalah, which is nothing else than a powerful protective magic for the Jews, and a curse or powerful black magic for non-Jews.
But unfortunately they were massacred because outnumbered. Their attackers confiscated the Knowledge that had been given to them by their Gods. At first, the Jews studied it to better understand those they had to exterminate and secondly to use it against the Gentiles.
So they STOLE what belonged to the Pagans, and again fitted it to a Jewish mode in order to claim authorship and ownership. This Knowledge is, in large part, the Kabbalah, which is nothing else than a powerful protective magic for the Jews, and a curse or powerful black magic for non-Jews.
The problem is that the whole politico-religious system (bible, religions ...) which is the foundation of our society gives the illusion that nothing important has ever existed before the Jews.
They want us to believe that they are the ones who have brought a real value to human civilization which was nothing other than hordes of barbarians and savages before the arrival of the chosen people.
Of course, it's is FALSE and once again, the opposite of truth.
This is part of the Jewish propaganda.
You have to be aware that the JEWS ARE MASTERS OF LIES AND DECEIT.
When the Jews came to Earth, they STOLE THE MATERIAL OF THE GENTILE HISTORY BECAUSE THEY NEEDED A BACKGROUND THEY DID NOT HAVE. And above all they had to fabricate one that CREDIT THEIR STATUS AS THE CHOSEN PEOPLE OF GOD. Then, they claimed that they were the founders and owners of the stolen knowledge and since THEY ARE DOING ANYTHING IN THEIR POWER TO ERASE THE TRUE PAST, EVERYTHING THAT EXISTED BEFORE.
IN OTHER WORDS, THE TRUE HISTORY OF HUMANITY.
They want us to believe that they are the ones who have brought a real value to human civilization which was nothing other than hordes of barbarians and savages before the arrival of the chosen people.
Of course, it's is FALSE and once again, the opposite of truth.
This is part of the Jewish propaganda.
You have to be aware that the JEWS ARE MASTERS OF LIES AND DECEIT.
When the Jews came to Earth, they STOLE THE MATERIAL OF THE GENTILE HISTORY BECAUSE THEY NEEDED A BACKGROUND THEY DID NOT HAVE. And above all they had to fabricate one that CREDIT THEIR STATUS AS THE CHOSEN PEOPLE OF GOD. Then, they claimed that they were the founders and owners of the stolen knowledge and since THEY ARE DOING ANYTHING IN THEIR POWER TO ERASE THE TRUE PAST, EVERYTHING THAT EXISTED BEFORE.
IN OTHER WORDS, THE TRUE HISTORY OF HUMANITY.
7- ERASING THE MEMORY OF THE PAGANS
This point is crucial.
SINCE TWO THOUSAND YEARS, THE JEWS WORK RELENTLESSLY TO ERASE THE MEMORY OF THE GENTILES AND TO DESTROY ALL DISTURBING TRACES WHICH COULD DEMONSTRATE THAT THEY ARE LIARS, IMPOSTORS.
A major difference between Jews and Gentiles, as I already mentioned is that the former have an agenda as a race while the latter have, at most, a family agenda.
And again, it makes sense.
Whereas the Jews came to earth not naturally but on mission, a mission that they knew will last several thousand years, it was essential to remain focused on the goal to avoid dispersion. It was one of the main purpose of their religion which, by its stringent rules, greatly helped to hand the baton over the next generation and so on.
This point is crucial.
SINCE TWO THOUSAND YEARS, THE JEWS WORK RELENTLESSLY TO ERASE THE MEMORY OF THE GENTILES AND TO DESTROY ALL DISTURBING TRACES WHICH COULD DEMONSTRATE THAT THEY ARE LIARS, IMPOSTORS.
A major difference between Jews and Gentiles, as I already mentioned is that the former have an agenda as a race while the latter have, at most, a family agenda.
And again, it makes sense.
Whereas the Jews came to earth not naturally but on mission, a mission that they knew will last several thousand years, it was essential to remain focused on the goal to avoid dispersion. It was one of the main purpose of their religion which, by its stringent rules, greatly helped to hand the baton over the next generation and so on.
We're with the Jews on an issue of race and mission. Therefore, all Jews know their history which is part of our memorial education. As Jews, we know that today is the consequence of yesterday while it prepares tomorrow. In other words, the Jews live daily with their entire history alive in their mind. And it's in this perspective that their professional role as victims takes its full extent and importance.
This is not the case of the Gentiles in their great majority. Firstly because they were created naturally i.e they are not on mission on Earth but at home, that in addition, they were sole as a race, the human race on earth, living with their gods, so they never needed to focus on the pathological problem of race.
This is not the case of the Gentiles in their great majority. Firstly because they were created naturally i.e they are not on mission on Earth but at home, that in addition, they were sole as a race, the human race on earth, living with their gods, so they never needed to focus on the pathological problem of race.
If we add to this that the Jews have worked since the beginning to erase the memories of the Pagans through this Kabbalistic black magic on one hand, and secondly, through the deadly Christic teachings aimed to reprogram their minds, the result is that for the Gentiles, that's today that counts!
The rest, "is old and outdated story", "it's over".
They live in the well-known here and now which is a reality but not in our lower dimension, too heavy and dense in vibration, the linear space-time. So the Gentiles do not care of the past, they live in the present.
The rest, "is old and outdated story", "it's over".
They live in the well-known here and now which is a reality but not in our lower dimension, too heavy and dense in vibration, the linear space-time. So the Gentiles do not care of the past, they live in the present.
The Jews have carte blanche to lie as they see fit, to make up everything they need to fool the Gentiles.
So little by little, they change the history of humanity : from truth, they made up lies, and as the times passes, they destroy the true story of humankind.
The motto of the Jews is : "The sole truths are those that we make up, there will never be other ones !
Indeed, they forge the alibis they need to support their "truths" which are nothing else than lies.
And unfortunately, very few people challenge them !
It is also certainly one of the reasons why, despite the excellent analysis of many Gentiles, almost none dare call into question the biblical boundary. They remain quietly in the compound of the Bible, ie the religious trap designed by Jews against them.
So it's brainwashing at all levels since millenia with a priority given to religion and history, but do not worry, everything else follows.
8 - THE JEWISH BRAIN aka THE HIVE MIND
If you look at picture 5, you see that the Gentile mind has been totally absorbed into the global Jewish brain.
It's a reality that explains that many of you feel like living in a matrix as in the famous movie Matrix.
In fact the Hollywood Jewish movies gives us plenty of information about the manipulated reality of our world and of the human history since the Jews have invaded planet Earth, about the conditions under which this was done and to finish, about the future of humanity.
Incidentally, all the science fiction movies are much more close to the true reality than to fiction.
Going back to our topic, we are actually on the model of the Absolute, principle of Unity or Collectivism, the One, Universal that then comes in all sorts of modes, names and areas to gather under the same banner, the God of the Jewish people or the God with hundred pseudonyms!
![]() |
| The Gentile brain (blue) has been totally absorbed in the Jewish brain (orange) o which the Kabbalah is the foundation |
The conversion of the Gentiles to the Jewish religious program was therefore a key priority for further action. It was vital that they were absorbed in the Jewish matrix.
In other words, by adopting Christianity, the pagans did much more than abandoning polytheism, they were dispossessed of their divine legacy, came under Jewish control emotionally, mentally, spiritually, physically, and then began their degenerescence that would lead them to the point we are today.
Of course, they did not make this by choice but because they were forced. Their only choice was between conversion or death. But from that time, began their decline through the christic teachings which were the first psychological poisoning that completely disarmed them, both sexually and psychologically.
As you can see on the above picture, the Jewish left brain gained ground and invaded the entire brain, left and right hemispheres, and the Gentile brain was fully caught in that process. The result is that many Gentiles feel like if they have been enclosed in a gangue, which is a reality, because they have been encircled by the Jews on every level: physical, mental and spiritual.
The Jewish system was concretely and magically organized as a huge brain that is programmed like an hive mind. And the Jews since their inception and arrival on Earth are permanently connected to the program that gives them the necessary impulses to act for achieving the goal of their mission which is to exterminate the Gentiles.
I know that it may sound a little bit like an Hollywood science-fiction movie or "she has a lot of imagination" but you have to know that this is exactly the aim of the Jews : that all this sounds unreal because too big to be true.
That's why I said from the beginning that an open mind is needed to read all this. And instead of reading with your left brain, use your intuition, your feelings from your right brain.
Those who have done a study about the Jews are able to notice all the common denominators of the Jewish speech all around the world, under the cover "we are good men, humanists, philanthropists"!
In fact these humanist and philanthropist vocations have the huge benefit to give them the power to shape society according to their objectives under the spurious grounds and with billions of dollars through their tax-exempt foundations.
There are also those who unashamedly prefer to position themselves as the assertive Jews like BHL (Bernard-Henri Levy) or in another style like Eric Zemmour who while playing the good French man who defends Gentiles positions lets himself go and says that he is at first Jew before being French !
All these behaviors have to be credited to the hive mind. They mentally act like clones droven by their common Jewish collective mind !
The Gentiles were designed as a holistic perfect unit but as soon as they were no longer able to live according to their nature, to use their right brain as they did, all kinds of problems appeared.
The human body is an integrated, indivisible entity, if an organ, muscle or anything else can not function properly, this has consequences on other parts of the body. And so everything becomes unbalanced, a little bit like in a domino effect.
Consequently to an unbalanced brain, if we add to the whole system, the religious teachings of self-debasement, the beliefs based on concepts of sin, impurity, and a constant propaganda, the mind of the Gentiles has been heavily affected and their bodies too. Sexuality became a major frustration and a very important factor of imbalance.
The body is an interdependent system. Frustration and guilt about sexuality had devastating effects. Any repressed energy has no other choice than to find another way to express itself. It is like a blocked conduit where a huge amount of water pressure cannot anymore pass through the pipe and has to find another way, it has no choice but the other routes are not the natural ones and it will necessarily result some damage.
And every belief generates the associated hang-up or inhibition in the body that in its turn creates blockage, obstruction of the energy which cannot anymore flow harmoniously.
The Jewish stated target was to block the body as well as the mind so that they can never return onto the path of their divine inheritance.
9 - PSYCHIATRIST, PSYCHOLOGIST, BEHAVIORIST...
That's why, after the religious program and brainwashing that went hand in hand, the Jews invented and became professionals in all fields related to the mind, the human psyche to finish their job on the Gentiles.
They became psychologists, psychiatrists, behaviorists and decreed mental illnesses.
Having previously castrated sexuality through religion, they knew that it would necessarily follow disorders. Indeed, the unity of body, mind and spirit is a reality as we saw, and is the sole way to treat the disorder, disease or whatever. Any sexually frustrated energy must find another way to express itself. And coincidentally, sex and mind are the basis of human health, managed by the first and the seventh chakra.
So the Jews took in hand the medical field like the rest and set up the famous allopathic medicine, which is everyday more exposed for its devastating effects on human health. Because as the image of the left brain, allopathy separates, compartmentalized everything.
So the "solved" problem on the left side of the body often triggers an even bigger problem on the right side.
Anyway now that you begin to be seriously aware of the situation, this is not surprising, we know that the goal is to destroy, destroy at any cost while they claim the opposite.
So the medicine of the 20th century set comfortably in with doctors and their specialties, the new medical rules, the pharmaceutical industry, and of course the controlled teachings, i.e the medical school. At the top strategy, again and always Jews like the Rockefeller family.
With the evolution of society and the increase of professional pressure and stress, more and more people consulted these doctors of the mind. And they were more likely to find themselves with serious psychological problems.
As the time goes on, given the magnitude, even the general practitioners began to prescribe painkillers, anti-depressants and the whole panoply of drugs that act on the brain and central nervous system. And they began to list all the psychological problems that were identified at random, because not based on analysis such as blood test for example. For the simple reason that a psychological problem can not be checked with tests, it is part of the unprovable.
In other words, they can say anything on any symptom of the mind and declare it as a truth, worse, as a dogma! So here was a mean to broaden the action field to both make huge money while destroying what remains of the divine genius and inheritance of the Gentiles.
It was then very simple to compile a list of mental pathologies, to associate a medication that deteriorate a bit more the human brain and here we are.
Here are the testimonials of an ex- rep of the pharmaceutical industry Gwen Olsen
Here are the testimonials of an ex- rep of the pharmaceutical industry Gwen Olsen
Subscribe to:
Posts (Atom)







