Monday, March 12, 2012

Իրենք գիտեն

Arménie : L’étoile à six branches

Le saviez-vous
Les Arméniens ont représenté la roue de l’éternité à l’intérieur d’une étoile à six branches depuis des temps immémoriaux…Je remercie notre ami Jean Eckian du site armenews pour l’envoi de ce lien
Il y a quelques mois, j’ai fait une vidéo YouTube sur l’histoire de la Roue arménienne de l’Eternité.
C’est certainement le plus emblématique parmi les nombreux anciens symboles arméniens.
Les gens ont commencé à poser des questions et poster des commentaires.
Parmi les commentateurs un observateur attentif a remarqué que dans certains cas, les Arméniens ont représenté la roue de l’éternité à l’intérieur d’une étoile à six branches.
En raison des nombreuses questions que j’ai reçues depuis, j’ai décidé finalement d’accorder mon  attention sur ce symbole.
La plupart des gens aujourd’hui associe l’étoile à six branches (hexagramme) avec l’étoile juive de David (Magen David), comme le symbole moderne de l’identité juive et du judaïsme.

Tombe en marbre du Grand Prince Hasan Jalal Vahtangian (1214-1261)
En 1948, elle a même été adoptée comme symbole sur le drapeau officiel de l’Etat d’Israël.
Selon Wikipedia: « Son utilisation en tant que symbole de la communauté juive remonte au 17ème siècle. »
Cependant, comme beaucoup d’autres aspects de la culture arménienne, peu de choses ont été écrites au sujet de l’utilisation arménienne de l’hexagramme.
Même si son utilisation est fréquente dans la science, dans l’art, l’architecture, la décoration et même a été étendue à travers l’histoire à des fins religieuses.
Historiquement les Arméniens sont des mathématiciens, des architectes qualifiés et des artisans.
La géométrie a toujours été une spécialité pour les Arméniens.
Les Arméniens avaient une connaissance ancienne  et raffinée de l’astronomie et ont pu prédire les événements astraux.
Les plus anciens observatoires connus sont situés en Arménie (tel Karahunj 4200 ans avant l’ère commune).
2800 ans avant l’ère commune  l’observatoire de Metsamor a permis aux Arméniens ancestraux de développer la géométrie à un niveau tel qu’ils ont pu mesurer les distances, latitudes et les longitudes, envisager la terre comme ronde, et ils prédisaient les éclipses solaires et lunaires environ 1000 ans avant que les Egyptiens aient commencé à faire la même chose.
L’architecture arménienne est souvent géométrique avec une précision mathématique – lignes droites reliant des colonnes.
La géométrie de l’architecture arménienne a résisté à l’épreuve du temps en conservant de nombreux bâtiments anciens dans une région dominée par la guerre, la pauvreté et les catastrophes naturelles.
Des villes fortifiées et des temples qui ont été excavés en Arménie (dont certaines remontent à – 7000 ans) ce qui montrent une prise de conscience remarquable de l’utilisation de la géométrie dans la construction des édifices sacrés, en utilisant un système complexe de carrés, de rectangles, de cercles, de polygones avec des motifs qui se croisent.
La géométrie est la conséquence de l’étude des lois naturelles.
Doté d’une telle connaissance, on peut construire des structures, créer des dispositifs et prédire des événements astraux.
Ces formes géométriques étaient  considérées comme magiques par les anciens, car sans la géométrie, vous ne pouvez pas construire quelque chose, et sa connaissance était la clé de la survie, et était considérée comme une clé pour débloquer les secrets de l’univers.
Cet amour pour la création / construction a permis aux Arméniens au début de valoriser des formes géométriques et des symboles en leur donnant une place prépondérante dans la culture arménienne.
Parmi les nombreux symboles les Arméniens ont utilisé l’étoile à six branches à des fins architecturales.
Les Arméniens au début pensaient que ce symbole détenait des pouvoirs magiques et l’ont incorporé dans l’architecture, l’astronomie et l’art sacré.
Ce qui atteste que de nombreuses églises arméniennes sont construites sous forme d’une étoile à six branches, l’utilisation d’hexagrammes pour soutenir un dôme ou simplement comme décoration sacrée afin de protéger l’Eglise.
Hexagrams on Etchmiadzin Cathedral (303 AD.)
Cathédrale à Etchmiadzin 303 ap JC
La première cathédrale arménienne et la plus importante, celle d’Etchmiadzine (303 après JC, construite par le fondateur du christianisme en Arménie) est en fait décorée avec de nombreux types d’hexagrammes ornés.
The handle of a dagger excavated in Ashtarak (Nerkin Narek) burial (3rd millenium BC., Armenia)
Paume d'une dague extraite à Ashtarak (Nerkin Narek) -3000 ans
Arches and dome of St James Armenian Cathedral
Arcs du dôme de la Cathédrale arménienne St James de Jérusalem
Un autre exemple se trouve sur la tombe d’un prince arménien de la dynastie Hasan-Jalalyan de Khachen (1214 AD) dans l’Eglise Gandzasar de l’Artsakh (voir ci-dessus).
Certainement l’exemple le plus célèbre de l’utilisation dans l’architecture d’un hexagramme, est celui que l’on peut admirer dans l’église arménienne du 12e siècle – la cathédrale de Saint-James à Jérusalem.
Des arcs en forme d’hexagramme soutiennent le dôme.
Des arcs similaires soutenant des dômes en forme d’étoile à six branches peuvent être trouvés dans l’ancienne Arménie.
Pour n’en nommer que quelques-uns; le dôme de monastère Khorakert, ou celui du Monastère Khoranashat 13è s.  (voir ci-dessous des photos)
The Armenian Church of the Citadel Palace of Ani (622 AD)
Eglise arménienne de la citadelle du Palade d' Ani - 622 ap JC
Abaisser en cuir de couverture obligatoire, 1577 AD, (liant: Grigor Khach'ets '), Venise, San Lazzaro, Bibliothèque des Mekhitaristes
Couverture en cuir - 1577 ap JC (Collec Grigor Khach'ets) Venise, San Lazzaro, Bibliothèque des Mekhitaristes
Decoration on the outside of 13th c. Noravank Monastery (Armenia).
Décoration extérieure - 13 s ap JC - Monastère de Noravank - Arménie
Medieval Khachkar (Cross-stone) in Armenia
Pierre tombale médiévale à Khachkar - Arménie
The portico of Sarkis's palace 13th c.
Portique du palace de Sarkis - 13s ap JC
Relief of a medieval Armenian coat-of-arms found amongst Ani's ruins marked with the name Sargis (clockwise)
relief sur un écusson d'armes médiéval arménien trouvé dans les ruines d'Ani avec inscription du nom de Sargis
Les Arméniens ont été familiarisés avec ce symbole depuis une époque immémoriale est cela est devenu plus clair lorsque la plus ancienne représentation connue d’une étoile à six branches (datant du 3ème millénaire avant l’ère commune.) a été découverte dans le tumulus d’Ashtarak à « Nerkin Naver » (en Arménie).
Cela a été confirmé par une série d’analyse des artefacts au radiocarbone, menée par des laboratoires en Allemagne et aux Etats-Unis.
Un manche de poignard orné d’une étoile à six branches a été retrouvé enterré dans un tertre funéraire contenant plus de 500 tombes.
Comme les gens qui aiment construire et créer les Arméniens ont toujours valorisé la science.
La Géométrie en particulier, a une longue histoire dans les arts arméniens, la religion ainsi que dans les sciences.
Tandis que l’utilisation des hexagrammes (comme je l’ai démontré) a été importante tout au long de l’histoire arménienne, il existe de nombreuses autres formes géométriques et de symboles de premier plan dans la culture arménienne.
La géométrie est, après tout lié à la culture arménienne.
L’étoile arménienne (huit pointes) par exemple mérite à elle seule une autre étude.
En conclusion, les éléments suivants sont quelques exemples d’utilisation de l’hexagramme dans l’ancienne Arménie.
Adapté et résumé par Aschkel pour Israël-flash – source peopleofar
The altar of Mšakavank monastery 5th c AD
Autel du Monastère de Mšakavank
Marble tombstone of the Armenian Grand Prince Hasan Jalal Vahtangian (1214-1261)
Pierre tombale en marbre du Grand Prince Arménien Hasan Jalal Vahtangian (1214-1261)
Armenia, Goshavank monastery, XII-XIII c. AD.
Monastère de Goshavank - Arménie 12eme s-13s
The dome of Khorakert Monastery (12th c. AD), Armenia
Dôme du Monastère de Khorakert - 12s ap JC - Arménie
Reliefs on the ruined 12th century Teghenyats Monastery, Armenia
Relief sur des ruines du Monastère de Teghenyats - 12s ap JC - Arménie


Lire la suite: http://www.israel-flash.com/2012/03/armenie-letoile-a-six-branches/#ixzz1otqBsfyL

Thursday, March 8, 2012

Dîner du CRIF Février 2012 (La France sous Occupation juive)

Հայի ազգանունով ջհուդներ, կամ բոլորս դեպի վերին երուսաղեմ

 http://www.louysworld.com/archives/17021


Արմենակ (Աբրամովիչ) Աբրահամյան






Ջհուդից բացի ուրիշ ազգի ներկայացուցչին երբեք չեն թողնում դասավանդել ջհուդական դպրոցում:
Հետևություն. էլ կասկածներ չկան:


Tuesday, March 6, 2012

Բօ՛զի վաստակ, պատասխա’ն տուր...

http://www.louysworld.com/archives/17016


Տիգրանը պետք է հեռանա

2012-02-08 11:54:25


Հայաստանի փլուզումը և հասարակության մեջ հուսալքությունը, գոնե կանգնացնելու համար մայիսի խորհրդարանական ընտրություններից հետո վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը պետք է հեռանա: Հեռանա իր պաշտոնից, բայց ոչ թե` երկրից: Պաշտոնանկությունից հետո նա ստիպված է լինելու պատասխանել իրավապահների և քաղաքացիական հասարակության մի շարք հարցերի: Կախված այդ պատասխաններից` կորոշվի նրա հետագա ճակատագիրը:
Հարցերի շրջանակը լայն է.
1.     Սխալ տնտեսական քաղաքականությա՞ն, թե`կանխամտածված քայլ էր փոքր ու միջին բիզնեսի ոչնչացումը Հայաստանում:2.     Սխալի՞, կոռուպցիայի՞, թե`միտումնավոր արդյունք էր դրամի փոխարժեքի արհեստական պահպանումը և մի քանի հարյուր միլիոն դոլարի փոշիացումը երկրի պահուստներից:3.     Ո՞ր բանկերի հետ  «լավ հարաբերություններ» ունի Տ. Սարգսյանը և ի՞նչ արտոնություններ են ստացել այդ բանկերը:4.     Ի՞նչ  կապերի մեջ է Տ. Սարգսյանը “Ֆլեշ” ընկերության հետ, որին առանց մրցույթների, օրենքի խախտմամբ ահռելի պետական պատվերներ են իջեցվում:5.     Հ. Առաքելյանի ֆաքսերում ուղղված աղմկահարույց մեղադրանքների ո՞ր մասն է իրականություն:6.     Ապուշության, թե հանրությանը դիտավորյալ մոլորեցնելու արդյունք էր ի սկզբանե, սուտ նախագծերի ներկայացումը ժողովրդին /Դիլիջանը` ֆինանսական կենտրոն, Գյումրին`նավահանգիստ դարձնելը,  և այլ նմանատիպ ծրագրերի հրապարակումը:
Այս հարցերի բեռի տակ ՀՀԿ-ն և նրա ղեկավար Ս. Սարգսյանը գնում են ընտրությունների: Այս հարցերը ընտրարշավի ժամանակ ամեն օր հնչեցվելու են: Եվ հարցերի պատասխանները ընտրություններից հետո անպայման տրվելու են: Ս. Սարգսյանը ունի մեկ հնարավորություն տարանջատվելու այս մղձավանջից` օր առաջ պաշտոնանկ անել վարչապետին և տապալումների մի զգալի մասը բարդել նրա վրա: Հակառակ պարագայում` ամեն ինչ պարզ է:
Կարեն Հարությունյան

Monday, March 5, 2012

Գոնե համարձակություն ունեցեք բարձրաձայն խոստովանելու, որ այսօր արդեն Իսրայելը հայության ամենավտանգավոր թշնամիներից է


Իսրայելն Ադրբեջանին և Թուրքիային հավասար մեղսակից է Լեռնային Ղարաբաղի դեմ կատարված հանցագործությունների համար:
Եվ այժմ էլ իր մեղսակցության չափն ավելացնում է, փորձելով հայության թշնամի կոչվելու համար “մրցակցել” անգամ Թուրքիայի հետ:
Իսրայելի նախագահ Շիմոն Պերեսը 2009թ-ի հունիսին Բաքու կատարած այցելության ժամանակ հրապարակավ հիշեցրել էր, որ Իսրայելը մեծ աջակցություն է ցուցաբերել Ադրբեջանի զինված ուժերին 90- ական թվականներին Լեռնային Ղարաբաղում ընթացող պատերազմի ժամանակ: Մինչ օրս Իսրայելի ռազմական աջակցությունը Ադրբեջանին ոչ մի օր չի դադարել:
Իսրայելը փորձում է ազդել Հայաստան-Ադրբեջան սպառազինությունների միցավազքի վրա և հզորացնել Ադրբեջանին` նրան ռազմական գործողություններ սկսելու համարձակություն հաղորդելով: Այլապես ինչպես կարելի է բացատրել այն փաստը, որ Իսրայելը 1.6 մլրդ դոլարի անօդաչու թռչող սարքեր է վաճառում և հակաօդային պաշտպանության համակարգեր է վաճառում Ադրբեջանին, իսկ Ադրբեջանի դեսպանը Թեհրանում հայտարարում է, որ այդ զենքն օգտագործվելու է Լեռնային Ղարաբաղում: Այս պարագայում արդարացված և հիմնավոր է Իսրայելի ղեկավարությանը համարել հայության թշնամի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի ղեկավարության հետ միասին:
Եթե մինչ օրս Իսրայելին կարելի էր համարել Հայաստանի հետ ոչ այն է ` բարեկամական, ոչ այն է` ոչ բարեկամական երկիր, ապա Ադրբեջանի հետ գործարքից հետո այդ երկիրը և նրա ղեկավարությունը այս սերնդի և հաջորդ սերնդի համար պետք է համարվի թշնամի:
Հայաստանի արտգործնախարարությունը, ինչպես միշտ, չի գնահատել Իսրայելի և Ադրբեջանի միջև կնքված գործարքը և թե որքանով է այն վտանգում Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի անվտանգությունը:
Եթե արտգործնախարարությունը դիվանագետների մասնագիտությանը բնորոշ վախ ունի ճշմարտությունն ասելու, ապա նրա փոխարեն ես և իմ նման մտածողներն ենք ասում.” Այո, այսօր, Ադրրբեջանի հետ գործարքից հետո, Իսրայելը հայության ամենավտանգավոր թշնամիներից մեկն է”:
Հովսեփ Վարդումյան
03.03.12

Saturday, March 3, 2012

Հայկական Անօդաչու Ինքնաթիռներ - Armenian Unmanned Aerial Vehicle (UAV - Drone)

Հայ ծագումը - Ով ենք մենք



Գրել է Լուսանցք   

Սկիզբը՝ թիվ 4-ում

«®Արարչական արյունդ®» (Պ. Սեւակ)

Կրոնական ավանդույթների թելադրանքով՝ շատերը բոլոր մարդկանց համարում են հողածին՝ զուտ երկրային ծնունդ: Այդ շատերն անտեսելով մարդկության ծագումնաբանության հին, ավելի արժանահավատ դիցաբանական վավերագրերը՝ ուշադրություն չեն դարձնում, որ մարդկության մեջ բացի հողածին (երկրածին, երկրի բացասական էներգիան մարմնավորող Վիշապի ստեղծած) տեսակից՝ գոյություն ունի նաեւ արարչածին (Արարչի որդի) տեսակ: Այս երկրորդին պատկանող մարդիկ կոչվում են Արեւորդիներ կամ հրածիններ, քանի որ արեւը (հուրը)՝ տիեզերական կենաց զորությունը դիցաբանական հավատալիքներում համարվում է Արարչի էությունը:

Կրոնական սուրբ գրքերից մեկի՝ եբրայական Բիբլիայի օգնությամբ համոզվում ենք, որ կրոնական գիտակցության մեջ անգամ ամրագրվել է մարդու երկու տեսակների մասին պատկերացումը: Այստեղ  այլ՝ դիցաբանական փաստերով դրանում համոզվենք:

- Հայ էպոսի՝ Սասունցի Դավթի հերոսները այն զգացում-գիտակցումն ունեն, որ իրենք «ազնաուր»,  դիցազն (դյուցազն)՝ դիցերի (աստվածների) սերունդ ցեղից են եւ, հետեւաբար, անմահ են (հայ դիցհերոսներից վերջինը՝ Փոքր Մհերը, ոգի դառնալով փակվում է Ագռավաքարում՝ վերջնական այն հեռանկարով, որ, օրերից մի օր, երբ աշխարհը քանդվի ու նորից շինվի, այնտեղից դուրս կգա, կվերամարմնավորվի, կրկին աշխարհիկ կյանք կմտնի), որ իրենք, ինչպես նաեւ իրենց մշտական ուղեկից հրեշտակը՝ Քուռկիկ Ջալալին, ամենաբացարձակ ու ամենազգացական աստվածային բնական տարերքի՝ հուրի ծնունդ՝   հրածին են (հայ դիցհերոսները հուրի արտահայտություն «թոնդրան վրա» էլ կնքվում են), ի տարբերություն տիտանածին (դիվածին) Մսրա տան հերոսների, որոնք հողածին, մահկանացու (պարզապես մարդիկ) են: Հայ դիցհերոսներին հակոտնյա ցեղի հերոսները այդպես էլ ընկալում են (հիշենք Մսրա Մելիքի՝ Դավթին կրակով ու ոսկով փորձության ենթարկելու դրվագը):

-Արիական (հայազուն) ցեղի ծագումի մասին պատմող հին մի առասպելից մի դրվագ (վիշապածին Աժդահակի երազում վերապրված) է պատմում մեր պատմահայր Մովսես Խորենացին: «Երազումս ես մի անծանոթ երկրում էի գտնվում, -պատմում է Աժդահակն իր երազը,- մի լեռան մոտ, որ գետնից երկար բարձրացած էր եւ որի գագաթը թվում էր սաստիկ սառույցներով պատած, ու կարծես թե այն Հայկազանց երկրում էր, եւ երբ ես շատ երկար նայում էի այդ լեռանը, մի ծիրանազգեստ կին երեւաց ինձ երկնագույն քողով, բարձր լեռան գագաթին նստած, խոշոր աչքերով, բարձրահասակ, կարմիր այտերով, որ բռնված էր  ծննդի երկունքով: Երբ ես երկար նայում էի այս երեւույթին եւ հիացման մեջ էի, հանկարծ կինը երեք (զավակ) ծնեց, կատարյալ դյուցազուններ (աստվածամարդիկ,- Ս.Մ)՝ հասակով եւ էությամբ: Առաջինն առյուծ հեծած սլանում էր դեպի արեւմուտք, երկրորդը՝ ընձառյուծ հեծած դեպի հյուսիս էր դիմում, իսկ երրորդը՝  վիթխարի վիշապ սանձած՝ արշավակի մեր տերության վրա էր հարձակվում»: Անտարակուսելի է, որ երազի երկնագույն քողով ծիրանազգեստ կինը աստվածների մայրը՝ Անահիտն է, իսկ նրա ծնած՝ հասակով եւ էությամբ դյուցազուն (աստվածների ցեղից) զավակները Հայկազանց երկրի՝ Արարատի բնակիչների նախնիք: Իսկ եթե զավակների երկնային բացարձակ մայրը՝ Աստվածամայրն է, ապա, ինքնին հասկանալի է, որ բացարձակ Հայրն էլ Արան է: Երազի Աստվածամարդ երեք զավակների սլացքի  ուղղությունները խորհրդանշում են Արիների՝ երկրի տարբեր կողմեր տարածվելը:

- Շումերա-աքքադական դիցասքում՝ Գիլգամեշում (տե՛ս Հին արեւելքի պոեզիա, էջ 105-164), հստակորեն ուրվագծվում է մարդու երկու տեսակների՝ անմահ մարդ-աստվածների եւ սոսկական մարդկանց (մահկանացուների)՝ իրենց զգալի տարբերություններով հանդերձ պատկերացումը: Այստեղ պատմվում է, որ «երկու երրորդով աստված, սոսկ մեկով® մարդ» (այսինքն՝ մարդու երկու՝ աստվածամարդ եւ մարդ տեսակների խառնուրդ, այդ երկուսի «մարմիններից» սերված) Գիլգամեշը, գիտակցելով, որ ինքն, այնուամենայնիվ, մահկանացու է, «անծանոթ ուղիով» գնում է աստվածների երկիր՝ Մաշուի լեռները (ըստ պատմագիտական նորագույն հետազոտությունների՝ սա գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհում), այդտեղ ապրող աստվածներին հատուկ «անմահ կյանքը» «գտնելու», որ ինքն էլ անմահ դառնա: Էպոսը ստեղծողները, այնուամենայնիվ, նրա որոնումներին տալիս են մի հանգուցալուծում, որ մարդը, որքան էլ Աստծո «մարմինը» կրի, միեւնույն է՝ «մահկանացու» է մնում, «աստվածների կաճառում» նրա համար «աթոռ դրված» չէ, որ՝ «Մարդիկ եւ աստվածները՝ ինչպես թանն ու կարագը, (Մարդիկ եւ աստվածները՝ ինչպես մղեղն ու ցորենը): Էպոսում Գիլգամեշին խորհուրդ է տրվում մնալ մարդկայինի, միա՛յն մարդկայինի սահմաններում, անհնարին աստվածայինին չձգտել:

- Հիթիթական՝ հնագույն փոքրասիական երկրներից մեկի դիցաբանությունում եւս կարելի է նկատել մարդու երկու տեսակների տարբերակումը. մեկին (որը բարեշնորհ, հարուստ, ուժեղ, աստվածապաշտ, ազնիվ, առաքինի, իմաստուն է համարվում) «արի», «երկրային աստված»,  Արեւ աստվածության որդի (Արեւորդի) անվանումն է տրվում, իսկ մյուսին (որը «չար եւ հիմար», «բոլոր աստվածների կողմից» մերժված, քամահրված ու ատելի է համարվում) պարզապես «մարդ» անվանումն է տրվում: «Երկրի զավակների ծնունդը» ասքում մարդու այդ տեսակները համարվում են «Երկնային կառապանի» (Արարչի, - Ս.Մ.) Արեւ աստծո ու Երկրի կենակցությունից ծնված երկվորյակ ծնունդներ. մեկը՝ ամբողջական, մյուսը՝ թերի (հիշեցնում է հայ էպոսի Սանասար եւ Բաղդասար երկվորյակ եղբայրներին): Առաջինի սերունդը լինելու զգացում-գիտակցումն ունեցող հիթիթը («Կանտուցիլիսի աղոթքում»), դիմելով Արեւային աստվածությանը ու ասելով, որ «Դու ինձ հայր ես եղել եւ մայր: Քեզանից բացի, աստվածություն, / Չկա հայր ու մայր ինձ համար, չկա ոչ մեկը բնավ»՝ իրեն համարում է աստվածության «հավատարիմ սպասավորը», նրանով երդվողը (հիշեցնում է մեր «Արեւս վկա»-ն) ու իր երդումը երբեք չդրժողը:

- Երկա՜ր ժամանակ հույնին կրթող- դաստիարակող, բայց հետագայում ավա՜ղ, նրանից դուրս մղված հոմերոսյան էպոսի՝ շատից-քչից ուշադիր ընթերցողը չի կարող  չտեսնել, որ նրանում պատմվում է մարդու երկու տեսակների՝ «դիցազների» («Աստծո կողմից» սերվածների կամ «Արիների»), որոնք աքայացոց բանակի առաջնորդների ու տոհմապետերի մեծ մասն են (ինչպես նաեւ հենց ինքը՝ Հեղինեն, ում տրոյացիների կողմից առեւանգվելու պատճառով տեղի ունեցավ Տրոյայի պատերազմը) եւ սոսկական մարդկանց (ոչ արիների), որոնք կազմում են տրոյացիների բանակը, հակամարտության մասին: Ընդ որում՝ առաջինները ներկայացվում են բացարձակ հոգեգծերով օժտված (առաքինի, քաջակորով, ուխտապահ, հավատավոր, խորհրդապաշտ, իմաստուն, հատու խոսող®.), իսկ երկրորդները՝ թերի:

- Ըստ մեկ այլ   հին հույն իմաստուն՝ Հեսիոդոսի «Աշխատանքներ եւ օրեր» մարդաբանական պոեմի, Օլիմպոսում ապրող անմահ աստվածները մարդկային առաջին ցեղը երջանիկ ստեղծեցին. դա ոսկե դարն էր:  Այդ դարաշրջանի մարդիկ ապրում էին ինչպես երանելի անմահ աստվածներ, նրանք մշտապես ուժեղ էին, նրանց երկարատեւ կյանքին հաջորդող մահը նման էր հանգիստ ու մեղմ երազի, հավատավոր էին, բանականությամբ ու անձնիշխանությամբ առլեցուն, նրանց հետ երկնային անմահ աստվածներն անգամ խորհրդի էին նստում: Մահից հետո ոսկե դարի մարդկանց ի վերուստ կյանքի մեկ այլ ձեւ տրվեց. նրանք դարձան բարի ոգիներ, երկրի վրա ապրող մահկանացու բոլոր մարդկանց պահապան-հսկողներ: Ինչ խոսք, Հեսիոդոսի պատկերացրած այս մարդը ոչ մի կապ չունի եբրայական Բիբլիայի Ադամի հետ, որը սոսկ մահկանացու էր, զուրկ էր բանականությունից (նրան արգելված էր «իմացության ծառի» պտուղն անգամ ճաշակելը) ու անձնիշխանությունից (նա Եվայի դրդմամբ է «իմացության ծառի» պտուղը ճաշակում),  աստծո «երեսը» նա ոչ մի կերպ չի տեսնում (այսինքն՝ նրա եւ նրան ստեղծող աստծո միջեւ ամիջական գենետիկական կապ չկար):

- Պլատոնը իր «Պետություն» աշխատության մեջ, հույների՝ արիական ազգերից մեկի մեջ հնուց ի վեր պահպանված մի լեգենդ է հիշում: Լեգենդը «մի քաջ մարդու, Արայի՝ Արմենիայի զավակի» մասին է: Իմաստասերը պատմում է, որ մի պատերազմի ժամանակ նա սպանվում է: Սպանվելուց 12 օր անց նրան մյուս սպանվածների հետ երբ ցանկանում են այրել՝ նա հանկարծ կենդանանում է եւ պատմում, թե ինչ է իր հոգին տեսել «այնտեղ», երբ դուրս է եկել իր մարմնից ու մյուս սպանվածների հոգիների հոտ հայնվել «ինչ-որ Աստվածային տեղում», որտեղ նստած «դատավորները» (աստվածները եւ նրանց գործակալ հրեշտակները,- Ս.Մ.) իրենց մոտ եկած հոգիների դատն էին անում: Դատավորները մեկ առ մեկ հոգիների երկրային կյանքի գործերը քննում եւ համապատասխան (արդար է կամ անարդար է) դատավճիռն էին կայացնում. «Երբ հերթը հասնում է Արային, դատավորները նրան ասում են, որ նա մարդկանց համար պետք է դառնա պատգամախոսն այն ամենի, ինչ-որ այստեղ տեսել ու դատավորներից լսել է: Եվ նրան ասում են ամեն ինչ լսել ու ամեն ինչ դիտել»: Աստվածայինի եւ մարդկանց («մեկօրյա հոգիների» կամ «մահկանացու ցեղի»,- ինչպես բնութագրում են դատավորները նրանց) մինչեւ այդ միջնորդը լինելու մեջ տեսնելով Արայի (փաստորեն՝ ոչ սովորական մարդու հոգու (փաստորեն՝ հավերժական կյանքով ապրող հոգու) առաքելությունը՝ մոյրաները՝ մարդկային ճակատագիրը տնօրինող Աստվածուհիները նրան հեռու են պահում մյուս բոլոր հոգիների համար նախատեսված հետագա ճակատագրի վիճակ հանելու պարտադրանքից ու մոռացության գետի ջուրը խմելու փորձությունից:

Պլատոնը այս լեգենդը պատմում է իր փիլիսոփայության՝ հոգու անմահության գաղափարը հիմնավորելու համար: Դժվար չէ նկատել, որ այդ լեգենդում կա Հին Հայաստանում ու Հին Ասորեստանում Արա Գեղեցիկի մեռում-հառնումի մասին պատմող լեգենդի հետքեր,- լեգենդ, որն էլ, իր հերթին, ձեւավորվել է արի ցեղի բնօրրանում ցեղի ծագումի, նրա՝ որպես արարչազարմ մարդատեսակի (աստվածների ու սոսկական մարդկանց միջեւ միջնորդի) մասին պատմող հին մի նախատիպարային առասպելի հիմամբ: Օտար գինականը՝ անգլիացի Ա. Սեյսն է գրում՝ «Արայի պաշտամունքը, նաեւ Էր (Արա,- Ս.Մ.) - Արմենիոսի լեգենդը ձեւավորվել է Հայկական Լեռնաշխարհում, ապա տարածվել հին աշխարհի բազմաթիվ ցեղերի ու ժողովուրդների դիցարաններում»:
Շարունակելի


Սերգեյ Մանուկյան

ԵՊՀ փիլիսոփայության եւ հոգեբանության ֆակուլտետի դոցենտ

«Լուսանցք» թիվ 6 (227), 2011թ.

Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Հայ ենք, հայի գեն ու լեզու, կենսակերպ, հավատ ու լեռնաշխարհ ունենք...



Գրել է Լուսանցք   

…Եվ Հայ Աստվածներ ունենք

Արարիչը մեկն է ինչպես Տիեզերքը, եւ այլընտրանք չկա Արարչին ու չի կարող լինել երբեւէ: ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանի «Տիեզերապատում» շարքից եւ «Լուսանցք»-ում հրապարակված հոդվածներից նաեւ համոզվեցի, որ ոչ միայն Տիեզերքի Տերը մեկն է ու միակը, այլ՝ Արարիչը հենց Տիեզերքն է, եւ Տի-Եզերքն էլ Արարչական Մեծ-Եզերքն է՝ Նրա Արարչածին Մարմինը...

Եվ հայ արիները փետրվարի 13-ին նշում են Արարչին՝ Տիրոջն ընդառաջ գնալու տոնը: Հայ Արիական տոնացույցով դա հստակ ամրագրված է:

Կրակներ վառելը՝ Տրնդեզ անելը՝ խորհուրդ ունեցող կրակ (կրակե դեզ) վառելը Արեգակի երկնային խորհուրդն է նախանշում: ԱրԷգԱկ-ի՝ Արական ու Ի(Է)գական Ակունքը որպես երկրային կյանքի Պահապան-Ակունք է փառաբանվում: Սա է պատճառը, որ արի մարդիկ հաճախ Տերնընդառաջը նշում են որպես Տրնդեզ...

Իրապես փառաբանվում է Տիեզերքի Տերը՝ Արարիչը, Ամենայն Ստեղծին՝ Ամենայն Ակունքի Արարողը, Ում արարած մարդիկ ԱրէգԱկ-ի խորհուրդ-կրակներով ընդառաջ են գնում Նրան՝ իրենց սերն ու երախտագիտությունը հայտնելով Երկրային Գարնան (Կյանքի) Վերածննդի սպասումով...

ՀԱՄ լրատվական կենտրոնի տեղեկացմամբ, օրերս Տիեզերքի Արարչին ընդառաջ կատարվել է տոնախմբություն. «Հայ Արիական Միաբանության (ՀԱՄ) եւ Հայ Ազգայնականների Համախմբման (ՀԱՀ) անդամները, արիադավան-հեթանոսական ծիսակարգի համաձայն, փետրվարի 12-ին Հայոց Տրնդեզի արարողություն կատարեցին: Արարատի մարզի Ազատավան գյուղի տարածքում՝ վեհ Մասիսների հայացքի ներքո՝ քուրմ Մանուկը, քրմի թեկնածուներ եւ ՀԱՄ առաջնորդ Արմեն Ավետիսյանը փառաբանեցին Տիեզերքի Տիրոջը՝ Արարչին, նաեւ Հայ Աստվածներին՝ Հայաստանի ու հայության համար նոր վերազարթոնքի սպասումով... Վառվեց Տրնդեզի ծիսական կրակը՝ Երկնային Արէգակի Երկրային Խորհրդանիշը, եղան գինեձոներ, բաժանվեցին ծիսական ուտեստներ, եւ հայ արիներն ու ազգայնականները երդվեցին Տիեզերքի Արարչին ու Հայ Աստվածներին՝ վերականգնել Հայոց արիադավան-հեթանոսական հավատն ու Արիական հզոր Հայաստանի հիմնաքարը...

Հայ Արիական Միաբանության Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական դասն էլ փետրվարի 13-ին, ժամը 12:00-ին Սյունիքի մարզի Քարահունջի (Հնչեղ քարեր - Զորաց քարեր) հնագույն աստղադիտարանի տարածքում կատարեց մեկ այլ ծիսական արարողություն՝ Հայոց Տրնդեզի (ծիսական կրակների դեզի) կամ Տերնընդառաջի՝ Տիեզերքի Տիրոջն ընդառաջ գնալու տոնի առթիվ:

Ձոներ նվիրվեցին Արարչին եւ Հայ Աստվածներին: Եվ Արարչին ընդառաջ գնալով՝ հայ արի քրմի թեկնածուները հայությանն ու հայոց նպատակներին վերջնական ու հաղթական մաղթանքներ հղեցին:

Իսկ Հայ առաքելական եկեղեցին, ինչպես տեղեկացնում են զլմ-ները, «ամեն տարի փետրվարի 13-14-ը՝ Քրիստոսի սուրբ ծննդյան օրվանից 40 օր հետո, մեծ հանդիսավորությամբ նշում է քառասունօրական մանուկ Հիսուսին տաճարին ընծայաբերելու տոնը՝ Տյառնընդառաջը, որը նշանակում է Տիրոջն ընդառաջ գնալ: Տոնի նախօրեին երեկոյան ժամերգության ընթացքում կատարվում է արտերի եւ այգիների օրհնություն, քանի որ գարնանամուտ է: Ժամերգության ավարտին մարդիկ եկեղեցում վառվող մոմից վառում են իրենց մոմերը՝ Քրիստոսի լույսի խորհրդանիշը իրենց հետ տանելով տուն, եւ հենց այդ կրակով էլ վառում են նաեւ Տյառնընդառաջի խարույկը»:

Եկեղեցիներում կատարվում է նորապսակների օրհնության կարգ՝ զորացնելու նրանց սիրո եւ հավատարմության դաշինքը: Տոնի օրը, ըստ սովորության, նվերներով այցելում են նորապսակներին, նրանց 3-7 անգամ խարույկի շուրջը պտտեցնում, կրակի վրայից թռցնում, իսկ հետո նրանց վրա շաղ են տալիս չիր, չամիչ, որ քաղցր զույգ լինեն:

Եվ ինչպես ամեն հին հայկական ծեսի կամ տոնի օրը, այս անգամ էլ հայ եկեղեցականները փորձում են եւս մեկ անգամ ազգից գողանալ իր տոնը՝ այն եկեղեցական դարձնելու մղումով. «Տեառնընդառաջի տոնը քրիստոնեական է, իսկ կրակի վրայով թռչելիս որեւէ երազանք պահելը դատապարտելի է»,- ասում են քահանաները: Բայց չգիտես ինչու, «եկեղեցիներում կատարվում է նորապսակների օրհնության կարգ», նրանց 3-7 անգամ խարույկի շուրջը պտտեցնում, կրակի վրայից թռցնում են: Դե՜, մարդիկ վճարում են «օրհնության կարգի» համար, եւ քահանաները «մոռանում» են, որ «կրակի վրայով թռչելիս որեւէ երազանք պահելը դատապարտելի է»...

Իսկ հին հայկական արեւա-կրակապաշտական տոնը 1711 տարի է «քրիստոնեացվում» է՝ «Տեառնընդառաջի տոնը քրիստոնեական է: Դրա հետ կապված եկեղեցին բազմաթիվ ավանդույթներ ունի, իսկ մնացածը ժողովրդի մեջ տարածված ենթադրություններ են եւ սնահավատություներ»,- ասել է Մարկոս քահանա Մանգասարյանը՝ ներկայացնելով նաեւ տոնի խորհուրդը: Զարմանալով դեռ զարմանում ենք, թե այսքան չարությունը հայոց անցյալի եւ պատմության նկատմամբ ե՞րբ են սպառելու եկեղեցու սպասավորները: Անգամ կասկածներ են առաջանում ոմանց հայկական գեն կրելու առումով... Այսքա՜ն չարությու՞ն ու չկամությու՞ն... Տրնդեզ նշանակում է Տիրոջն ընդառաջ գնալ դեզի կրակ վառելով... Եվ սա Արարչի՛ հետ կապ ունի, ոչ թե Հիսուս Քրիստոսի... Ում միայն Հայ առաքելական եկեղեցին է մերթ ընդ մերթ արարիչ որակում՝ առանց երկար-բարակ մտածելու... Մյուս քրիստոնեական եկեղեցիները գոնե հասկանում են, որ Հիսուսը չէ Տիեզերքի Տերը, քանզի մինչ նրա ծնունդը Տիեզերքը կար, եւ Երկիր մոլորակն էլ կար, մարդկություն կար...

Եվ հայը չի հրաժարվում կրակի դեզ անելուց եւ իր հեթանոսական անցյալը փառաբանելուց... Անգամ իր ազգային ավանդույթով (ոչ թե՝ քրիստոնեական) պարտադրում է, որ հենց եկեղեցիների բակերում կրակներ վառվեն, եւ ոչ մի երիտասարդ նորապսակ այդ օրը հաստատ չի՜ հիշում «քառասունօրական մանուկ Հիսուսին տաճարին ընծայաբերելու տոնը», այլ կրակի դեզի վրայից ամեն մի թռիչքից հետո իր նորաստեղծ ընտանիքի կամ ծնվելիք երեխայի երազանքներն է փայփայում...

Դե, սա էլ չէր  կարող վրիպել եկեղեցականների փորձառու աչքից, եւ ահա «Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ծայրագույն Պատրիարք եւ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնությամբ փետրվարի 14-ը հռչակվել է նորապսակների, նաեւ ընտանիքի տոն: Սուրբ Պատարագից հետո Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու բոլոր եկեղեցիներում կկատարվի նորապսակների օրհնության կարգ»... Իհարկե ողջունելի է, որ ընտանիքի տոն պետք է նշվի նաեւ: Բայց այս ամենը իրավիճակային լուծումներ են:

Նախ՝  Տիեզերքի Տիրոջը՝ Արարչին ընդառաջ գնալու տոնը դարձնում են «քառասունօրական մանուկ Հիսուսին տաճարին ընծայաբերելու» տոն, հետո՝ հայտարարում են, թե այն քրիստոնեական տոն է, իսկ մնացյալը «ժողովրդի մեջ տարածված ենթադրություներ են եւ սնահավատություներ», հիմա էլ՝ ընտանիքի տոնն են խառնում այս ամենին... Եվ այս բոլորի նպատակը մարդկանց իրենց արմատներից կտրելն է, իրական տոնը իրական խորհրդից զրկելը: Եվ ստում են այն եկեղեցականները, ովքեր մերժում են Տրնդեզի՝ հեթանոսական ժամանակներից գալը: Ու նրանց ընտանիքի տոնն էլ հարամ է, քանզի հային արմատից կտրելով ընտանիք չեն կառուցի...

Մի քահանայի խոսք էլ մեջբերենք, որպեսզի քրիստոնեական «հանդուրժողականությունը» հստակ երեւակվի: «Տրընդեզին հատուկ սովորություն է կրակ վառելը եւ վրայով թռչելը: Թերեւս այդ սովորությունը ոմանք համարում են հեթանոսությունից մնացած, ոմանք որպես գեղեցիկ արարողություն են ընկալում, սակայն եկեղեցականները միանշանակ պնդում են, որ դա հեթանոսության հետ կապ չունի»,- ասել է Ադամ քահանա Մակարյանը՝ հավելելով, որ «կրակը վառելու սովորությունը հիշեցնում է Աստծո լույսը, Աստծո ջերմությունը եւ բոլորովին կապ չունի հեթանոսական արարողության հետ, որովհետեւ հեթանոսներն իրենք պաշտում եւ աստվածացնում էին կրակը»: Այս հոգեւորականը այնքա՜ն հեռու է իրականությունից եւ աստվածայինից, որ ԱրԷգԱկ-ի պաշտամունքը, որի լույսով ու ջերմությամբ է մոլորակը հարատեւում, «քրիստոնեական սիրով ողողված» աչքերում կրակապաշտություն է նկատվում, անգամ աստվածացվում... «Դե ե՛կ վարդապետ ու մի խենթանա»... Նորից չարություն ու չկամություն ազգի անցյալի հանդեպ:

Իսկ ո՞վ եք դուք, որ ազգի պատմության տարեթիվ ու ծնունդ եք փոխել փորձում, ազգային արժեհամակարգ եք աղավաղում... Ո՞վ եք, եթե ոչ ազգի թշնամի...

Հալալ չէ՞ հույներին, իտալացիներին, եգիպտացիներին, չինացիներին, ճապոնացիներին, հրեաներին եւ այլոց, որ անգամ քրիստոնեական, մահմեդական, թե բուդդայական կրոններին գերի դառնալով՝ չմոռացան իրենց անցյալը, չքանդեցին ու չավերեցին իրենց պատմական հուշարձաններն ու տաճարները, «չմեռցրին» իրենց Աստվածներին եւ մնացին արմատներին կառչած ու այսօր հզորների շարքում են՝ ոչ թե տկարների ու մեղանչող ողորմացողների...

Վերոնշյալ քահանան այնքան «մեծահոգի» է գտնվել, որ մի կերպ հիշել է.«Եթե անգամ ինչ-որ տեղ փորձելու լինենք կապել հեթանոսական սովորության հետ Գրիգոր Տաթեւացու մեկնությամբ՝ մենք ոչ թե աստվացածնում ենք կրակը, այլ եթե ժամանակին կրակապաշտություն է եղել, մենք այդ կրակը հաղթահարված ենք համարում եւ վրայով ցատկելով՝ ցույց ենք տալիս իր ավելի ցածր լինելը»...Հա՜, 301 թվին այնպե՜ս ցատկեցիք, որ առ այսօր հայ ազգը միայն երազներով է ապրում՝ հիշելով անծայրածիր թագավորություններն ու աշխարհակալ արքաներին, հեթանոս արքաներին, հեթանոս քրմերին, որ ամբողջ աշխարհն էր դողում նրանց «ցատկից»...

Բայց ապազգային դրսեւորումներն ավերեցին ամեն բան ու շարունակում են մութ քող քաշել Հայոց Արմատներին: Եվ դա անում են քրիստոնեական «հնազանդության» անվան տակ՝ շարունակելով կեղծել ազգի պատմությունը, իսկ սա հենց նաեւ այլ ապազգային տոների ներխուժման պատճառ է դառնում: Օրինակ՝ քահանաները տարիներ շարունակ փորձում են մեր հանրության միջից դուրս հանել «սուրբ Վալենտինի տոնը»: «Վալենտինը ընդունված է, որովհետեւ գովազդվում է շոու բիզնեսի ներկայացուցիչների կողմից՝ փող են կորզում,- բողոքում են եկեղեցականները, - հետեւելով մեր եկեղեցական օրացույցին, ընդունում ենք միայն Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից հաստատված տոները, հետեւաբար սիրեցյալի հետ սիրահարների տոնը նշվում է փետրվարի 4-ին՝ Երիտասարդների եւ սիրո բարեխոս սուրբ Սարգիս զորավարի հիշատակության օրը»: Իսկ սուրբ Վալենտին նշողներին կոչ է արվում հրաժարվել այդ վատ սովորույթից ու հետեւել «մեր ավանդույթներին»... Այստեղ պետք է մի հարց տալ՝ սուրբ Վալենտինը կապ չունի հայության հետ, իսկ այդ սուրբ Սարգիսն ի՞նչ կապ ունի մեզ հետ, ո՞ր մի ազգակերտ առաքելության շնորհիվ է դարձվում (բառի բուն իմաստով) սիրահարների կուռքը... Եվ եթե գովազդի մասին են խոսում, ապա եկեղեցու գովազդը քի՞չ է պետական (ուրեմնեւ՝ մեր) միջոցներով արվում, բոլոր թերթերի էջերից ու հեռուստաեթերներից միայն եկեղեցականների խոսքն է հնչում տոնական օրերին, ծեսերի մեկնաբանությունների ժամանակ... Բայց օգուտ չկա... Խորտակվող նավը կսուզվի...

Հայերը ունեցե՛լ եւ ունե՛ն Սիրո Աստվածուհի Աստղիկ, եւ սիրահարվածների տոնը Վարդավառի օրն է, երբ ջրով մաքրագործվում են մարդկանց մարմիններն ու հոգիները ու նրանք գնում են դեպի իրենց անարատ սերը... Հավերժական սիրո Աղբյուրը հայերի սիրո Աստվածուհի Աստղիկի եւ ռազմի ու զորության Աստված Վահագնի սերն է... Բայց եկեղեցականներն ինչպես կրակին են դեմ՝ Տրնդեզի տոնին, այդպես էլ ջրին-ջրոցիին են դեմ՝ Վարդավառին... Ի՞նչ է, ամեն ինչ սեւ սքեմավորի կերպարանքի մե՞ջ պիտի պարուրվի...…

Այս ամենի վերջն էլ կգա: Աշխարհի վերջ ասելով հենց սա էլ պիտի հասկանալ, գալու է այս «քաղաքակիրթ» աշխարհի վերջը, այսօրվա ապազգային քաղաքականության, մշակույթի, կենսակերպի ու կրոնական տեսությունների վերջը...

Եվ դրա վկայությունը նաեւ էլեկտրոնային լրատվամիջոցներում հայտնված հերթական «բացահայտումն» է. «Սամվել Նիկոյանը քրիստոնյա չէ՞... Լավատեղյակ աղբյուրների վստահեցմամբ՝ ԱԺ նախագահ Սամվել Նիկոյանը դեռեւս 90-ականների սկզբին մի խումբ ՀՀԿ-ականների հետ հեթանոսություն է ընդունել՝ ըստ այդմ հրաժարվելով  քրիստոնեությունից: Արարողությունը տեղի է ունեցել Գառնիի տաճարում»:

Այնուհետեւ զրուցել են «Մայր աթոռի տեղեկատվական բաժնի աշխատակից Հայկ սարկավագի հետ», ով նշել է. «Այն անձը, որը ծիսակագով դարձել է հեթանոս, միանշանակ չի կարող համարվել քրիստոնյա, անկախ նրանից, թե նա ինչ բացատրություն է տալիս իր արարքին: Եթե նույնիսկ հեթանոսության ընդունումը համարում են ազգայնականության դրսեւորում, ապա միեւնույնն է, նրանք այլեւս քրիստոնյա համարվել չեն կարող» (http://www.zham.am):

Է հա՜, չե՛ն կարող, թերեւս չե՛ն էլ ուզում, ի՞նչ կա այստեղ զարմանալու: Հայն է ստեղծե՞լ հավատը կամ կրոնը, թե՞ Քրիստոսից հետո 6 դար հրեա մարգարեների ձեռքով գրված քրիստոնեական ուսմունքն է հային ստեղծել... Հայ ազգը բազում հազարամյակների պատմություն ունի եւ դրանից միայն 1700-ն է քրիստոնեական, մնացյալը արիադավան-հեթանոսական է եւ գենի բնական արձագանքի դեպքում հայը հաստատ հեթանոս (էթնոս-ազգ) է դառնում ու ազգային հավատին հետեւում: Ի միջի այլոց, ՀՀ նախկին վարչապետ Անդրանիկ Մարգարյանն էլ էր հեթանոս օծված, եւ ոմանք այն ժամանակ էլ «ահազանգում» էին, թե ինչպե՞ս կարելի է քրիստոնեական երկրում հեթանոս վարչապետ ունենալ... Հիմա էլ՝ հեթանոս ԱԺ նախագահ... Ժամանակին ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին էլ ծածուկ աթեիստ էին կոչում... «Ահազանգողներին» ասենք նաեւ, որ արդեն հազարավոր արորդի-հայորդիներ ունենք Հայաստանում եւ Սփյուռքում...

Հա՜, աղանդավորական, համասեռական, օտարի գործակալ, այլազգի, անհավատ կամ չգիտեմ էլ ինչ կարգի պաշտոնյաներ, արվեստի կարկառուն դեմքեր, հանրային ու հասարակական «պաշտպաններ» ու այլ գործիչներ կարող են լինել Հայաստանում, իսկ հայ հավատի հետեւորդներ՝ ո՞չ: Ո՞րն է այստեղ տրամաբանությունը: Այն բացակայում է եւ չի կարող լինել սին քաղաքական կամ կրոնական համոզմունքների առկայության պարագայում: Ի՞նչ է, կրոնախեղ, սեռախեղ կամ օտարահպատակ քրիստոնյաները հայ հեթանոսից նախընտրելի՞ են... Ուրեմն անհրաժեշտ է լրջորեն խորհել:

Հայի հավատը հայ-արիականությունն է (որ քրիստոնյաները օտար բառով կոչել են հեթանոսություն), լեզուն հայերենն է, հայրենիքը՝ Հայաստանը՝ Հայկական լեռնաշխարհը, գաղափարախոսությունը՝ հայկականությունն է... Հայը հայահավատ է եւ ուրեմն՝ Աստվածներն էլ հայ են...

Եվ  Տիեզերքում Նրանց Հայ Աստվածներն են ասում...

Քուրմ Արմոգ

Հայ Արիական միաբանության Հոգեւոր հանձնախմբի Քրմական դաս

«Լուսանցք» թիվ 6 (227), 2011թ.

Կարդացեք «Լուսանցք»-ի PDF տարբերակները www.hayary.org -ի «Մամուլ» բաժնում www.pressinfo.am -ի «Բեռնում» բաժնում

Հայ ծագումը



Գրել է Լուսանցք   

Արեւմուտքի եւ Արեւելքի ճակատագրական կենտրոնում

Սկիզբը՝ թիվ 4, 6-ում

Հայկական Լեռնաշխարհը որպես երկրագնդի կենաց գոտի, տեղ, որտեղ արարչա-աստվածային «կենաց ծառն» է գտնվում ու որտեղ անմահությունն է երաշխավորվում,- սեմական աղբյուրներում հաճախ արծարծվող այս խորհուրդները հաստատում է հին հունական մեկ այլ աղբյուր՝ նախահոմերոսյան շրջանում (այս թ. ա. 2-րդ հազարամյակում) ձեւավորված «Արգոնավորդներ» առասպելը, որում պատմվում է, որ 50 հույն դյուցազուններ (նրանց մեջ է լինում նաեւ հայազգի Արմենոսը) Արգոս նավով ուղեւորվում են Այետես (Հայետես) թագավորի թագավորած Էա (Այա, Հայա,-Ս.Մ.) երկիր՝ բերելու այդտեղ գտնվող Կենաց ծառից կախված կախարդական ոչխարի ոսկե գեղմը:

Հնդ-արիական դիցաբանության հիմք Ռիգվեդայում մարդկությունը մեկ ընդհանուր նախահորից՝ Մանուից (բառացի նշանակում է մարդ) սերելով հանդերձ, նկատվում է, այնուամենայնիվ, որ մարդիկ փաստացի բաժանվում են երկու՝ միմյանց հակադիր՝ բարձր (կատարյալ) եւ ցածր (ոչ կատարյալ) ցեղերի (ռասաների):  Առաջինը Արիական ցեղն է, որին նաեւ այա կամ հայա անվանում է տրվում, իսկ երկրորդը՝ ոչ արիական, որը կոչվում է նաեւ դասա (հնարավոր է, համապատասխանում է հայերենի դաս-խավին, որը տվյալ դեպքում տրոհվածի, ամբողջականությունից զրկվածի, մասնատվածի իմաստն է արտահայտում): Առաջիններին հովանավորում են արիական աստվածները (Ինդրան, Վարունան, Միթրան, Ագնին), երկրորդներին՝ դեւերը (դեմոնները), որոնք կիսաաստված են համարվում:

Ռիգվեդայի հիմքով հետագայում առաջացած վեդայական մյուս գրքերում եւս պահպանվեց մարդկային սեռի ցեղային այդ բաժանումը, այն ոչ էական տարբերությամբ, որ դրանցում արիները երբեմն անվանվում են նաեւ Արեւի (լույսի) որդիներ, իսկ ոչ արիները՝ պարզապես մարդիկ:

Արիական մեկ այլ ազգի՝ իրանցիների դիցաբանությունում եւս (հանձին զրադաշտականության) հստակորեն արտահայտված է մարդկանց՝ արիներ-ոչ արիներ բաժանումը:

Այստեղ մարդկության նախնու դերում հանդես է գալիս Արա-Մազդայի կողմից Արիանա (արիների) Վայջոյում (բառացի՝ վայրում) արարված Հայամարդը: Նա, սակայն, իր սերունդների մեջ տրոհվում է երկու հակադիր ցեղերի՝ արիների (ովքեր շարունակում են իրենց երկնային հոր՝ Արա Արարչի հետ ժառանգական կապի զգացողությունը պահպանել, եւ որն էլ նրանց հովանավորում է) եւ չարիների (ոչ Արիների), որոնց Ահրիմանը՝ Արայի հակոտնյա աստվածությունը իր կողմն է գրավում ու  հովանավորում:

 Մարդկությունը երկտեսակ է ներկայացվում նաեւ հին արաբական դիցաբանական ավանդույթներում, որը պահպանվել է նաեւ մուսուլմանական սուրբ գրքում՝ Ղուրանում: Ըստ այդ ավանդույթների՝ Ալլահը մինչ Ադամին՝  մարդկանց նախնուն կավից ստեղծելը, հուրից՝ ավելի կատարյալ բնական տարերքից ստեղծում է հրեշտակներին ու ջիներին (նշանակում է հրածին)՝ ի տարբերություն առաջինների՝ ի վերուստ բանականությամբ օժտված արարածների: Ջիները, ըստ Ղուրանի, ստեղծված են անծուխ կրակից, օդեղեն կամ հրեղեն մարմին ունեն, ցանկացած կերպարանք ընդունելուն ընդունակ են, ի զորու են պես-պես հրաշքներ եւ ցանկացած դժվար աշխատանք կատարելու:

Ջիները՝ հրածինները Ղուրանում հիմնականում դիտվում են որպես հողածին մարդկանց հակոտնյա արարածներ: Գրքի որոշ տեղերում նրանք համարվում են անգամ մարդուն ստեղծող աստծուն՝ Ալլահին, անմահ լինելու առումով, հարազատ արարածներ եւ նրա հետ նույն՝ անմահների շարքն են դասվում: Հատկանշական է, որ մուսուլմանական աստվածաբանները, ընդունելով հանդերձ ջիների (հրածիններիի) իրական գոյությունը, գերադասում են ձեն ձենի տված իրենց ցեղակից մյուս՝ եբրայացի աստվածաբաններին, չմանրամասնել մարդու այդ՝ իրենցից տարբեր տեսակի մասին հարցը...

Ազգի լեզուն ազգի հոգեւոր կյանքի խորհրդապատկերն է: Տեսնենք՝ ինչ է ասում հայոց լեզուն այդ առումով հայի կողմից իր ծագումի (դրա՝ այլերից տարբերության) ընկալումի մասին: Հայոց լեզվում կա երկու՝ շատ բան ասող հակադիր խորհուրդ՝ արի (բարի) եւ չար (չը-ար՝ ոչ բարի), որոնցից զանազան այլ խորհուրդներ են ածանցվել: Կրոնական ու փիլիսոփայական վարդապետություններում հետագայում իմաստափոխված ու վերացական մարդկային վարքաբանության (դրական ու  բացասական) վերածված այդ խորհուրդները նախասկզբնապես նշանակել են մարդու երկու՝ ծագումնաբանորեն (կենսաբանորեն) ու բնույթով տարբեր տեսակներ՝ արի (որին ենք պատկանում մենք եւ մեր ցեղակիցները) եւ չը-ար, որին են պատկանում այլ ցեղերը: Ընդ որում, արի նշանակում է Արա Արարչին պատկանող, նրանից սերված, ի տարբերություն չը-արերի, որոնք այդպիսին չեն համարվում (հայոց լեզվում այդպիսիք համարվում են տիտանածին, վիշապածին, հողածին, երկրածին, պարզապես մարդ, մահկանացու եւ այլն): Արի-ին հոմանիշ է Արմեն-ը՝ մեր մյուս ցեղանվանումը, որ բառացի նշանակում է Արա Արարչի արարած մարդ-մեն (արարչածին), եւ մեր ազգի անվանումը՝ հայ-ը (բառացի նշանակում է բարձր, կատարյալ, անմահ, հրածին՝ հուր նշանակող ագ-այգ-հայգ-հայ լեզվական անցումով):

Հայի ծագումնաբանության մասին նրա ամենօրյա լեզուն էլ է ինչ-որ տեղեկություն տալիս: Արարատյան դաշտավայրի լեզվում, ինչպես հայտնի է, մինչեւ այսօր պահպանվում է Արա՜ դիմելաձեւը: Ի՞նչ է ասում դա: Հայկական ավանդույթներով, ինչպես հայտնի է, ծնված որդին հոր անունով է սովորաբար անվանակնքվում: Արա՜ դիմելաձը, հետեւաբար, կարելի է ենթադրել,

վաղնջական ժամանակներից է գալիս. ցեղն իրեն գիտակցելով որպես Արարչի՝ Արայի սերունդ, ըստ այդմ էլ ճանաչել է իր անհատներին,- մի բան, որը, որպես վերհուշ, ցեղի մերօրյա լեզվում չգիտակցված ձեւով պահպանվել է:

Հայ ծագումնային ինքնության, հայը՝ որպես Արարչի որդի գիտակցումի պատկերը ավելի ամբողջացնելու համար ավելացնենք, որ այդ գիտակցումը արտահայտվել է նաեւ մերօրյա  հայ պատմագրության մեջ: Օրինակ՝ Անժելա Տերյանը իր գրքերից մեկում ուղղակի գրում է, որ Արա Արարչի «անունով կոչվել են ոչ միայն ցեղն  (Արմեն,-Ս.Մ.) ու բնօրրանը (Արարատ, -Ս.Մ), այլեւ Հայկական Լեռնաշխարհի բազմաթիվ աշխարհագրական անուններ, գետեր, լեռներ, ավաններ, շեներ եւ քաղաքներ»:

Այսպիսով՝ ճշմարիտ էին մեր սուրբ նախնիները, որ իրենց լեզվում ու իրենց դիցաբանությունում իրենց Արմեն (Արարչի որդի) ու Հայ էին անվանում: Ճշմարիտ են արիական ու սեմական ազգերի ավանդույթները, որ հաստատում են հայ - արիների արարչական ծագումը եւ տարբերում նրանց հողածիններից: Ճշմարիտ են բոլոր ազգերը, որ մեզ Արմեն (Հայ) են անվանում:

Բայց մեզ կրկին  հարց տանք. որտե՞ղ էին ապրում Արարչի որդիները: Տարրական տրամաբանությունն իսկ ասում է, որ, բնականաբար, Արարչի երկրային արարման վայրում՝ Արարատում, որտեղ Արարիչը արարել է նրանց եւ որը, որպես կենաց գոտի, մշտապես ջրից դուրս է մնում: Եվ հենց Արարտում է վերապրել նաեւ հողածին Նոյը՝ ապահովելով  իր հողածին ցեղի շարունակելիությունը:

Ժամանակն է վերջապես, ազատվենք անտոհմիկ որբի վիճակից, ում ի՜նչ ծագում ասես չեն վերագրում: Ժամանակն է ճանաչենք մեր իրական ծագումը եւ ապրենք որպես Արարչի որդի, որպես մեր նախնիների օրինական (բնական) ժառանգորդ: Ընդ որում՝ այդպես կատարելով նաեւ մեր բնական դերը արի ցեղի մեջ եւ մարդ օրգանիզմում:

Ավելի լավ, քան Կոստան Զարյանն է ասել, չէր ասվի. «Մենք պետք է վերագտնենք խորհուրդների այն հավասարակշռությունը, արժեքների այն հիմնաքարերը, որ ճակատագրականորեն մերն է... Հայ կյանքը,..., պետք է կառուցանի իր մեսիականության եւ հոգեկան կայսերականության այն հոսանքը, որին բովանդակ մարդկությունը  ծարավ է... Ապոլոնյան, Դիոնիսոսյան եւ Ֆաուստյան մարդու նոր համադրություն պիտի անհրաժեշտորեն իրականանա այստեղ,... Արեւմուտքի եւ Արեւելքի ճակատագրական այս կենտրոնում»:

Սերգեյ Մանուկյան

ԵՊՀ փիլիսոփայության եւ հոգեբանության ֆակուլտետի դոցենտ

«Լուսանցք» թիվ 7 (228), 2011թ.

Tuesday, February 28, 2012

L’Azerbaïdjan achète pour $1,6 milliards d’Armes à Israël



Qu’on ne s’y trompe pas, l’accord de vente d’armes Israëliennes à l’Azerbaïdjan n’aura d’autres buts que d’attaquer l’Arménie à plus ou moins long terme dans l’objectif de récupérer le Haut-Karabakh.
Cette vente, sans précédent, comprend des drones anti-aériens et des systèmes de défense anti-missiles. De fait Israël devient la seule source d’approvisionnement en armes pour l’Azerbaïdjan qui ne peut en obtenir ni des États Unis ni d’Europe, réticents dans la mesure où Bakou pourrait recourir à la guerre pour reprendre l’Artsakh. Merci Israël...
Par le passé, Israël a toujours entretenu des relations stratégiques “amicales “avec la Turquie, jusqu’au jour du clash de Davos entre Shimon Peres et Recep Tayyp Erdogan, puis avec l’affaire du Mavi Marmara. C’est à compter de cet incident qu’israël a mis dans la balance l’hypothétique reconnaissance du génocide des Arméniens. On a ainsi assisté à divers rebondissements contradictoires ces derniers mois.
En mai 2011, Advigor Lieberman, Ministre des Affaires étrangères d’Israël, avait déclaré qu’il n’y avait aucune chance que la Knesset reconnaisse le génocide arménien. Puis en septembre il annonçait un rapprochement avec l’Arménie. En premier lieu, par la reconnaissance du génocide arménien dans l’Empire ottoman ; voulant en cela punir la Turquie de son arrogance. Mais c’était sans compter sur la pugnacité de son Vice-ministre Danny Ayalon fervent soutien à l’Azerbaïdjan, et qui dira fin novembre 2011 : « la Knesset ne reconnaîtra pas le génocide arménien. Ceux qui ont l’intention d’y parvenir, n’ont pas la moindre chance. Nous ne pouvons pas endommager nos relations avec l’Azerbaïdjan, notre partenaire stratégique majeur dans le monde musulman, en raison de questions controversées sur des événements datant d’un siècle. ».
Et “bizarrement“, au mois de janvier 2012, Advigor Lieberman revenait sur ses déclarations en indiquant que la question vieille de 100 ans est une question devant être décidée “par des historiens, pas des politiciens.“ Quinze jours plus tard, le ministre intervenant sur la RTVI, disait : “Pas un seul pays, sauf la France a législativement reconnu le génocide arménien. Nous n’avons aucune intention d’interférer. De nos jours, les événements historiques se transforment en conflit politique. Par conséquent, je ne pense pas qu’Israël doit intervenir. » La préférence ira donc vers un conflit armé entre l’Arménie et l’Azerbaïdjan, plutôt qu’une discorde politique avec le riche Azerbaïdjan.
Ainsi le courageux Président de la Knesset, Reuven Rivlin, dû remiser dans les cartons le dossier poussiéreux de la question de la reconnaissance du génocide des Arméniens. En conséquence de quoi l’accord de vente d’armes à l’Azerbaîdjan pu se conclure pour la somme colossale de 1,6 milliards de dollars.
Le Groupe de Minsk de l’OSCE doit se rendre à Erevan début mars. Igor Popov (Russie), Robert Bradtke (Etats-Unis) et Jacques Faure (France) devraient rencontrer le Président Sarkissian et Edward Nalbandian, ministre des Affaires étrangères, pour discuter de nouvelles mesures visant à résoudre le conflit opposant l’Arménie à l’Azerbaïdjan sur la question du Haut-Karabakh.
Le froid durable qui s’est installé dans les relations entre Israël et la Turquie, n’a donc manifestement pas affecté les relations entre Israël et l’Azerbaïdjan, Etat « frère » de la Turquie au sud Caucase.
Les toutes dernières tentatives de l’Occident en vue de négocier avec l’Iran les termes d’un accord sur la fin de son programme nucléaire militaire n’ont guère porté de fruits et Israël, à défaut de pouvoir compter sur son allié turc, courtise l’Azerbaïdjan à coups de technologie militaire dont est si friand l’Etat du Sud Caucase, en délicatesse avec l’Iran avec lequel il partage pourtant un Islam d’obédiance chiite.
Fort des devises que lui rapporte la manne pétrolière, le régime du président Aliev est désireux avant tout de moderniser son armée dans le but presque déclaré de reconquérir le Karabagh et Israël peut lui en fournir les moyens, notamment avec ces fameux, drones, dont un specimen avait été abattu en septembre 2011 par les forces armées du Karabagh.
Depuis mars 2011, une société mixte israélo-azérie se charge d’assembler en Azerbaïdjan les pièces de ces drones israéliens dont la plupart sont destinés à équiper l’armée azérie. En septembre 2011, Azéris et Israéliens avaient évoqué la possibilité de lancer la construction commune de drones de combat, équipés de missiles.
mardi 28 février 2012,
Jean Eckian ©armenews.com

Wednesday, January 25, 2012